ĐỪNG BỎ LỠ một số mẫu laptop cấu hình mạnh, giá tốt hỗ trợ soạn thảo văn bản tại Thế Giới Di Động:
Cây bàng trong sân trường, giàn hoa trước cổng hay cây ăn quả ở vườn ông bà đều có những nét riêng để các em quan sát. Khi viết bài văn miêu tả cây cối lớp 4, hãy chọn một cây cụ thể, tả từ bao quát đến chi tiết và đan xen tình cảm bằng kỉ niệm gần gũi. Cùng Thế Giới Di Động tham khảo dàn ý cùng các bài văn dưới đây để luyện cách chọn hình ảnh, nối câu liền mạch và viết đủ mở bài, thân bài, kết bài nhé!
1. Dàn ý chi tiết bài văn miêu tả cây cối lớp 4
Mở bài: Giới thiệu cây em muốn tả
- Nêu tên cây và nơi cây được trồng: Sân trường, vườn nhà, quê ông bà, công viên hoặc lối đi quen.
- Giới thiệu hoàn cảnh em thường quan sát hoặc một kỉ niệm giúp em biết đến cây.
- Nêu ấn tượng chung, chẳng hạn dáng cao, tán rộng, hoa đẹp, quả ngon hoặc vẻ gần gũi với cuộc sống.
Thân bài: Miêu tả đặc điểm và những điều gắn bó với cây
a. Tả bao quát hình dáng
- Vị trí: Cây đứng riêng hay cạnh các cây khác, ở giữa sân, bên hàng rào hoặc gần mái hiên?
- Kích thước: Cao hay thấp, thân lớn hay nhỏ; có thể so với vật quen thuộc, không cần tự đặt số đo.
- Dáng cây: Thẳng, hơi nghiêng, tán xòe nhiều tầng, lá tập trung trên ngọn hoặc cành tựa theo giàn.
- Màu sắc: Nét màu nổi bật khi nhìn xa và điều khiến em dễ nhận ra cây.
b. Tả các bộ phận tiêu biểu
- Gốc, rễ: Gốc lớn hay gọn, đất quanh gốc có gì, rễ lộ ra như thế nào nếu em nhìn thấy; không cần kể phần nằm sâu dưới đất.
- Thân: Màu sắc, độ to, bề mặt nhẵn, sần hoặc có vệt; tả một nét riêng như đoạn cong, vòng thân hay mảng vỏ khác màu.
- Cành: Vươn cao, đâm ngang, chia nhiều nhánh hay ít nhánh; lưu ý không phải cây nào cũng có thân, cành như cây gỗ.
- Lá: Hình dáng, kích thước, màu, cách mọc; chọn nét dễ phân biệt như lá bàng rộng, lá tre hẹp hoặc các tàu dừa trên ngọn.
- Hoa, nếu có: Màu, nụ và bông đã mở, cách xếp cánh, vị trí trên cành, hương thơm nếu em thực sự cảm nhận.
- Quả, nếu có: Hình dáng, màu, bề mặt, cách mọc; nếu đã được ăn thì thêm mùi, vị phù hợp với trải nghiệm.
- Chọn vài đặc điểm nổi bật của cây cụ thể, không cần liệt kê đủ mọi bộ phận hoặc gán một cách tả cho tất cả các loài.
c. Tả cây trong ánh sáng và chuyển động
- Nắng, bóng: Nắng xuyên qua tán, màu lá khi có mây, bóng cành hay hoa in trên sân.
- Gió, âm thanh: Lá rung, cành nhỏ khẽ nghiêng, tiếng xào xạc hoặc rì rào; quan sát xem phần nào chuyển động rõ nhất.
- Điểm nhìn: Có thể đi từ xa đến gần, từ gốc lên tán hoặc theo một khoảng quan sát; giữ trình tự để người đọc dễ hình dung.
- Sự thay đổi: Nếu kể nhiều lần gặp cây, hãy nêu rõ thời gian chuyển từ lúc có chồi, hoa đến quả hoặc lá rụng; không dồn mọi giai đoạn vào một cảnh.
d. Kết hợp cảnh vật, hoạt động và kỉ niệm
- Không gian quanh cây: Ghế đá, mái hiên, lối đi, mặt hồ hoặc hàng rào giúp làm rõ vị trí và vẻ gần gũi.
- Sinh hoạt: Em đọc sách dưới bóng, cùng người thân ngắm hoa, phụ nhặt lá hoặc xếp quả đã được người lớn hái.
- Kỉ niệm: Chọn một lần quan sát hoặc việc nhỏ đáng nhớ, làm rõ nét riêng của cây và sự gắn bó của em.
- Giữ trọng tâm tả cây; hoạt động và câu chuyện chỉ nên góp thêm sức sống, không chiếm hết bài.
e. Đan xen cảm xúc
- Chi tiết nào làm em thích thú, ngạc nhiên hoặc muốn ngắm lâu?
- Cây gắn với người thân, bạn bè, sân trường hay những lần trở về ra sao?
- Em nhận ra điều gì qua việc nhìn cây thay đổi, chờ hoa nở hoặc cùng người lớn chăm sóc?
Kết bài: Nêu tình cảm và việc em muốn làm
- Khẳng định điều em yêu quý ở cây và hình ảnh em nhớ nhất.
- Bày tỏ mong muốn cây tiếp tục lớn tốt, nơi cây đứng được giữ gìn.
- Nêu một việc phù hợp như giữ gốc sạch, không làm hại cành lá hoặc cùng người lớn chăm phần việc vừa sức.
2. 50+ bài văn miêu tả cây cối lớp 4
Các bài dưới đây gợi ý cách tả cây bóng mát, cây ăn quả, cây hoa và lũy tre. Mỗi bài có ba đoạn tương ứng với mở bài, thân bài và kết bài; các em nên điều chỉnh chi tiết theo cây mình thực sự biết.
Cây bàng che mát góc sân trường
Ở góc sân trường em có một cây bàng lớn, đứng gần dãy ghế đá nơi chúng em thường ngồi nghỉ. Mỗi sáng đi qua cổng, em đều nhìn thấy tán lá xòe rộng trên khoảng sân. Cây đã trở thành hình ảnh quen thuộc, gắn với tiếng trống và những câu chuyện trong giờ ra chơi của lớp em.
Thân bàng khá to, vỏ nâu xám, có chỗ sần lên thành những đường thô mà đứng gần mới nhìn rõ. Từ thân chính, các cành lớn vươn ngang rồi chia thành nhiều nhánh, tạo những tầng tán mở rộng. Lá bàng to, phần đầu tròn, mặt lá xanh đậm nổi rõ đường gân. Khi còn non, lá nhỏ và mềm hơn, nằm ở đầu nhánh như những nét màu vừa được thêm vào. Em thích nhất lúc ngước từ dưới lên, thấy lá nọ che một phần lá kia, chỉ để những khoảng trời sáng nhỏ lọt qua. Nắng theo các kẽ ấy rơi xuống sân thành từng đốm, mỗi khi gió tới lại chuyển chỗ liên tục. Tiếng lá bàng không mỏng như tiếng lá tre mà nghe rõ, xào xạc ngay trên đầu. Dưới gốc, vài đoạn rễ lộ gần mặt đất khiến em luôn nhớ bước trên lối đi thay vì chạy sát thân. Giờ ra chơi, nhóm em thường ngồi ghế gần đó, kể chuyện hoặc đọc một đoạn truyện ngắn trước khi vào lớp. Có buổi trực nhật, em nhặt chiếc lá đã ngả màu, ngạc nhiên vì cùng một cây mà có lá xanh, lá vàng, lá hơi đỏ. Cô nhắc chúng em nhìn kĩ để thấy cây thay đổi qua thời gian, từ đó em thường chú ý hơn mỗi lần đi ngang. Những ngày tán dày, khoảng sân dịu hẳn, còn khi có lá rụng, dáng cành lại hiện ra rõ hơn trên nền trời. Cây bàng không chỉ đẹp trong một mùa, bởi mỗi lúc em quan sát lại có một chi tiết mới, khi là chồi nhỏ, khi là màu lá hay chiếc bóng đang kéo dài bên ghế đá. Nhờ vậy, góc sân vốn bình thường luôn có điều để cả nhóm cùng nhìn và kể cho nhau nghe.
Em yêu cây bàng vì bóng mát và những kỉ niệm giản dị dưới tán. Em sẽ cùng các bạn giữ sạch bồn cây, không làm hại cành lá để góc sân luôn dễ chịu. Mai này chuyển trường, em tin mình vẫn nhớ màu xanh ấy cùng tiếng trống vang trong những buổi học vui.
Sắc đỏ cây phượng trước dãy lớp
Trước dãy lớp học của em có một cây phượng cao, tán rộng gần đến mái hiên. Trong năm, cây mang màu xanh quen thuộc, nhưng đến những ngày cuối năm học, hoa đỏ xuất hiện khiến cả góc sân như sáng hơn. Em thích nhìn cây từ hành lang, vừa ngắm hoa vừa nghe tiếng bạn bè gọi nhau.
Gốc phượng lớn, những đoạn rễ nổi làm mặt đất quanh thân gồ lên nhẹ. Vỏ cây màu nâu xám, thô hơn phần cành nhỏ ở trên cao, có chỗ nằm khuất nên nhìn sẫm hẳn. Cành lớn vươn nhiều hướng, nâng tán lá xòe rộng như mái che tự nhiên. Lá phượng gồm những chiếc lá nhỏ xếp thành nhiều hàng, nhìn gần rất mềm, nhìn xa lại hợp thành một vùng xanh mát. Khi gió đi qua, cả tán rung nhẹ, những đốm nắng trên sân cũng lay theo. Em nhớ buổi sáng đầu tiên thấy hoa, chỉ vài cụm đỏ ở phía ngoài, vậy mà đứng dưới sân đã nhận ra ngay. Những ngày sau, sắc đỏ nhiều hơn, xen giữa lá như các nét màu nổi bật trên một bức tranh lớn. Đứng gần một bông đã rụng, em nhìn rõ các cánh mềm, màu đậm nhạt khác nhau, không giống hệt cảm giác khi ngắm từ xa. Một số cánh rơi xuống nền gạch, nằm cạnh bóng lá khiến sân có vẻ đẹp rất riêng. Giờ ra chơi, chúng em ngồi ở ghế cách gốc một khoảng, vừa trò chuyện vừa tìm xem cụm nào đang nở nhiều nhất. Có hôm gió khẽ đưa một cánh xuống trước mặt, cả nhóm nhìn theo rồi lại bật cười vì ai cũng định chỉ cùng lúc. Phía trên vẫn có tiếng chim, phía dưới là tiếng bước chân và lời gọi bạn, cây phượng như nằm giữa nhịp vui của trường. Khi đứng từ cửa lớp nhìn ra, em thấy những chùm hoa có lúc rực lên dưới nắng, có lúc dịu đi trong bóng mây. Sự thay đổi ấy làm em không muốn chỉ nhìn thoáng qua, bởi cây quen vẫn có vẻ mới trong từng buổi học cuối năm.
Em yêu cây phượng bởi màu hoa và khoảng bóng mát đã gắn với nhiều giờ ra chơi. Nhìn cây, em nhớ cả những ngày học chăm chỉ và niềm vui sắp nghỉ hè. Em mong cây được chăm tốt để mùa sau trở lại, các bạn vẫn được ngắm sắc đỏ thân thuộc trước dãy lớp.
Cây đa già bên lối vào làng
Ở lối vào làng em có một cây đa lớn cạnh khoảng sân rộng, nơi người đi đường thường dừng nghỉ. Từ xa, tán cây đã hiện lên xanh sẫm, cao hơn những mái nhà gần đó. Mỗi lần về quê cùng bố mẹ, nhìn thấy cây đa là em biết con đường vào nhà ông bà đã ở rất gần.
Thân đa to, chia thành những phần nổi rõ khiến em phải đứng lùi mới nhìn được hết. Vỏ nâu xám, chỗ nhẵn hơn, chỗ thô và có những đường chạy dọc, không giống một mặt phẳng đều. Từ các cành cao, những dải rễ buông xuống thành nét mảnh, có đoạn gần chạm đất, có đoạn còn treo giữa khoảng không. Cành lớn vươn rộng, nhánh nhỏ tiếp nối rồi khuất sau lớp lá dày. Lá đa xanh đậm, mặt trên bắt sáng nên vài chiếc ở ngoài rìa nhìn bóng hơn phần nằm sâu trong tán. Đứng dưới sân, em thấy nắng chỉ lọt xuống từng khoảng, làm mặt đất mát và có nhiều hình bóng chồng nhau. Gió thổi qua, lá xào xạc, những rễ nhỏ cũng khẽ động nhưng thân cây vẫn đứng chắc. Bà thường dẫn em đi trên phần đường rộng, chỉ cho xem dáng cành và kể hồi trước nhiều người cũng chờ nhau ở đây. Em thích nghe chuyện trong lúc nhìn tán, tưởng tượng cây đã có mặt trong bao lần đi và về của người làng. Một bác đi xe đạp dừng nghỉ, đặt giỏ xuống rồi chào bà, tiếng trò chuyện khiến khoảng sân rộng không hề vắng. Trên cao, chim chuyền nhánh, lúc thấy rõ bóng nhỏ, lúc chỉ nghe tiếng gọi sau lá. Có buổi chiều, ánh nắng nghiêng làm một phía thân sáng lên, phía còn lại tối, khiến cây càng có chiều sâu. Em ngước nhìn mãi vẫn nhận ra những nhánh mình chưa để ý, thấy dáng đa vừa vững chãi vừa nhiều nét mềm. Cây không cần có hoa rực rỡ vẫn làm khung cảnh đầu làng nổi bật, như giữ một góc yên bình giữa những bước chân qua lại.
Em quý cây đa vì bóng mát và cảm giác thân thương mỗi lần trở về. Em sẽ không khắc chữ, kéo rễ hay bỏ rác quanh gốc, để cây được mọi người cùng gìn giữ. Với em, dáng tán xanh ở đầu làng luôn đi cùng niềm vui sắp được gặp ông bà.
Cây bằng lăng tím bên hàng rào
Bên hàng rào trường em có một cây bằng lăng, thân không quá lớn nhưng tán lá vừa đủ tạo khoảng xanh trước cửa lớp. Em thường chỉ nhìn màu lá cho đến một sáng thấy những chùm tím đầu tiên trên cành. Từ hôm ấy, mỗi lần đi ngang em lại muốn ngắm thêm, chờ xem hoa đã nở nhiều hơn chưa.
Thân cây màu xám nâu, vươn lên rồi chia thành các nhánh có dáng không đều. Cành bên ngoài mảnh hơn, đỡ những chùm lá xanh và hoa nằm nổi ở đầu. Lá khá rộng, có chiếc hứng nắng sáng lên, có chiếc nằm trong bóng nên dịu màu. Những nụ hoa nhỏ tụ lại, bên cạnh là bông đã mở, cánh mỏng hơi nhăn khiến chùm tím có vẻ mềm mại. Em thích màu hoa dưới nắng sớm, không quá đậm mà tươi, nổi trên nền lá xanh. Khi có mây, sắc tím dịu đi, cả tán mang vẻ nhẹ nhàng khác hẳn lúc vừa được chiếu sáng. Gió qua, đầu cành nghiêng, chùm hoa khẽ rung như đang chào những người đi dưới. Có vài cánh rơi xuống gần hàng rào, em nhìn chúng nhỏ hơn nhiều so với hình dung khi ngắm cả cụm trên cao. Trong giờ nghỉ, em cùng bạn ngồi ở ghế gần đó, thử chỉ những chùm còn nhiều nụ để hôm sau quay lại xem. Một lần lớp trực nhật, chúng em nhặt giấy quanh bồn, làm xong mới đứng lùi ngắm, thấy góc sân sạch càng tôn màu hoa. Tiếng bạn nói cười hòa với tiếng lá, khiến cây không chỉ có vẻ đẹp để chụp ảnh mà còn gắn với các buổi đi học rất quen. Em đặc biệt nhớ một chiều nắng nhẹ, bóng hàng rào kéo dài trên sân, phía trên vẫn có những chùm tím sáng. Cảnh ấy không ồn ào, nhưng chỉ nhìn lại qua khung cửa lớp em cũng nhận ra ngay cảm giác vui đã có lúc đứng cùng bạn dưới cây. Những nụ chưa mở nằm gọn bên các bông như đang chờ đến lượt.
Em yêu cây bằng lăng vì sắc hoa dịu và những lần cùng bạn chờ một chùm nở thêm. Em muốn giữ góc sân gọn, không hái hoa để vẻ đẹp được nhiều người cùng ngắm. Mỗi lần thấy màu tím ấy, em lại nghĩ đến những ngày đến trường có thêm một điều nhỏ để mong chờ.
Cây dừa trong sân nhà ngoại
Nhà ngoại em có một cây dừa đứng bên khoảng sân rộng, nhìn từ cổng đã thấy tàu lá vươn trên mái nhà. Mỗi lần về chơi, em thích đứng ở hiên ngắm ngọn dừa chuyển động trong gió. Dáng cây khác hẳn những cây có nhiều nhánh dưới vườn, khiến em nhận ra ngay từ lần đầu được ngoại chỉ.
Thân dừa cao, hơi cong nhẹ, trên bề mặt có các vòng và vệt ngang nối nhau. Phần gần gốc lớn hơn, lên phía trên thon dần, màu xám nâu nổi rõ khi đứng trước nền trời sáng. Cây không tỏa cành ngang như xoài, mà mang những tàu lá lớn tập trung ở ngọn. Mỗi tàu dài, từ sống giữa có nhiều lá nhỏ xếp sang hai bên, khi gió tới liền rung thành những nét mềm. Đứng từ hiên, em nhìn thấy tàu bên ngoài nghiêng xuống, tàu mới phía trên còn hướng cao hơn, làm tán như mở ra nhiều phía. Có buồng quả xanh nằm dưới các tàu, quả tròn đầy, chỗ được nắng chiếu trông sáng hơn phần khuất. Em thường ngắm từ lối đi cùng ngoại, không cần đứng sát gốc vẫn nhìn rõ đường nét trên ngọn. Những ngày gió nhẹ, tiếng lá nghe rì rào kéo dài, khác tiếng xào xạc ngắn ở các bụi cây thấp. Trên sân, bóng tàu in thành nhiều vệt dài, lúc đan vào nhau, lúc tách ra theo nhịp gió. Ngoại ngồi ở ghế trong hiên nhặt rau, em vừa phụ việc nhỏ vừa ngước nhìn xem bóng đã chuyển đến đâu. Có lần người lớn đưa quả đã hái vào nhà, em được cầm lớp vỏ xanh mát và nhìn gần thứ trước đó vẫn ở rất cao. Khi cả nhà ngồi uống nước, tiếng lá dừa vẫn vọng tới, làm buổi chiều có một âm thanh quen không thể lẫn. Em thích cả dáng cong của thân lẫn những nét lá chuyển động, bởi chúng khiến khoảng nhìn từ nhà ngoại luôn rộng và sinh động hơn. Em cứ nhìn ngọn cây rồi lại nhìn ngoại, thấy buổi chiều thật gần gũi.
Cây dừa gắn với những ngày nghỉ em được ở cạnh ngoại, nghe chuyện và phụ việc dưới hiên. Em mong cây luôn được chăm tốt, sân nhà luôn gọn để mỗi lần về vẫn có khung cảnh thân thuộc ấy. Tiếng lá trên cao sẽ còn theo em trong nhiều lần nhớ quê.
Hàng cau thanh mảnh trước sân bà
Trước sân nhà bà ngoại có mấy cây cau đứng gần lối đi lát gạch, ngọn cao nổi lên trên mái hiên. Mỗi lần về quê, em thường nhận ra hàng cau trước khi bước qua cổng. Dáng cây thanh, thẳng và khoảng lá nhỏ trên cao làm ngôi nhà trông thoáng hơn, khác với những tán rộng trong vườn.
Thân cau không lớn, màu xám nhạt xen các vòng ngang dễ nhìn thấy khi đứng gần. Từ gốc lên cao, thân khá thẳng, phần trên tiếp với bẹ lá xanh làm màu cây thay đổi rõ rệt. Lá tập trung ở ngọn, từng tàu vươn ra rồi cong nhẹ, các lá nhỏ xếp dọc hai bên trông mềm dưới trời sáng. Khi gió tới, ngọn cau lay, nhưng phía thân ở dưới vẫn giữ dáng yên, khiến em có cảm giác cây vừa nhẹ vừa chắc. Bà thường chỉ cho em nhìn buồng quả ở cây gần cổng, những quả nhỏ xanh tụ lại, nằm dưới lớp tàu như được che. Có lúc đứng xa khó thấy, em phải theo bà đến lối nhìn thuận mới nhận ra rõ. Nắng buổi sáng đi qua làm mặt thân có phía sáng, phía tối, còn bóng các tàu kéo thành những vệt mảnh trên sân. Em thích nhìn bóng ấy dịch dần khi ngồi nhặt rau với bà, thấy thời gian trôi qua ngay trong những hình trên gạch. Một con chim ghé ngọn, chỉ là bóng nhỏ giữa những nét lá nhưng tiếng kêu nghe rõ vì sân còn yên. Vào chiều dịu gió, hàng cau trông như đứng lặng, thỉnh thoảng đầu lá mới rung một chút, nhắc em phía trên vẫn có chuyển động. Bà kể hàng cây đã quen với sinh hoạt gia đình, em nghe rồi nhìn về cổng, tưởng tượng những lần người thân trở về cũng gặp dáng cau này. Cảnh không rực rỡ nhiều màu mà vẫn đẹp nhờ đường thân thẳng, màu ngọn xanh và khoảng trời còn rộng ở xung quanh. Càng nhìn, em càng thích vẻ gọn gàng, giản dị của cây, thấy sân nhà bà có một nét riêng khó lẫn.
Em yêu hàng cau vì dáng đẹp và những lần ngồi bên bà trong khoảng sân quen. Em muốn giúp giữ lối đi sạch, nhặt lá theo hướng dẫn để sân luôn gọn. Mai này nhìn thấy ngọn cau ở nơi khác, chắc em sẽ lại nhớ cổng nhà bà và những buổi về quê vui vẻ.
Cây xoài trong vườn nhà em
Trong vườn nhà em có một cây xoài đứng gần hiên bếp, tán lá nhìn thấy rõ qua ô cửa. Em thích cây vì quanh năm có nhiều điều để quan sát, từ chiếc chồi mới đến những quả nhỏ nằm khuất dưới lá. Những buổi chiều cùng bố dọn vườn, em thường xin đứng lại ngắm thêm một lát.
Thân xoài màu nâu xám, phần gần gốc sần, lên cao chia thành những cành vươn không đều. Một nhánh cong nhẹ sang phía hàng rào, nhánh khác lại hướng ra khoảng sân, khiến tán có dáng riêng em nhận ra ngay. Lá xoài dài, đầu nhọn, mặt trên bóng khi gặp nắng, các chiếc nằm trong tán thì xanh đậm hơn. Ở vài đầu cành, lá mới có màu nâu đỏ nhạt, nhỏ và mềm, nổi rõ bên những lá đã lớn. Gió tới làm các lớp chạm nhau xào xạc, khi lá lật còn để lộ mặt dưới dịu màu. Em thích nhìn những khoảng trời nhỏ giữa cành, có đám mây đi qua chậm mà cứ như đang trôi sau một khung cửa xanh. Đến thời gian có quả, em thường tìm chùm gần hiên trước tiên, quả non xanh và bé nên có hôm phải đổi góc mới thấy. Lâu dần, quả đầy hơn, đầu cành cũng có dáng mềm xuống, khiến em mong ngày cùng bố mẹ thu hoạch. Khi người lớn hái và đưa xuống, em phụ xếp nhẹ vào rổ, nhìn rõ vỏ nhẵn cùng dáng hơi dài của từng trái. Mẹ chọn phần đem biếu, phần giữ lại để cả nhà dùng, tiếng trò chuyện làm hiên bếp vui hơn thường ngày. Sau đó ra nhìn, cây đã bớt quả nhưng lá vẫn xanh, bóng tán vẫn nằm trên lối đi. Em nhận ra mình còn thích cả những ngày bình thường không có xoài để chờ, bởi gió, ánh sáng và chồi mới vẫn đem lại điều thú vị. Cây đứng cạnh sinh hoạt gia đình, lặng lẽ mà gắn với bao bữa cơm, câu chuyện và lần em cùng bố làm việc.
Em yêu cây xoài vì quả ngon, bóng mát và những giờ phút ở cạnh người thân. Em sẽ phụ giữ vườn gọn, không kéo cành để xem quả và học cách quan sát cẩn thận hơn. Em mong cây tiếp tục lớn tốt, để mỗi mùa có thêm một kỉ niệm đẹp cho gia đình.
Cây nhãn nhiều kỉ niệm trong vườn ông
Vườn ông em có một cây nhãn lớn, cành tỏa rộng gần chiếc ghế ông thường ngồi. Những lần về chơi, em thích đi cùng ông quanh vườn rồi dừng dưới tán. Cây nhãn vừa có bóng xanh dễ chịu vừa gắn với những mùa quả mà cả nhà cùng chờ, nên luôn là cây em nhớ rõ nhất.
Gốc nhãn khá to, vỏ nâu sẫm, có những đường thô làm thân trông chắc. Cành lớn phân ra từ phía trên rồi chia thành nhiều nhánh nhỏ, nâng tán lá không tròn đều nhưng rất rộng. Em nhìn gần thấy lá xanh, mặt trên sáng hơn khi nhận nắng, các chiếc xếp dọc nhánh tạo thành nhiều lớp. Bên ngoài tán có ánh sáng rải đều, phía sâu lại dịu và tối hơn, chỉ thỉnh thoảng một khe trời hiện giữa lá. Khi có quả, các chùm nhãn mang những trái tròn nhỏ, màu vỏ thay đổi theo thời gian em đến thăm. Chùm nằm ngoài dễ nhận ra, chùm phía trong phải nhờ ông chỉ mới thấy, khiến mỗi lần quan sát giống một cuộc tìm kiếm vui. Em thích nhất lúc đứng từ xa nhìn cả cây, những nhóm quả rải dưới lớp xanh làm tán thêm đầy đặn. Gió nhẹ đưa lá rung, quả khẽ động theo nhưng không tạo tiếng rõ như những lá khô dưới chân. Đến buổi thu hoạch, em đứng ở chỗ ông dặn, đợi quả được đưa xuống mới phụ đặt lên bàn. Khi nhìn gần, vỏ nhãn có màu nâu nhạt và không bóng như nhiều quả khác, trông giản dị mà quen. Ông bóc một quả đã chọn, em ngắm lớp cùi trong sáng trước khi ăn, thấy vị ngọt đi cùng niềm vui ngồi bên ông. Trong sân có tiếng người lớn chia phần biếu, em nhìn tán cây vừa nhẹ đi và thấy công chăm của ông đã đem lại nhiều niềm vui. Còn những hôm chưa có quả, chiếc ghế, bóng lá và tiếng chim vẫn đủ khiến em muốn ở lại khu vườn lâu hơn.
Em quý cây nhãn vì những mùa quả ngọt và kỉ niệm cùng ông ngắm từng chùm. Em sẽ giúp việc nhỏ vừa sức, biết trân trọng quả được hái và không làm hại cành lá. Em mong mỗi lần về quê vẫn gặp tán xanh quen ấy bên chiếc ghế của ông.
Cây hoa hồng đỏ bên hiên
Bên hiên nhà em có mấy chậu hoa, nhưng em thích nhất cây hồng đỏ mẹ thường chăm. Cây không cao lớn như những cây ngoài vườn, chỉ cần đứng gần em đã nhìn rõ từng chiếc lá và nụ. Mỗi sáng mở cửa, em đều ghé nhìn xem bông hôm trước đã nở thêm chưa.
Gốc hồng nằm trong chậu đất, từ đó các thân nhỏ màu xanh sẫm pha nâu vươn lên, mang những nhánh mảnh. Trên thân có gai nên em chỉ đứng quan sát, không nắm vào như những cành mềm khác. Lá hồng gồm các lá nhỏ, mép có răng cưa, màu xanh làm nền cho bông đỏ nổi bật. Có chiếc lá bắt nắng sáng lên, có chiếc nằm khuất dưới hoa nên dịu hơn, khiến cả cây trông có nhiều lớp. Khi còn là nụ, phần đỏ chỉ hé ra giữa các lá đài, trông gọn như đang giấu điều gì. Ngày sau, cánh mở dần, lớp ngoài cong nhẹ, phía trong vẫn ôm sát, em phải nhìn thật kĩ mới thấy sự thay đổi. Bông nở rộng có những cánh xếp nối, sắc đỏ ngoài ánh sáng tươi hơn phần sâu bên trong. Em thích ngắm giọt nước còn đọng sau khi mẹ chăm, nằm trên cánh một lúc rồi rơi xuống lá thấp. Mùi hoa nhẹ đưa đến khi em đứng gần, không cần ngắt bông vẫn có thể thưởng thức. Mẹ thường quay chậu theo cách phù hợp, kiểm tra lá và bỏ phần đã hỏng, còn em phụ giữ lối đi gọn và ghi nhớ những nụ mới. Có lần em tưởng bông hôm qua đã nở đủ, sáng sau nhìn lại còn thấy cánh mở thêm, rất ngạc nhiên vì cây nhỏ cũng đổi thay qua từng ngày. Khi gió đến, bông rung nhẹ trên thân mảnh, bóng hoa lay trên nền hiên, làm góc nhà vốn bình thường trở nên tươi tắn. Em nhìn cây lúc học bài xong, cảm giác có thêm một điều đẹp đang đợi mình chú ý. Nhìn bông đã nở, em càng mong những nụ bên cạnh cũng mở.
Em yêu cây hoa hồng bởi sắc đỏ và niềm vui chờ từng nụ mở. Em muốn cùng mẹ chăm cây đúng cách, để cây luôn có điều kiện lớn tốt. Mỗi bông hoa sẽ nhắc em rằng vẻ đẹp gần nhà cũng cần thời gian, sự kiên nhẫn và bàn tay chăm chút.
Cây bưởi bên góc sân bà
Ở góc sân bà em có một cây bưởi, từ hiên nhìn ra có thể thấy những quả tròn nằm xen giữa lá. Mỗi lần về, em thường theo bà đến gần để xem cây đã thay đổi gì. Em thích dáng cây không quá cao nhưng tán dày, làm góc sân có màu xanh thân thuộc và nhiều kỉ niệm.
Thân bưởi màu xám nâu, phần gần gốc lớn hơn những nhánh ở trên, vỏ không nhẵn mà có nét thô. Cành tỏa ra nhiều phía, vài nhánh gần hiên nằm thấp hơn nên em nhìn rõ từng cụm lá. Lá xanh, mặt khá bóng khi có nắng, cuống nhìn gần có phần xòe nhỏ làm dáng lá rất dễ nhận. Em không cần tả hết mọi chiếc vẫn thấy tán rậm, lớp ngoài sáng hơn, lớp trong xanh sẫm. Có lần về đúng lúc hoa nở, em nhìn những bông trắng nhỏ, ở gần nghe mùi thơm dịu khiến bước chân tự chậm lại. Bà chỉ chùm hoa rồi bảo lần sau hãy xem tiếp, em nhớ vị trí để chờ ngày trở về. Khi quả đã lớn, những trái tròn nổi rõ dưới cành, có trái nằm ngoài nắng, có trái được lá che một phần. Vỏ quả xanh không trơn bóng như em từng nghĩ khi nhìn từ xa, quan sát gần mới thấy bề mặt có nhiều nét nhỏ. Gió thổi, các lá rung nhanh hơn những quả đang treo, khiến cảnh vừa mềm vừa đầy đặn. Đến buổi bà nhờ người lớn hái, em phụ xếp những quả đã đưa xuống, cầm bằng hai tay mới thấy chúng khá nặng so với dáng nhìn trên cây. Bà chọn phần biếu, phần để trong nhà, còn em thích nghe mùi vỏ khi bà bóc một quả. Những múi được đặt lên đĩa làm cả nhà ngồi gần hơn, tiếng trò chuyện kéo dài qua buổi chiều. Nhìn ra góc sân, em vẫn thấy tán lá ở đó, chứa cả vẻ đẹp của cây và sự chăm sóc lặng lẽ bà dành nhiều ngày.
Cây bưởi khiến mỗi lần về nhà bà có thêm niềm vui quan sát và chờ đợi. Em sẽ phụ giữ sân sạch, biết quý những quả được chia và nghe bà hướng dẫn việc vừa sức. Em mong tán xanh ấy còn gắn với nhiều buổi sum họp của gia đình.
Cây cam trong khu vườn nhỏ
Vườn bà nội em có nhiều cây ăn quả, trong đó cây cam gần lối đi luôn khiến em muốn ngắm lâu. Cây vừa tầm nhìn, không cần đứng xa vẫn thấy rõ lá và những quả nằm trên cành. Mỗi lần về, em thường hỏi bà cây có gì mới, rồi theo bà đi một vòng quanh gốc.
Thân cam không lớn, vỏ màu nâu xám, từ phía trên tỏa ra nhiều nhánh nhỏ tạo thành tán khá gọn. Có nhánh hướng ra đường đi, có nhánh nằm sâu nên lá đậm màu hơn. Lá xanh, phần đầu hơi nhọn, mặt trên gặp nắng liền sáng lên, làm tán không chỉ một màu. Em thích nhìn các chiếc lá chồng nhau, che một phần quả như đang giữ món quà nhỏ bên trong. Những lần quả còn non, màu xanh gần giống lá nên em phải chú ý mới nhận ra. Đến lúc lớn, quả tròn đầy hơn, có trái bắt đầu đổi sắc, nổi bật trên nền tán. Em không nghĩ mọi quả đều giống nhau, bởi đứng gần thấy trái hơi lệch, trái có màu không đều, trái lại bị một chiếc lá che mất cuống. Gió thổi làm lá xào xạc, những quả chỉ khẽ động, khiến cây có vẻ vừa mềm vừa đầy sức sống. Bà thường kiểm tra từng phía, còn em đứng trên lối, nhặt giấy và những thứ vướng ở gần đường để bà dễ đi. Có lần bà cho em nhìn một chùm hoa trắng ở cây khi chưa có nhiều quả, em ghi nhớ mùi nhẹ và mong lần sau được thấy tiếp. Ngày quả được hái, em phụ đặt phần đã đưa xuống vào rổ, vui vì cuối cùng có thể ngắm rõ thứ mình đã theo dõi. Khi bà bổ cam, mặt cắt có những múi xếp quanh, mùi thơm gần và rõ hơn lúc ở ngoài cây. Cả nhà cùng ăn, em nhìn qua cửa thấy tán xanh vẫn rung, tự nhiên cảm giác những quả trên đĩa gắn với bao lần về quê và bàn tay chăm sóc của bà.
Em yêu cây cam vì vẻ xanh tốt và những quả ngon trong bữa sum họp. Em sẽ không tự kéo cành mà góp việc theo hướng dẫn, giữ vườn gọn để bà đỡ vất vả. Mỗi lần nghĩ đến cây, em lại nhớ chiếc rổ nhỏ và nụ cười của bà khi chọn quả.
Cây mít ở cuối vườn bác
Cuối vườn nhà bác em có một cây mít cao, thân khá lớn và tán xanh che một khoảng đất rộng. Lần nào sang chơi, em cũng thích đứng cùng bác ngắm những quả có dáng đặc biệt trên cây. Chúng không tròn nhỏ như nhãn hay cam, nên ngay từ xa đã khiến em tò mò muốn nhìn rõ hơn.
Thân mít màu nâu sẫm, vỏ sần, đứng chắc giữa nền đất lẫn lá khô. Từ thân, các cành lớn vươn lên rồi tỏa sang bên, phía ngoài mang những chiếc lá xanh đậm. Lá mít khá dày, bề mặt bóng, có chiếc nằm ngang hứng nắng, có chiếc nghiêng xuống để lộ màu dịu hơn. Khi gió nhẹ tới, lá chạm nhau thành tiếng rõ, còn những cành lớn gần như giữ nguyên. Em ngước nhìn thấy khoảng trời nhỏ lọt giữa các tầng xanh, bên dưới là bóng tán có đốm sáng trên đất. Điều em thích nhất vẫn là những quả mít mọc ở phần thân và cành, quả dài, to, vỏ xanh có gai nhỏ phủ đều. Có trái nằm gần hơn nên nhìn rõ từng nét trên bề mặt, có trái cao phía trong phải theo tay bác chỉ mới thấy. Bác bảo em đứng ở lối rộng quan sát, em làm theo, thử nhìn từ các phía để nhận ra dáng quả không giống hệt nhau. Một hôm đến đúng lúc bác đã hái quả, em được ngắm gần lớp vỏ và chiếc cuống lớn, thấy món quen trên đĩa trước đây có vẻ ngoài thật khác. Khi bác bổ phần quả đã chuẩn bị, mùi thơm lan trong hiên, các múi vàng hiện dần giữa những phần bên trong. Em chỉ phụ việc nhẹ như mang đĩa, nghe bác nói chuyện và thấy vui vì đã nhìn cả cây lẫn quả ở khoảng cách gần. Sau đó ra sân, dáng mít vẫn vững và tán lá vẫn xanh, khiến khu vườn có một điểm nổi bật rất dễ nhớ. Những chuyện nghe dưới bóng cây cũng làm buổi sang chơi dài hơn mà không thấy chán.
Em thích cây mít vì hình dáng riêng và những lần cùng bác khám phá khu vườn. Em biết quý quả ngon, giữ lối đi sạch và không nghịch vào thân, cành. Em mong mỗi dịp ghé chơi lại được nhìn thấy cây xanh tốt ở góc vườn thân thuộc ấy.
Cây khế có những chùm quả xinh
Nhà em có cây khế trồng ở góc vườn, tán không quá lớn nhưng đứng gần cửa nên em nhìn thấy mỗi ngày. Em thích cây từ những lần quả còn nhỏ, có các cạnh rõ khác hẳn nhiều quả tròn thường ăn. Chỉ cần mở cửa ra sân, em đã có thể nhìn xem trên cành có thêm gì mới.
Thân khế nâu xám, không thật thẳng mà hơi nghiêng trước khi tỏa các nhánh nhỏ. Cành phía ngoài mảnh, vươn ra nhiều hướng, mang các lá xanh xếp dọc theo cuống. Nhìn gần, lá nhỏ và mềm hơn lá xoài, từng chiếc đung đưa khiến tán có vẻ nhẹ. Ánh sáng lọt qua khá nhiều, tạo đốm nắng rải trên đất, không làm góc vườn tối hẳn. Có lần em ra cùng mẹ, thấy những chùm hoa nhỏ màu hồng tím bám trên cành, phải đứng chậm mới nhận ra rõ. Em nhớ vị trí ấy để lần sau nhìn tiếp, thấy cây không cần hoa lớn vẫn có nét đẹp riêng. Khi quả hiện ra, chúng xanh, có những cạnh chạy dọc thân quả, lúc còn nhỏ trông rất xinh giữa lá. Lớn thêm, quả dài và đầy hơn, có trái dần ngả màu, khiến chùm nổi bật trên nền xanh. Em thích nhìn chúng khẽ động khi gió qua, cạnh quả hứng nắng sáng lên còn phần lõm dịu màu. Mẹ hái những quả phù hợp bằng cách người lớn thực hiện, em đứng chờ rồi phụ đặt xuống rổ. Lúc được nhìn miếng cắt ngang, em ngạc nhiên vì hình ngôi sao hiện rõ, nhớ ngay các cạnh mình từng quan sát trên cây. Một buổi chiều, em đem giấy ra vẽ thử dáng cành và chùm quả, nét chưa đẹp nhưng vẫn vui vì đó là điều nhìn thấy thật trong vườn nhà. Cây khế từ một phần cảnh quen trở thành nơi em thường dừng chân, lúc tìm chùm hoa, lúc đếm quả, lúc chỉ ngồi nghe lá rung trong gió nhẹ. Dưới gốc, vài chiếc lá khô nằm lẫn trên nền đất sẫm màu.
Em yêu cây khế bởi lá nhỏ, hoa xinh và những quả có dáng đặc biệt. Em sẽ cùng gia đình giữ góc vườn gọn, quan sát mà không kéo cành hay bẻ lá. Mỗi lần thấy miếng khế hình sao, em lại nghĩ đến màu xanh thân thuộc ngay ngoài cửa nhà.
Cây na bên lối đi nhà bà
Bên lối đi trong vườn bà nội em có một cây na vừa phải, không cao lớn như cây mít ở cuối vườn. Em thích đứng cạnh bà để nhìn những quả nhỏ giữa lá, bởi bề mặt chúng có nhiều mắt rất khác lạ. Mỗi chuyến về chơi, cây lại có thêm điều khiến em muốn hỏi và quan sát.
Thân na không to, vỏ màu nâu xám, trên cao chia ra các nhánh tương đối mảnh. Tán cây không kín hoàn toàn, nhìn từ dưới vẫn thấy nhiều khoảng trời sáng giữa những lá xanh. Lá dài vừa, đầu hơi nhọn, có chiếc nằm ngang, có chiếc rủ nghiêng khiến mặt trên và dưới hiện sắc khác nhau. Gió thổi nhẹ cũng đủ làm các lá khẽ chạm, nghe lẫn với tiếng bước chân của bà trên đường gạch. Những quả na non màu xanh, còn nhỏ nên thoạt nhìn dễ lẫn trong tán, nhưng đến gần em đã thấy các mắt rõ trên mặt quả. Quả lớn dần có dáng tròn hơi thuôn, có quả nằm ngoài ánh sáng, có quả nép dưới một cụm lá như đang trốn. Bà thường chỉ cho em nhìn chùm phía thấp từ lối đi, không cần kéo xuống vẫn thấy được các đường trên vỏ. Em thích sự khác nhau giữa mặt lá khá mềm với dáng quả có nhiều nét nhỏ, khiến cả cây không đơn điệu. Ngày bà đưa quả đã chọn vào nhà, em cầm nhẹ bằng hai tay, nhìn bề mặt gần hơn và nhớ lần nó còn bé trên cành. Khi được ăn phần bà chuẩn bị, em thấy múi mềm và vị ngọt, càng hiểu vì sao cả nhà mong đến mùa quả. Sau buổi ấy, em hay cùng bà nhìn lại cây, kể quả nào mình từng thấy rồi hỏi những chiếc mới nằm ở đâu. Có hôm chỉ đứng bên nghe bà nói, nhìn vài lá rung và bóng cành trên đất cũng đủ làm em vui. Cây na không chiếm nhiều chỗ trong vườn nhưng giữ nhiều kỉ niệm nhỏ qua từng lần hai bà cháu đi cùng nhau.
Em quý cây na vì những quả ngon và thời gian được ở cạnh bà. Em muốn phụ việc vừa sức, biết giữ gìn cây thay vì chỉ chờ ngày ăn quả. Em mong cây tiếp tục xanh tốt để lần trở về nào cũng có thêm một chuyện mới dưới tán nhỏ ấy.
Cây sầu riêng trong vườn người thân
Trong chuyến đến thăm người thân, em được ngắm cây sầu riêng ở khu vườn gần nhà. Trước đó em chỉ nhìn quả đã hái, nên rất tò mò khi biết chúng lớn lên trên một cây cao có tán xanh rộng. Buổi đi cùng bác đã giúp em nhớ rõ hơn hình dáng của cây ăn quả đặc biệt này.
Thân cây khá lớn, vỏ nâu xám và thô, đứng nổi giữa lớp đất lẫn lá rụng. Các cành vươn ra từ nhiều phía, nhánh phía ngoài nhỏ hơn, mang những chiếc lá dài thuôn. Mặt lá phía trên xanh, khi lật theo gió lại thấy sắc mặt dưới khác hơn, khiến cả tán đổi nhẹ giữa sáng và dịu. Đứng ở lối bác chỉ, em ngước nhìn nhiều tầng cành, có chỗ lá che kín, có chỗ để lộ nền trời thành một khoảng nhỏ. Những quả xanh có gai nằm trên cành là điều em chú ý nhất, quả khá lớn, dáng bầu, treo bằng cuống nhìn rõ. Có quả nằm xa hơn dưới lớp lá nên phải chờ bác chỉ em mới nhận ra, còn quả gần lối đã thấy được bề mặt gai góc từ chỗ đứng. Em không tự bước vào dưới các nhánh mang quả, chỉ ngắm từ vị trí phù hợp mà vẫn thấy đủ nhiều chi tiết. Bác nói chậm về việc chăm vườn, em nghe và nhìn những cành phía cao, nhận ra món ăn quen cũng gắn với nhiều ngày làm việc. Gió thổi qua làm lá rung nhanh, còn quả chỉ chuyển rất khẽ, tạo cảm giác tán vừa mềm vừa đầy đặn. Khi trở về hiên, bác cho em nhìn một quả đã thu hoạch, bề mặt gần càng nổi rõ các gai so với dáng nhìn trên cây. Phần quả được người lớn mở khiến mùi thơm đặc trưng lan ra, em nhớ đến sắc xanh vừa quan sát trong vườn. Bữa chuyện trò vì thế không chỉ có món ngon mà còn có bao câu hỏi của em, từ dáng cành đến những chùm quả khuất sau lá.
Em thích cây sầu riêng vì vẻ cao lớn và những quả có hình dáng riêng. Em mong có dịp trở lại, tiếp tục nghe bác giới thiệu và nhìn khu vườn thay đổi. Chuyến thăm làm em biết trân trọng hơn công chăm sóc phía sau những món quả được gia đình chia sẻ.
Cây đu đủ ở góc vườn sau
Sau nhà em có một cây đu đủ, đứng gần luống rau nên mỗi lần ra vườn cùng mẹ em đều nhìn thấy. Cây không có tán cành rộng như xoài hay nhãn, nhưng những chiếc lá lớn trên ngọn và hàng quả quanh thân lại rất dễ nhận ra. Em thích ngắm cây từ lúc chỉ có vài quả nhỏ đến khi một số trái đầy đặn hơn.
Thân đu đủ của nhà em khá thẳng, không lớn, màu xanh xám, dọc thân có những dấu do lá cũ để lại. Càng lên trên, thân càng thon, gần ngọn là các cuống dài vươn ra nhiều phía. Lá lớn, xẻ thành nhiều phần, đứng từ dưới nhìn lên giống những hình xanh đang mở trên nền trời. Lá non gần giữa nhỏ hơn, còn những chiếc đã lớn xòe rộng, có chiếc nghiêng để ánh sáng đi qua rõ các đường gân. Gió tới làm cuống khẽ chuyển, từng phiến lá cùng rung nhưng không thành vòm kín, vì thế nắng vẫn lọt xuống phần đất dưới cây. Điều em chú ý nhất là những quả nằm sát quanh thân phía trên, quả xanh có dáng dài, trái gần lớn hơn, trái phía cao còn nhỏ. Những lần mẹ chỉ, em mới nhận ra trên cùng một cây có nhiều kích thước khác nhau, không phải quả nào cũng xuất hiện cùng lúc. Khi một trái bắt đầu ngả màu, em thường nhìn từ hiên xem phần vàng đã rõ hơn chưa, thấy việc chờ đợi cũng có niềm vui. Mẹ bảo em chỉ quan sát ở dưới, công chăm và thu hái cần người lớn thực hiện, em nhận phần nhặt giấy quanh lối và xếp dụng cụ đã dùng. Ngày được mẹ đưa quả vào bếp, em nhìn lớp vỏ gần rồi thấy phần thịt màu ấm sau khi bổ, rất khác những quả xanh còn trên cây. Hạt nằm trong lòng quả thành một vùng riêng khiến em tò mò hỏi thêm. Vừa nghe mẹ giải thích, em vừa nhớ hàng trái ngoài vườn, cảm giác món ăn trở nên gần gũi hơn vì đã theo dõi từ trước. Mỗi lần mở cửa bếp, ngọn lá xòe cao vẫn nhắc em về một cây quen mà có nhiều chi tiết rất thú vị.
Em yêu cây đu đủ bởi dáng riêng và những lần cùng mẹ ngắm quả lớn. Em muốn giữ vườn gọn, chăm phần việc vừa sức và trân trọng những món gia đình được dùng. Cây không quá rực rỡ nhưng làm góc vườn sau có một hình ảnh em luôn nhớ.
Cây ổi với những cành thấp thân quen
Cây ổi trong vườn nhà em đứng gần hàng rào, tán không quá cao nên quan sát rất thuận tiện. Em đã quen nhìn cành lá từ cửa sổ, nhưng thích nhất vẫn là lúc theo bố ra gần để xem cây có thêm quả mới không. Những chiếc quả nhỏ và thân cây có bề mặt riêng luôn khiến em tò mò.
Gốc ổi khá gọn, thân màu nâu nhạt xen những khoảng sáng hơn, có chỗ vỏ bong nhẹ để lộ mặt bên dưới. Đứng gần, em thấy thân không sần giống xoài, nhiều đoạn trông khá nhẵn, còn các nhánh vươn không đều tạo một dáng tự nhiên. Lá mọc trên những cành nhỏ, hình thuôn, đường gân khá rõ và bề mặt không bóng như lá mít. Khi có nắng, em nhìn cả những chiếc lá phía ngoài lẫn khoảng xanh dịu trong tán, nhận ra cây có nhiều lớp dù không quá rộng. Hoa ổi trắng nhỏ, có các sợi mảnh ở giữa, những lần bắt gặp em thường gọi bố nhìn cùng vì thích sự nổi bật giữa màu lá. Khi cây mang quả, những trái xanh tròn hơi thuôn nằm rải trên cành, quả non còn bé, quả lớn hơn đã đầy đặn. Em phải đổi vị trí mới thấy hết vì lá che một phần, có quả đứng ngay trước mắt mà nhìn từ xa lại không nhận ra. Gió khẽ qua, cành mảnh rung, bóng tán trên đất cũng động, vài lá khô ở gần hàng rào phát tiếng nhỏ. Một lần bố hái phần quả phù hợp, em phụ xếp vào rổ và nhận ra mùi ổi thoang thoảng ngay trước khi mẹ cắt. Bên trong có phần ruột cùng hạt, hình dáng khác vẻ xanh nguyên vẹn ngoài vườn, khiến em hỏi bố nhiều chuyện. Những buổi quan sát như thế làm em nhớ cả cây chứ không chỉ món ăn, từ dáng cành thấp đến chỗ vỏ đổi màu trên thân. Khi chưa đến mùa quả, em vẫn thích nhìn lá mới hoặc một bông hoa nhỏ xuất hiện, vì cây quen luôn có điều đang thay đổi.
Em quý cây ổi vì dáng gần gũi và những trái ngon cả nhà cùng chia. Em sẽ không bẻ cành để chơi, phụ giữ lối đi sạch và học cách quan sát cùng bố. Em mong cây lớn tốt để góc vườn quen luôn có thêm điều đáng chờ đợi.
Cây hoa sữa trên con phố quen
Trên con phố gần nhà em có một cây hoa sữa cao, tán lá vươn bên khoảng vỉa hè rộng. Những ngày bình thường, em nhận ra cây qua dáng thân và màu lá; đến lúc có hoa, mùi hương lại làm em chú ý trước khi nhìn thấy rõ. Cây đã gắn với những buổi đi bộ cùng mẹ trong khu phố.
Thân cây màu xám, có những vệt sần nhỏ, từ phía trên phân thành các cành vươn ra khá rộng. Những lớp lá tập trung thành từng cụm quanh nhánh, màu xanh đậm khi nhìn xa, còn đứng gần mới thấy chiếc ngoài hứng nắng sáng hơn phần trong. Lá thuôn, gân hiện rõ ở vài chiếc gần tầm nhìn, đầu cành phía cao thì hòa thành một mảng xanh. Tán không kín hoàn toàn, vẫn có những khoảng trời nhỏ lọt qua khiến bóng dưới đường chia thành nhiều nét. Khi hoa xuất hiện, em nhìn thấy các chùm nhỏ có màu nhạt, không rực như phượng hay bằng lăng nhưng nằm cạnh lá xanh nên vẫn nhận ra. Mẹ dẫn em đi ở lối rộng, có lúc chỉ ngước nhìn một phía đã thấy những điểm hoa rải gần đầu nhánh. Mùi hương có buổi khá rõ, có buổi nhẹ hơn theo gió, làm em nhớ đến đúng đoạn phố này. Em không nghĩ mọi người đều cảm thấy giống nhau, nhưng riêng em, hương ấy gắn với giọng mẹ kể chuyện trong những lần đi dạo. Dưới gốc, phần bồn được giữ gọn, người đi bộ có thể qua thuận tiện mà không giẫm sát thân. Tiếng xe, tiếng người nói và tiếng lá khẽ động khiến cây đứng giữa nhịp sống phố phường mà vẫn có nét riêng. Một chiều nhìn từ bên đường, em thấy ánh sáng cuối ngày chạm lên mép lá, hoa nhạt hơn nhưng dáng tán rõ hẳn trên nền trời. Cảnh ấy không cần nhiều màu vẫn làm em muốn nhìn thêm, nhận ra cây quen đã đem đến cho con phố cả hình dáng lẫn một mùi hương dễ nhớ.
Em yêu cây hoa sữa vì những buổi đi cùng mẹ và dấu hiệu riêng của con phố. Em sẽ giữ sạch bồn, không làm tổn thương cây khi chơi. Mai này nhớ đường về nhà, em tin sẽ còn nhớ cả tán lá cao và những chùm hoa nhỏ trong gió.
Lũy tre xanh bên đường làng
Bên con đường dẫn về nhà ông bà em có một lũy tre, các thân mọc gần nhau tạo thành khoảng xanh dài. Đi từ xa đã nhìn thấy ngọn cong trên nền trời, còn đến gần lại nghe tiếng lá trước cả tiếng người trong xóm. Với em, lũy tre là hình ảnh thân thuộc báo rằng mình đã về đến quê.
Những thân tre đứng cạnh nhau, có cây lớn, cây nhỏ, màu xanh không hoàn toàn giống nhau. Trên thân có các đốt chia rõ, phần gần gốc khá chắc, lên cao thon hơn rồi mang các cành nhỏ. Lá tre dài và hẹp, mọc nhiều nên khi nhìn từ xa hợp thành một dải mềm, không che kín thành khối nặng. Có những ngọn cong ra ngoài đường nhưng vẫn ở cao, gặp gió liền nghiêng cùng nhau như các nét bút đang chuyển động. Em thích đứng ở lối đi rộng, nhìn khoảng sáng lọt qua giữa các thân thẳng rồi đổ thành vệt trên đất. Dưới bụi có lá khô màu nâu, một số cuộn lại, gặp gió phát tiếng xào xạc nhỏ. Phía cao, tiếng lá rì rào liên tục hơn, đôi khi xen tiếng các thân khẽ chạm khiến em muốn lắng nghe thêm. Ông dẫn em qua, chỉ những mầm mới phía dưới, em ngạc nhiên vì từ chỗ thấp ấy lại có thể nối tiếp những cây cao trước mặt. Một con chim bay vào khoảng tán, chỉ còn thấy lá rung rồi tiếng gọi từ bên trong, làm lũy tre có vẻ đang giữ một góc sống riêng. Buổi sáng nắng đi qua, màu xanh ngoài rìa tươi, phần sâu dịu và tối; chiều xuống, cả dải tre trở thành đường viền mềm cạnh con đường. Em nhớ có lần đi cùng bà, bà dừng chào bác hàng xóm, em đứng nghe chuyện mà mắt cứ nhìn một chiếc lá xoay xuống gần chân. Những điều nhỏ ấy làm lũy tre không chỉ là cảnh đẹp mà còn gắn với bước chân, lời chào và tiếng nói quen của làng. Mỗi lần gió nổi, âm thanh rì rào như đem cả khoảng quê lại gần em hơn.
Em yêu lũy tre bởi màu xanh và cảm giác bình yên trong những lần trở về. Em sẽ đi đúng lối, không nghịch làm gãy mầm hay vứt rác quanh bụi. Em mong dải tre còn xanh để nhiều lần sau vẫn được nghe tiếng lá cùng ông bà trên đường quen.
Giàn hoa giấy trước cổng nhà
Trước cổng nhà em có giàn hoa giấy mẹ trồng, cành tựa theo khung để vươn lên cao. Mỗi lần tan học về, nhìn những chùm hồng nổi trên màu lá, em đều thấy góc cửa vui tươi hơn. Cây không đứng riêng thành tán lớn mà tạo một dải mềm dọc cổng, có dáng rất dễ nhận ra.
Phần gốc đã lớn, màu nâu xám, lên trên tách thành các cành dài, có đoạn khá chắc, đoạn mới lại nhỏ và xanh hơn. Mẹ hướng các cành theo giàn để chúng không che lối đi, còn em nhìn thấy giữa lớp lá có những nhánh đan không đều. Lá xanh, phần đầu hơi nhọn, chiếc ngoài hứng sáng nhìn rõ đường gân, chiếc trong nằm xen khiến tán có nhiều sắc độ. Nổi bật nhất là những chùm màu hồng mỏng, khi nắng xuyên qua càng sáng và nhẹ, trông khác cánh hồng dày xếp nhiều lớp. Nhìn sát, em còn thấy bông nhỏ ở giữa phần màu ấy, một chi tiết trước đây thường bỏ qua vì chỉ ngắm từ xa. Gió thổi qua làm cả chùm rung, vài mảnh màu khô rơi xuống bậc cổng, nằm nổi trên nền gạch sẫm. Em thường phụ mẹ quét phần đã rụng, sau đó đứng lùi để nhìn giàn gọn hơn. Có sáng đi học sớm, nắng chưa đến hết, chỉ một góc hồng bừng lên còn phần kia dịu trong bóng. Đến chiều về, ánh sáng đổi phía, em lại nhìn thấy một vẻ khác dù vẫn đúng cành ấy. Bố bảo cổng nhà thêm đẹp nhờ có giàn, em cũng nghĩ vậy vì mỗi lần người thân đến chơi thường nhìn lên và mỉm cười. Một hôm trời nhẹ gió, em đứng cùng mẹ ở sân, ngắm bóng cành in lên tường như những nét vẽ nhỏ. Màu hoa bên trên và các vệt bóng bên dưới làm một khoảng cửa bình thường trở nên sinh động. Em thấy niềm vui chăm cây không chỉ ở lúc hoa nhiều mà còn trong từng lần giữ cành, lá và lối đi ngăn nắp.
Em thích giàn hoa giấy vì sắc hồng và cảm giác được chào đón mỗi lần về nhà. Em sẽ giúp quét dọn, không tự kéo cành và nghe mẹ hướng dẫn việc phù hợp. Em mong giàn tiếp tục xanh tốt để cổng nhỏ của gia đình luôn có vẻ tươi tắn ấy.
Hoa sen hồng trong hồ nhỏ
Trong một lần theo bà đến chùa làng, em được ngắm hồ sen nằm bên khoảng sân yên tĩnh. Giữa mặt nước, những chiếc lá tròn và bông hồng nổi lên, khiến em muốn dừng chân lâu hơn. Em thích cảnh sen vì không có tán gỗ cao lớn mà vẫn tạo được một vẻ đẹp rất riêng, dịu dàng và dễ nhớ.
Từ lối đi cùng bà nhìn xuống, em thấy nhiều lá sen, có chiếc nằm gần mặt nước, có chiếc vươn cao trên cuống. Lá tròn rộng, mép hơi lượn, màu xanh có phần nhạt và đậm tùy góc sáng. Trên một lá còn giọt nước tròn, khẽ chạy khi lá rung làm em rất thích thú. Các cuống dài nâng lá và hoa lên, đứng mảnh giữa mặt hồ nhưng vẫn giữ dáng rõ ràng. Những nụ chưa mở có màu hồng ở phía ngoài, ôm gọn phần bên trong, còn bông đã nở xếp các cánh quanh tâm. Em nhìn thấy cánh ngoài mở rộng hơn, cánh trong còn đứng gần nhau, sắc hồng có chỗ tươi, có chỗ dịu dưới nắng. Một bông nằm gần lối quan sát nên có thể ngắm rõ, bông phía xa chỉ là chấm màu nhỏ giữa xanh nhưng vẫn nổi bật. Gió đi qua làm lá khẽ nghiêng, cánh sen rung nhẹ, mặt nước cũng có những vòng gợn nhỏ khiến bóng cây bên bờ đứt ra rồi nối lại. Bà đứng cạnh chỉ cho em nhìn một phần sen đã qua lúc nở, dáng khác với nụ nên em hỏi mãi. Em nhận ra trên cùng hồ có nhiều giai đoạn, không phải bông nào cũng giống nhau hoặc cùng mở vào một lúc. Tiếng người đi trên sân nhỏ, tiếng lá và một mùi hương nhẹ đưa đến khiến không gian rất dễ chịu. Em không cần hái một bông vẫn có thể nhớ được màu sắc và hình dáng, chỉ muốn nhìn thêm trước khi cùng bà trở vào. Cảnh nước, lá và hoa nằm gần nhau tạo một bức tranh mềm, mỗi chi tiết đều nhỏ nhưng cả hồ lại rất sinh động. Đến lúc rời đi, sắc hồng trên nền xanh vẫn hiện rõ trong trí nhớ của em.
Em yêu hoa sen vì cánh mềm, lá tròn và những giây phút bình yên bên bà. Em sẽ giữ sạch lối đi, không làm xáo trộn mặt hồ để nhiều người cùng ngắm. Em mong có dịp trở lại, xem những nụ hôm ấy đã mở thêm thế nào giữa những chiếc lá xanh.
Hàng bạch đàn bên con đường quen
Trên con đường em thường đi cùng bố có một hàng bạch đàn, thân vươn cao và tán nằm trên khoảng trời rộng. Nhìn từ xa, những thân khá thẳng nối nhau thành một dải, khiến đoạn đường có dáng khác với chỗ nhiều cây tán thấp. Em thích ngước nhìn lá chuyển động mỗi lần đi ngang lúc trời dịu.
Thân cây cao, phía gần gốc lớn hơn, lên trên thon dần rồi mới có những nhánh vươn ra. Vỏ mang những mảng màu xám nâu xen chỗ sáng, có đoạn lớp ngoài bong mỏng khiến bề mặt không đều. Các nhánh trên cao mảnh hơn, khi nhìn lên dễ thấy đường thân nổi trên nền trời, không bị lá che kín hoàn toàn. Lá khá dài, nhiều chiếc rủ nghiêng nên tán có vẻ nhẹ, màu xanh đôi lúc ngả dịu khi mây che nắng. Gió tới, cả cụm lá rung nhanh, tạo tiếng rì rào trên cao, trong khi thân phía dưới dường như vẫn yên. Bóng cây không thành một mái kín như bàng mà kéo thành các khoảng dài, xen nhiều vệt sáng trên lối. Em thường bước cạnh bố, tìm xem thân nào có mảng vỏ sáng nhất, rồi nhìn lên chỗ nhánh đầu tiên xuất hiện. Có chiếc lá khô đã rụng ở mép đường, em chỉ nhìn gần cùng bố, nhận ra đường dáng thon khác hẳn những lá rộng em đã biết. Phía xa, các ngọn cây như gần nhau hơn, làm hàng bạch đàn có chiều sâu khi đường kéo dài. Buổi sáng, một phía thân được nắng chiếu rõ, chiều đi ngược lại em lại thấy phía khác sáng hơn, khiến cây quen vẫn đổi vẻ. Bố bảo em nhìn cả hàng rồi từng cây, em mới nhận ra có cây hơi nghiêng, cây cành thưa, không phải tất cả giống hệt nhau. Những cuộc đi như vậy làm đoạn đường không chỉ là nơi qua cho nhanh, mà còn có nhiều điều em muốn nhớ. Tiếng lá cao, vệt bóng dưới chân và dáng thân thẳng cùng tạo nên một cảnh bình thường nhưng có nét riêng rõ ràng.
Em quý hàng bạch đàn vì dáng cao và những lần cùng bố đi chậm để quan sát. Em sẽ giữ lối sạch, không bóc vỏ hay làm hại cây khi chơi. Mỗi khi nhìn thấy những thân sáng trên đường, em lại nhớ âm thanh rì rào đã quen thuộc trong các buổi đi cùng gia đình.
Cây hoa sứ trắng trong sân
Ở khoảng sân gần nhà bà có một cây hoa sứ trắng, thân không quá cao nhưng dáng cành rất dễ nhận. Em thích ngắm cây mỗi lần theo bà đi bộ qua, nhất là lúc các chùm hoa hiện trên đầu nhánh. Cây có vẻ đẹp gọn và dịu, khiến khoảng sân yên bình có thêm một điểm sáng.
Gốc cây khá lớn so với tán, thân xám nhạt, từ đó các nhánh vươn ra với dáng hơi cong. Cành không có quá nhiều nhánh nhỏ rối nhau, nên đứng xa vẫn nhìn được đường nét rõ, chỗ hướng lên, chỗ chếch sang bên. Những cụm lá tập trung phía đầu, lá dài, xanh đậm, đường gân giữa nổi khi nhìn gần. Một số chiếc đón nắng nên sáng bóng, phía trong tán lại dịu màu, làm hoa trắng càng dễ nhận. Các bông tụ thành chùm, cánh dày hơn cảm giác mỏng của hoa giấy, cong nhẹ quanh phần giữa có sắc vàng. Có nụ còn khép, dài và gọn, nằm cạnh bông đã mở khiến một chùm mang nhiều hình dáng. Em thích nhìn màu vàng ở tâm lan dịu sang phần trắng, không thành đường ranh cứng, trông rất mềm dưới nắng sớm. Gió nhẹ tới, lá rung rõ hơn hoa, bóng cành cong cũng lay trên nền sân. Bà thường dừng ở ghế gần đó nghỉ, còn em đứng bên quan sát bông vừa rụng, thấy dáng cánh ở gần khác hẳn khi ngắm trên cao. Em không cần ngắt thêm, chỉ nhìn cũng nhớ được cách chúng cong và xếp. Một mùi hương nhẹ thoảng đến khi đứng thuận gió, xen tiếng người nói nhỏ và tiếng bước chân qua sân. Cây không che kín mọi khoảng trời, vì giữa những cành vẫn có chỗ sáng, khiến dáng sứ vừa chắc ở thân vừa nhẹ ở tán. Lúc trở về, em quay nhìn thêm, thấy chùm trắng phía ngoài rõ như một nét sáng trên nền xanh. Cảnh ấy làm em nhớ cây không phải vì lớn nhất mà vì mỗi bộ phận đều có dáng riêng dễ nhận.
Em yêu cây hoa sứ vì màu trắng dịu và những lần cùng bà dừng nghỉ ngoài sân. Em sẽ giữ nơi chung sạch, không bẻ cành hay hái hoa để mọi người cùng thưởng thức. Em mong còn nhiều dịp đi qua, nhìn thêm những nụ mới trên các nhánh cong quen thuộc.
Cây mai vàng trước hiên ngày Tết
Mỗi lần Tết đến, em lại mong được ngắm cây mai vàng trước hiên nhà bác. Những ngày chuẩn bị, cây còn nhiều nụ, cả nhà thường nhìn xem bông nào đã hé. Đến lúc hoa mở rõ, khoảng cửa sáng lên và những câu chuyện đón năm mới cũng có thêm điều vui để cùng nhắc tới.
Cây mai được trồng trong chậu lớn, gốc khá chắc, thân nâu sẫm và có một đoạn cong trước khi chia nhánh. Những cành nhỏ vươn ra nhiều hướng, tạo dáng không quá kín để từng nụ, từng bông hiện rõ. Em nhìn từ xa thấy màu vàng rải trên các nét cành, lại gần mới nhận ra nụ còn xanh, nụ đã hé và những hoa đang mở rộng. Cánh mai mỏng, xếp quanh tâm, dưới ánh sáng có chỗ vàng tươi, chỗ dịu hơn vì bóng cành che. Các bông không nhất loạt giống nhau, có bông còn ôm, có bông đã xòe, làm cây có nhiều nét sinh động. Vài lá non xuất hiện, màu khác hẳn phần già em thường thấy trên các cây ngoài vườn, khiến em thích nhìn chồi ở đầu nhánh. Khi gió từ sân tới, cánh hoa khẽ rung, không mạnh nhưng đủ làm những điểm vàng chuyển động. Bác đặt chậu ở vị trí phù hợp, giữ lối đi thoáng, còn em cùng anh nhặt giấy sau lúc trang trí và gom phần đã rụng trên nền. Có sáng tới chơi, em thấy một nụ hôm trước đã mở, vội gọi mọi người xem như vừa phát hiện điều quan trọng. Bác cười, bảo cứ nhìn đều sẽ thấy cây thay đổi từng ngày, em nghe rồi lại tìm thêm những nụ còn chờ. Xung quanh là bàn ghế được lau gọn, mấy món trang trí và tiếng người thân hỏi thăm, cây mai nằm giữa không khí ấy nên càng làm em nhớ Tết. Khi ngồi trong nhà nhìn ra, dáng thân cong vẫn rõ, hoa vàng ở ngoài bắt nắng khiến hiên vừa tươi vừa ấm. Em thích cả việc chờ hoa hơn là chỉ ngắm lúc cây đã nở nhiều.
Cây mai đem lại cho em niềm vui quan sát và cảm giác sum họp trong những ngày Tết. Em mong cây được chăm tốt để những lần sang nhà bác lại có màu vàng thân thuộc. Em sẽ giữ chỗ quanh chậu gọn và không hái bông, để cả nhà cùng ngắm sự thay đổi của từng nụ.
Cây đào hồng trong những ngày đầu xuân
Những ngày giáp Tết, cây đào nhà ông em bắt đầu có nhiều nụ hồng, khiến góc sân khác hẳn những lần về trước. Em thích đứng cùng ông ngắm từng nhánh, đoán xem bông nào sẽ mở tiếp. Cây đào không chỉ đem sắc hoa vào sân mà còn làm thời gian chờ năm mới có thêm niềm vui.
Thân đào không quá lớn, vỏ nâu sẫm, phần gần gốc chắc rồi chia nhiều cành nhỏ vươn lên và sang bên. Có nhánh cong nhẹ, có nhánh khá thẳng, nhìn từ xa như những nét vẽ đang mang thêm điểm hồng. Nụ hoa nằm dọc cành, nụ còn khép thì nhỏ và đậm màu, nụ đã hé để lộ cánh mềm bên trong. Bông nở có sắc hồng dịu, phần cánh ngoài mở rộng hơn, phía tâm có các nét nhỏ khiến em phải nhìn gần mới thấy. Khi nắng tới, màu hoa sáng và trong hơn, còn lúc mây qua lại dịu đi, làm cả cây có vẻ mềm mại. Vài chồi lá mới nhú xen giữa hoa, màu xanh non nổi mà không che hết các đường cành. Em thích ngắm khoảng trống giữa chúng, vì có thể nhìn thấy mái hiên hoặc một mảnh trời phía sau, không giống tán lá dày của cây xoài. Ông đi quanh kiểm tra, em đứng cạnh và chỉ một nụ đã đổi so với hôm qua, vui vì mình nhớ đúng. Có lần gió khẽ đưa cánh rụng xuống nền, em nhìn nó nhỏ và mỏng hơn hẳn cảm giác khi đứng xa ngắm cả cây. Ông nhắc chỉ cần giữ cảnh gọn, không hái thêm để chơi, em nghe rồi phụ nhặt mẩu giấy gần lối. Trong nhà, mọi người đang chuẩn bị đón khách, tiếng chào và tiếng cười thỉnh thoảng vọng ra, khiến màu hoa càng gắn với buổi sum họp. Đến chiều, nắng đã nghiêng, cành in bóng lên sân, sắc hồng phía ngoài vẫn rõ, em muốn ngắm thêm trước khi vào ăn cơm. Cây nhỏ nhưng chứa nhiều điều để chờ, từ nụ mới hé đến chiếc lá vừa xuất hiện bên một bông đã nở.
Em yêu cây đào vì sắc hồng và những buổi đứng cùng ông trong không khí đầu xuân. Em mong mỗi lần về chơi lại nhìn thấy cây được chăm chu đáo. Những nụ hoa ấy sẽ còn nhắc em nhớ niềm vui gia đình và sự háo hức khi một năm mới bắt đầu.
3. Lưu ý để bài văn tả cây có nét riêng
- Chọn một cây: Nêu rõ cây ở đâu, đừng thay đổi vị trí, hình dáng hoặc người chăm giữa chừng.
- Quan sát đúng loại: Cây cau, lũy tre, sen và giàn hoa có dáng khác cây tán rộng; không cần cây nào cũng có thân to, rễ nổi và nhiều cành ngang.
- Giữ rõ thời điểm: Không mặc định cây nào cũng thay lá, nở hoa, có quả theo cùng một mùa. Nếu chuyển thời gian, cần câu nối.
- Chi tiết vừa đủ: Chọn một dáng cành, cách xếp lá, chùm hoa hay quả nổi bật; tránh lời khen lớn và các hình so sánh lặp lại trong mọi bài.
- Tả bằng giác quan phù hợp: Thêm tiếng lá, hương hoa, màu vỏ hoặc bóng nắng khi đã quan sát; không cần kể đủ mọi cảm giác.
- Nối câu rõ ý: Phối hợp câu ngắn và dài vừa phải, liên kết theo vị trí, chuyển động hoặc thời gian; tránh chuỗi câu đơn rời rạc và câu ghép quá nhiều vế.
- Đan xen kỉ niệm: Kể ngắn để làm cây gần gũi, vẫn dành phần chính cho đặc điểm của cây.
- Đọc lại: Kiểm tra ba đoạn, chính tả, từ lặp và những chi tiết chưa thống nhất; điều chỉnh độ dài theo yêu cầu của giáo viên.
ĐỪNG BỎ LỠ một số máy in chất lượng để in bài làm phục vụ việc nộp bài và lưu trữ:
Một bài văn tả cây sinh động bắt đầu từ điều em nhìn rõ và thật sự nhớ. Hãy chọn vài nét riêng, sắp xếp theo trình tự rồi đọc lại để ba đoạn liền mạch, vừa giúp người đọc hình dung cây vừa cảm nhận được tình cảm của em.