ĐỪNG BỎ LỠ một số mẫu laptop cấu hình mạnh, giá tốt hỗ trợ soạn thảo văn bản tại Thế Giới Di Động:
Sông Hồng có thể hiện lên qua những nhịp cầu, một bãi cây xanh hay ánh đèn rung trên mặt nước. Để tả rõ cảnh sông, các em cần chọn vị trí quan sát và thời điểm cụ thể, sau đó chú ý màu nước, hai bên bờ cùng những chuyển động nổi bật. Cùng Thế Giới Di Động tham khảo dàn ý chi tiết và các bài văn tả sông Hồng lớp 5 dưới đây để tìm cách diễn đạt tự nhiên, sinh động nhé!
1. Dàn ý chi tiết bài văn tả sông Hồng lớp 5
Mở bài: Giới thiệu dòng sông và dịp quan sát
- Cảnh được tả: Một khúc sông Hồng em từng ngắm, có thể ở gần nơi sống hoặc trong chuyến đi cùng gia đình.
- Thời điểm: Sáng, chiều, tối hoặc một buổi có đặc điểm thời tiết khiến em nhớ rõ.
- Ấn tượng ban đầu: Khoảng nước rộng, những nhịp cầu, tiếng tàu hay màu sắc của bãi ven sông.
Thân bài: Miêu tả cảnh sông theo trình tự quan sát
a. Tả bao quát khúc sông
- Vị trí nhìn: Từ đê, bờ, ban công hoặc một nơi thuận tiện; nêu để người đọc hình dung điều em có thể nhìn thấy.
- Dáng sông: Khoảng nước trải rộng, đường bờ cong hoặc dải bãi nằm giữa bờ và dòng chảy.
- Bầu trời: Trong, nhiều mây, nắng dịu hoặc xám sau mưa; miêu tả cùng ảnh hưởng tới ánh sáng trên nước.
- Trình tự: Từ xa đến gần, từ mặt sông đến hai bờ hoặc theo sự thay đổi của ánh sáng trong cùng buổi.
b. Tả mặt nước và những chuyển động
- Màu nước: Ghi màu nhìn thấy ở thời điểm được tả; có thể khác nhau ở chỗ nắng, bóng râm hoặc xa gần.
- Sóng và dòng chảy: Gợn nhỏ do gió, vệt sóng sau tàu, những khoảng sáng rung lên trên mặt nước.
- Ánh sáng: Nắng phản chiếu, bóng cầu bị sóng chia nhỏ, ánh đèn hoặc trăng thành vệt dài ngắn.
- Âm thanh: Tiếng máy tàu vọng tới, gió qua cây hoặc tiếng sinh hoạt quanh vị trí đứng.
- Chọn vài nét nổi bật, không mặc định nước luôn đỏ, luôn phẳng lặng hay luôn nhìn rõ bờ đối diện.
c. Tả hai bờ và cảnh vật làm điểm nhấn
- Bờ gần: Bụi cỏ, hàng cây, lối đi, đất bãi hoặc những luống cây mà em nhận ra.
- Bờ xa: Mảng cây, mái nhà, đường viền bờ; giữ mức độ chi tiết phù hợp khoảng cách.
- Cây cầu: Nếu xuất hiện trong góc nhìn, tả nhịp cầu, trụ hoặc dây cáp và quan hệ với mặt nước phía dưới.
- Con thuyền: Hình dáng, hướng đi, vệt sóng; không đoán tên hàng hay nghề của người trên thuyền nếu chưa biết rõ.
- Không gom các cảnh ở nhiều nơi thành một vị trí quan sát khiến bài thiếu hợp lí.
d. Tả hoạt động và lồng cảm xúc
- Hoạt động: Người đi trên đê, chăm vườn, xếp dụng cụ hoặc làm việc bên bờ; tả hành động thật sự nhìn được.
- Chi tiết đáng nhớ: Một tiếng chuông xe, bàn tay ông chỉ cảnh, vệt sóng lan xa hoặc đàn chim ngang trời.
- Cảm xúc: Thích thú khi thấy cảnh đổi khác, yên tâm bên người thân, tò mò hoặc thêm quý công việc ven sông.
- Nếu có lời kể về cảnh xưa, nói rõ đó là điều được nghe, phân biệt với cảnh đang quan sát.
Kết bài: Nêu tình cảm với dòng sông
- Nhắc lại hình ảnh khiến em nhớ nhất và điều khúc sông mang tới cho chuyến đi.
- Có thể nêu mong muốn được trở lại, vẽ cảnh hoặc giữ môi trường sạch bằng việc phù hợp.
- Khép bài gắn với điều đã tả, không cần dùng nhiều lời ngợi ca lớn hoặc kể thêm một cảnh hoàn toàn mới.
2. 50+ bài văn tả sông Hồng lớp 5 hay, sinh động, giàu cảm xúc
Sông Hồng trong một góc nhìn Hà Nội
Lần được cùng bố ngắm sông Hồng từ một vị trí thoáng trên bờ, em nhận ra Hà Nội không chỉ có những phố đông và các dãy nhà nối tiếp. Trước mặt em là khoảng nước rộng, phía xa vẫn có cầu, mái nhà và những mảng xanh đan vào nhau.
Dòng nước hôm ấy có màu nâu nhạt, không đỏ rực như em từng tô trong tranh. Gió thổi qua làm mặt sông gợn nhỏ, những điểm sáng hiện lên rồi tách ra khi nước đổi hướng. Bên kia, hàng cây lúc gần lúc xa theo đường bờ uốn, giữa các tán có mái nhà chỉ lộ một phần. Từ chỗ đứng, em nhìn thấy một chiếc tàu chở hàng chậm rãi đi qua, phần thân thấp kéo sau vệt nước khác màu mặt sông xung quanh. Tiếng máy vọng tới không rõ từng nhịp vì xa, nhưng đủ cho em nhận ra tàu vẫn đang di chuyển dù nhìn thoáng tưởng gần như đứng yên. Phía một đoạn bờ thấp hơn, các luống cây thành những dải xanh, chỗ mới trồng còn thấy đất giữa hàng. Em không phân biệt hết loài cây, chỉ nhớ một bụi chuối với lá to nghiêng ra sáng. Trên nền trời, các nhịp cầu hiện thành hình rõ, giúp khoảng sông rộng có thêm một đường nối giữa hai bờ. Sau lưng em, tiếng xe và người vẫn tiếp tục, còn phía trước gió làm cảnh có cảm giác thoáng hơn. Bố đứng cùng em, chỉ vị trí một đoạn bãi xa để em hình dung dòng nước đang vòng qua ra sao. Càng nhìn, em càng thấy cảnh không chỉ gồm mặt nước, mà còn có những mảnh đời sống đặt cạnh nó, từ phương tiện đang chạy tới ruộng vườn ở phía xa.
Em nhớ sông Hồng bằng màu nâu nhạt và khoảng nhìn rộng hôm ấy. Giữa thành phố nhiều chuyển động, dòng sông cho em một chỗ đứng lại để thấy những điều vốn ở gần Hà Nội nhưng mình chưa từng quan sát kĩ.
Sông Hồng và những nhịp cầu Long Biên
Trong một lần đi cùng người thân, em được ngắm sông Hồng ở khu vực có thể nhìn rõ cầu Long Biên. Em thích góc cảnh ấy vì đường nét của cây cầu làm mặt nước rộng trước mắt bỗng có thêm nhịp điệu, không còn chỉ là một khoảng mênh mông.
Từ vị trí quan sát trên bờ, cầu hiện thành những đoạn nối nhau, các thanh thép đan chéo tạo hình khác với những cây cầu em thường vẽ. Phía dưới, dòng sông có chỗ sáng nhạt vì phản chiếu trời, có chỗ nâu sẫm hơn khi gió làm gợn dày. Những trụ đứng xuống nước chia cảnh thành các khoảng, em nhìn qua từng khoảng lại thấy mặt sông tiếp tục ở phía sau. Một con tàu nhỏ ngoài xa di chuyển chậm, khi đi qua gần đường nhìn của một trụ thì thân tàu bị che mất một phần rồi hiện lại. Em thích theo dõi chuyển động ấy vì nhận ra cầu và tàu không nằm cùng một khoảng cách như trên tờ giấy phẳng. Bờ phía đối diện có mảng cây xanh, những luống thấp để lộ đất và vài mái nhà xa hơn. Trên cao, mây trôi làm ánh sáng ở cầu thay đổi, thanh thép có lúc sáng màu hơn nền trời, có lúc thành nét sẫm. Tiếng giao thông từ khu vực quanh cầu vẫn nghe thấy, hòa với tiếng gió bên bờ nên cảnh không yên hoàn toàn. Em đứng cạnh người lớn, chọn nhìn cả cây cầu thay vì cố lại gần những phần không thuận tiện. Càng ngắm, em càng để ý mặt nước vẫn chuyển trong lúc các đường thép đứng nguyên, khiến hai thứ có vẻ khác nhau mà cùng làm nên góc sông này.
Em không biết hết những câu chuyện đã gắn với cầu Long Biên, nhưng nhìn cùng sông Hồng đã khiến em muốn tìm hiểu thêm. Điều đầu tiên em muốn giữ trong bức vẽ là những nhịp thép nối nhau và dòng nước không ngừng đi qua phía dưới.
Bình minh làm rõ hai bờ sông Hồng
Sáng sớm về thăm người thân, em theo bố ra chỗ ngắm sông Hồng từ trên cao bên bờ. Khi mới tới, trời còn nhạt, dòng sông như rộng hơn vì các vật ở xa chưa tách rõ khỏi nhau, khiến em muốn chờ xem cảnh sẽ đổi thế nào.
Phía đối diện là dải cây sẫm, có mái nhà chỉ nhìn được phần nóc. Mặt sông gần hơn có những gợn nhỏ, còn xa hơn giống một mảng dịu cùng màu với phần trời thấp. Gió làm vạt áo em lay nhẹ, tiếng xe phía đường bên cạnh thưa nên nghe rõ một vài câu chào của người đi bộ. Dần dần, chân trời sáng, mây có một viền ấm rồi chuyển nhạt khi ánh sáng tới rộng hơn. Trên mặt nước, những vệt sáng không thành tấm gương liền mà bị nếp gợn cắt nhỏ, lúc dài ra lúc ngắn lại. Một chiếc thuyền ngoài xa lộ rõ hơn, em thấy thân trước rồi mới nhận ra phía sau có phần che. Bố chỉ em nhìn hàng cây, nơi lúc đầu liền thành một dải nay đã có những khoảng trời giữa tán. Một mái nhà gần đó hiện thêm khung cửa, làm em biết phía bờ xa có người đang sinh hoạt chứ không chỉ là màu xanh. Tiếng máy từ sông vọng tới rồi nhỏ dần, dưới đường có thêm người bắt đầu một ngày làm việc. Em quay lại chỗ nước đang bắt sáng, nhận ra màu không còn giống lúc mới tới, phần nâu hiện rõ hơn trong khi một dải vẫn nhạt vì mây. Ngày mới đến không làm mọi vật sáng cùng lúc, và chính những chỗ sáng trước, sáng sau khiến em không thấy chán dù đứng một góc.
Em thích bình minh trên sông Hồng vì được nhìn cảnh rộng thành rõ từng phần. Trước khi trở về, em nhìn lại hai bờ, thấy khoảng cách vẫn lớn nhưng đã gần hơn trong mắt mình nhờ những mái nhà vừa hiện ra dưới ánh sớm.
Ánh chiều dịu dần trên dòng sông
Một chiều đi cùng mẹ trên lối cao ven sông Hồng, em đứng lại ở chỗ thoáng để nhìn nước khi ngày sắp hết. Cảnh không còn chói như buổi trưa, màu sắc mềm hơn và mọi chuyển động xa dường như dễ nhận ra hơn.
Mặt sông có những gợn chéo đi vào nhau, phần gần ánh lên sắc ấm từ trời, xa hơn vẫn xám nâu dưới bóng mây. Bờ đối diện có cây cao thấp, bóng chúng thành vệt không liền vì nước luôn chuyển. Một chiếc tàu đi ngang qua tầm nhìn, tiếng máy ở xa nghe trầm rồi nhỏ dần, sau đuôi là phần nước bị rẽ khác với mặt gợn quanh đó. Phía trên, những đám mây có rìa sáng, còn lớp dưới xám hơn, không phải cả bầu trời cùng một màu đỏ. Mẹ dừng cạnh em, chỉ một khoảng mây vừa đổi sắc rồi lại cười vì lúc em nhìn đã nhạt đi. Em bỏ ý phải chụp được đúng hình ban đầu, tiếp tục quan sát bằng mắt. Dọc lối, có người đi bộ về, tiếng giày và câu chuyện nhỏ thoảng qua sau lưng. Một hàng cây ở gần che nắng xuống đường, làm đoạn đứng của chúng em mát hơn phần phía trước. Khi trời dịu thêm, các mái nhà bên kia bờ bớt rõ, trong khi một điểm đèn bắt đầu dễ nhìn hơn. Em nhận ra hoàng hôn không kết thúc trong một khoảnh khắc, mà chuyển từng phần qua những gì sáng và tối. Mặt sông vừa giữ lại ánh trời, vừa để các gợn nước kéo ánh ấy thành những hình khác. Đến lúc mẹ nhắc về, em còn muốn nhìn thêm vệt sáng đang mỏng dần giữa dòng.
Buổi chiều ấy làm em thích cách sông Hồng đổi vẻ theo ánh sáng. Em nhớ nhất không phải mặt trời được nhìn trọn, mà là khoảng nước ấm màu dần dịu xuống khi hai mẹ con đứng cạnh nhau trên bờ.
Trăng và những vệt sáng trên nước
Một tối có trăng sáng, em cùng ông ngắm sông Hồng từ một chỗ đứng vững ở phía bờ cao. Em đã quen mặt nước có màu khi ban ngày, nên buổi tối ấy muốn nhìn xem những gì còn thấy và điều nào đã đổi khác.
Trăng ở trên khoảng trời thoáng, mây mỏng đi qua có lúc làm ánh sáng dịu xuống. Mặt sông không hiện rõ toàn bộ, nhưng nơi đón sáng có những vệt nhỏ chuyển động theo gợn. Em tưởng bóng trăng phải tròn như trong tranh, đứng nhìn mới thấy nó vỡ ra, nối lại rồi kéo dài một chút khi nước đổi. Bờ xa chỉ còn mảng cây sẫm và vài đốm đèn, khó thấy từng căn nhà như buổi sáng. Một tiếng máy từ ngoài sông vọng lại, em tìm theo nhưng không nhận ra rõ tàu ở đâu, chỉ thấy một ánh nhỏ đi chậm qua phần tối. Ông kể một kỉ niệm riêng về lúc còn trẻ đi qua sông, em ngồi nghe và nhìn nước, không lấy điều ông nhớ làm hình cảnh hiện tại. Gió làm lá phía gần xào xạc, thỉnh thoảng có tiếng người đi trên lối rồi xa dần. Em thích sự khác nhau giữa phần trời có trăng sáng và mặt nước chỉ nhận ánh theo từng chỗ, khiến cảnh có nhiều khoảng phải nhìn lâu mới quen mắt. Ông hỏi lạnh chưa, em kéo tay áo rồi bảo còn muốn ngắm thêm vài phút. Khi mây đi qua, vệt sáng mở rõ hơn một lần nữa, em thấy dòng sông như vừa có thêm đường nét dù vẫn là chỗ ấy. Bóng cây, đèn xa và tiếng nước cùng nằm trong một cảnh không ồn nhưng cũng không hoàn toàn vắng.
Em nhớ đêm trăng vì hiểu ánh sáng trên sông không đứng yên như một vật được đặt ở đó. Ngồi cạnh ông, em được nghe chuyện cũ trong khi mắt nhìn cảnh mới, khiến dòng sông gần hơn với một kỉ niệm của gia đình.
Tiếng máy tàu trong buổi sớm
Có một buổi sáng bên sông Hồng, em nghe thấy tiếng máy trước khi nhìn rõ chiếc tàu đi ở đâu. Em cùng bố đang đứng trên lối nhìn xuống mặt nước, buổi sớm còn mờ nên âm thanh làm cảnh hiện ra theo một cách rất thú vị.
Dòng sông lúc đầu chưa có nhiều màu, phần xa nhạt gần với nền trời. Một hàng cây bên kia nằm thành dải tối, còn những mái nhà nhỏ gần như khuất giữa tán. Tiếng máy nghe trầm, lúc rõ lúc nhỏ theo hướng gió, khiến em nhìn từ chỗ này sang chỗ khác. Một lát sau, em nhận ra thân tàu ở phía xa, thấp hơn phần mây phản chiếu dưới nước nên dễ lẫn nếu chỉ nhìn thoáng. Tàu tiến chậm, phía sau có vệt gợn dài tỏa rộng rồi mất dần trong dòng chảy. Trời sáng hơn, em mới thấy phần thân có màu khác với khoảng sẫm lúc đầu. Bố chỉ phía bờ, nơi một đoạn bãi có những dải cây thấp, để em phân biệt đâu là đất, đâu là nước. Gần đường, người đi bộ đã nhiều hơn, có người dừng hỏi thăm bố rồi lại tiếp tục. Sông vì thế không tách khỏi sinh hoạt buổi sáng, mà có cả âm thanh phía trên đường và công việc xa ngoài nước. Em nhìn thêm tán cây bên kia, thấy những khoảng hở dần rõ hơn khi nắng tới. Gợn sông có ánh sáng nhấp nháy, không phải màu rực của cả mặt nước mà chỉ là những chấm thay đổi liên tục. Đến lúc tàu đã xa khỏi góc nhìn, tiếng máy còn nghe thêm một đoạn, làm em nhận ra có những thứ mình không thấy nữa nhưng vẫn ở trong không gian trước mắt.
Em thích buổi sớm ấy vì đã học ngắm cảnh bằng cả nghe lẫn nhìn. Sông Hồng trong kỉ niệm không chỉ có màu nước mà còn có tiếng tàu đi trước hình dáng, báo một ngày làm việc đã bắt đầu từ xa.
Khoảng sông cuối ngày nhìn từ lối đê
Chiều ấy, em cùng ông đi trên lối đê rồi dừng ở đoạn nhìn xuống sông Hồng. Em đã qua đây lúc nắng sáng, nhưng lúc ngày dần hết, cùng một khoảng bờ lại có màu sắc và âm thanh làm em phải chú ý lâu hơn.
Cỏ gần lối đê có phần sáng ở ngọn, phía dưới còn khuất trong bóng. Xa hơn, một bãi thấp hiện những dải cây đan nhau, màu xanh đã dịu, không đậm rõ như giữa ngày. Mặt sông phía ngoài có ánh ấm ở một đoạn, đoạn khác xám hơn vì trời và mây không sáng đều. Em nhìn theo một đợt gió, thấy gợn mặt nước xuất hiện dày hơn rồi lại dịu, những điểm sáng cũng vì vậy đổi vị trí. Có người trên lối đi ngược chiều, ông chào rồi nhường phần rộng để mọi người qua thuận tiện. Tiếng trò chuyện chỉ còn nghe một lúc, sau đó tiếng gió lại rõ hơn. Một con tàu ở xa nằm trong ánh chiều, em không thấy rõ người bên trong nhưng nhìn được thân đang chuyển so với hàng cây đối diện. Em thích lấy cây làm mốc để biết tàu đã đi được bao nhiêu, thay vì tưởng nó đứng yên vì quá xa. Khi ánh sáng yếu thêm, đường bờ trở thành nét sẫm, có mái nhà mới bật đèn khiến khoảng ấy nổi lên trong cảnh. Ông nhắc sắp về, em nhìn lại chỗ cỏ gần chân, nhận ra cái bóng hai ông cháu đã mờ đi chứ không dài rõ như trước. Mặt sông vẫn có gợn nhưng ít chỗ lấp lánh hơn, như cả buổi chiều đang từ từ thay phần sáng bằng màu dịu.
Em quý khoảng đứng trên đê vì nhìn thấy sự thay đổi mà không cần thêm một sự việc lớn. Sông Hồng cuối ngày làm em muốn nhớ cả những phút chưa sáng đèn nhiều, khi cảnh quen chậm rãi chuyển sang một vẻ khác.
Sông Hồng sau trận mưa
Sau một trận mưa đã tạnh, em cùng mẹ nhìn sông Hồng từ một nơi cao có mái che gần đường. Mặt sân phía ngoài còn ướt, còn dòng sông trước mắt rộng và trầm màu hơn cảnh em đã ngắm trong một buổi nắng trước đó.
Trên trời, các mảng mây chưa tan hết, có phần xám dưới còn rìa đã sáng hơn. Nước sông không vì mưa vừa dừng mà phẳng lại ngay, những gợn vẫn chạy chéo, đổi hình khi gió qua. Em chú ý khoảng phản chiếu của một phần trời sáng, thấy nó hiện rồi vỡ ra theo mặt nước chứ không nằm nguyên một màu. Bờ đối diện có hàng cây ướt, từ xa chỉ thấy mảng xanh sẫm hơn, không thể nhìn từng giọt như trên cây ngay cạnh mái. Những mái nhà vừa lộ thêm vì màn mưa đã rút, có căn hiện rõ phần tường mà lúc còn mưa em chỉ thấy hình nhạt. Từ trên mái gần chỗ đứng, nước nhỏ thành giọt đều, tiếng ấy lớn hơn tiếng nước sông ở xa, giúp em nhận ra không phải âm thanh nào nghe bên sông cũng từ sông phát ra. Một chiếc tàu tiếp tục đi qua, phía sau có vệt gợn dài, tiếng máy tới chậm trong khoảng gió. Mẹ nhắc em đứng ở phần khô, em quay sang nhìn đường và thấy các xe bắt đầu đông hơn sau lúc nhiều người tạm dừng. Một ít ánh sáng tới mặt tường bên kia, kéo mắt em trở lại cảnh xa đang rõ dần. Dòng sông vẫn chảy, mang vẻ khác trong từng khoảng trời, không cần đỏ rực hay sáng hẳn mới khiến em muốn ngắm.
Em nhớ buổi sau mưa vì nhìn được cả phần xa của sông và những giọt rất gần bên mái. Cảnh làm em hiểu khi tả cần phân biệt điều mắt thấy, tai nghe ở đâu, để giữ đúng vẻ riêng của buổi mình đã trải qua.
Sông Hồng khi nước lên
Em từng nghĩ sông Hồng lúc nào cũng có dáng vẻ gần giống nhau, cho tới buổi theo bố nhìn từ vị trí cao bên đường khi mực nước khác trước. Không xuống gần dòng, em vẫn nhận ra những phần bãi từng thấy đã thay đổi trong một không gian rộng hơn.
Nước hôm ấy đục và sẫm, chuyển động rõ ở những vệt gợn nối nhau. Một phần đất thấp ở phía xa không còn lộ như ảnh bố chụp trước đó, khiến đường bờ nhìn thẳng và khó phân biệt hơn. Bố mở ảnh để hai bố con xem từ chỗ quan sát, em so mốc cây rồi mới nhận ra cảnh thay đổi ở đâu. Không phải cả dòng cùng cuộn lên như nhau, có khoảng nhìn tưởng yên nhưng vẫn có vật nhỏ trôi qua đủ để biết nước đang đi. Những cây cao bên kia còn hiện phần tán, dưới thấp bị khuất nên em không tự đoán chân cây đang ở mức nào. Trời nhiều mây, ánh sáng ở sông có màu dịu, lâu lâu một phần gợn sáng lên rồi mất. Phía đường, người lớn đi qua không dừng quá lâu, còn bố nhắc em chỉ nhìn từ nơi đã chọn. Em không thấy dòng sông lúc ấy giống hình hiền hòa mình vẫn vẽ, nhưng cũng không cần tưởng tượng mọi chỗ đều dữ dội. Điều rõ nhất là sự khác nhau giữa bãi lộ trước kia và mặt nước hôm nay, làm em hiểu một khúc sông có thể đổi dáng theo thời điểm. Em hỏi bố về mốc trên bờ, điều nào bố biết thì giải thích, điều chưa rõ hai bố con để lại tìm hiểu thay vì kết luận ngay. Chúng em ngắm thêm ít phút rồi về, giữ cảnh ở trong ảnh và trong trí nhớ.
Buổi ấy khiến em quý việc quan sát sông từ chỗ phù hợp hơn là cố nhìn thật gần. Sông Hồng đẹp nhưng luôn có thay đổi, và em muốn viết đúng điều mình thấy, không chỉ giữ mãi hình ảnh dòng nước yên ả trong mọi mùa.
Bờ sông trong một tối có gió nhẹ
Một buổi tối đi cùng gia đình, em được ngắm sông Hồng từ đoạn lối bên bờ có ánh sáng. Em thích sự khác nhau giữa phía đường nhiều tiếng người và phần nước phía trước còn có những khoảng tối rộng, buộc mình phải nhìn chậm hơn mới nhận ra.
Trên lối, đèn chiếu thành từng vùng, có bóng cây nằm xen làm nền sáng không đều. Xa ngoài sông, vài điểm đèn nhỏ rải cách nhau, em không biết hết là từ nhà, phương tiện hay vị trí nào nên chỉ nhớ hướng và màu đang thấy. Một vệt vàng phản chiếu dưới nước thay hình liên tục, khi kéo dài ra, khi bị gợn cắt thành các chấm rời. Bố chỉ em nhìn một vật sáng đang đổi chỗ so với bờ xa, nhờ vậy em nhận ra có tàu di chuyển chứ không phải mọi ánh đèn đều đứng yên. Tiếng máy có lúc nghe rõ, rồi bị tiếng xe phía sau lấn đi, cảnh đêm vì thế không hoàn toàn im lặng. Mẹ đứng cạnh chỉnh áo cho em khi gió làm hơi lạnh tới, còn em vẫn nhìn tán cây bên kia chỉ còn thành đường viền sẫm. Không thể thấy ruộng vườn hay từng mái nhà rõ như ban ngày, em chú ý hơn tới khoảng nước mở ra giữa các vùng sáng. Một người đi bộ qua chào gia đình, tiếng chân xa dần rồi lại có nhóm khác từ đầu lối tới. Cuộc sống trên bờ tiếp tục, trong khi dòng sông chỉ cho thấy từng phần của mình qua ánh phản chiếu. Em không muốn tưởng những khoảng tối là trống, chỉ thấy có nhiều điều hiện tại mình chưa nhìn rõ. Đến lúc về, em quay lại để nhớ vị trí vệt vàng vừa dài ra trên mặt gợn.
Em thích tối ấy vì sông Hồng có vẻ khác mà vẫn nối với nhịp sống quen. Cảnh không cần sáng hết để đáng nhớ, một ánh đèn thay hình trên nước đã đủ khiến em muốn đứng ngắm cùng người thân thêm một lát.
Sắc xuân bên một khúc sông
Trong dịp về thăm người thân đầu năm, em cùng bà nhìn ra sông Hồng từ lối cao gần nhà. Em nhớ khúc sông không chỉ vì nước và hai bờ, mà còn vì những chậu hoa ở gần và tiếng chào hỏi làm cảnh có không khí riêng của một buổi xuân.
Phía gần, mấy chậu cúc được kê gọn dưới mái hiên, màu vàng rõ ngay cả khi trời chưa có nhiều nắng. Xa hơn là những mảng cây thấp bên bờ, còn ngoài cùng mặt nước trải rộng, đục nhạt dưới mây. Em đứng cạnh bà, nhìn qua khoảng trống giữa cây để thấy tàu đi chậm ở xa. Trời sáng thêm, một phần nước có ánh nhạt, còn phía đối diện vẫn cùng màu với dải cây sẫm. Không phải tất cả cây đều có lá non hay hoa cùng nở, em chỉ nhận rõ mấy chiếc lá nhỏ ở bụi gần hàng rào. Bà hỏi em có muốn chụp chậu hoa không, em lại muốn lấy cả phần sông phía sau để giữ đúng góc đang nhìn. Có người qua chúc đầu năm, bà dừng trò chuyện, em đứng chào rồi nghe câu hỏi về gia đình. Tiếng nói không nhiều nhưng ấm, hòa với tiếng xe thưa ngoài đường làm buổi sáng không vắng hẳn. Khi khách đi, em nhìn lại mặt sông và nhận ra chiếc tàu đã tới đoạn khác, những vệt gợn phía sau cũng tan. Xa gần cùng có thay đổi, nhưng mỗi phần theo một nhịp: Hoa chỉ rung trong gió, người đi qua đã rẽ lối, tàu ngoài nước chậm rãi xa dần. Em thích cảnh ấy vì có thể đặt một màu xuân rất gần cạnh khoảng sông rộng vốn đã quen từ những lần về quê.
Buổi đứng bên bà làm em nhớ sông Hồng bằng cả tiếng hỏi thăm và sắc cúc dưới hiên. Với em, vẻ đẹp đầu năm không phải cây cối đều đổi khác, mà còn ở cách con người dừng lại để gần nhau hơn bên dòng sông quen.
Một chiều hè nhìn sông từ bóng cây
Chiều hè, sau khi nắng đã dịu hơn, em cùng bố ra lối cao ven sông Hồng và đứng ở chỗ có bóng cây. Phía dưới là mặt nước rộng, còn quanh chỗ đứng gió làm lá chuyển động, khiến em thấy dễ chịu sau quãng đi bộ ngắn.
Nắng vẫn còn trên phần bờ đối diện, làm những mảng cây ngoài sáng rõ hơn phía mình đang đứng. Nước hôm ấy mang màu nâu xám, vài gợn có ánh vàng khi hướng về phần trời chưa bị mây che. Em nhìn mặt sông rồi nhìn lá gần đầu, thấy gió hiện ra theo hai cách khác nhau: Lá lay thành từng lượt, còn nước có thêm những vệt nhỏ nối nhau. Tàu ở xa đi qua không nhanh như xe trên đường, nhưng lấy một cây bên kia làm mốc thì em thấy nó vẫn tiến. Sau tàu, vệt nước bị rẽ kéo dài rồi thưa đi, hòa vào các gợn đã có. Bố dừng ở bên, nói đợi một lát cho em ngắm, không giục phải chụp rồi đi ngay. Em thích phần bờ có mấy hàng cây trồng, giữa các luống lộ đất, chỗ cao thấp không đều nên màu xanh cũng không liền như một tấm thảm. Người đi bộ ngang sau lưng làm em nghe thêm tiếng giày, còn từ xa có tiếng gọi không rõ lời. Cảnh không mát đến mức quên hẳn mùa hè, em vẫn thấy tay hơi nóng khi ra phần ngoài bóng. Nhưng nhìn khoảng trời rộng và dòng sông trước mặt giúp quãng nghỉ khác với lúc ngồi trong nhà. Nắng dần thay hướng, bóng cây che thêm một phần lối, em nhận ra có thể dùng chính chỗ bóng ấy để biết thời gian đang đi qua.
Em nhớ chiều hè vì có bố đứng chờ và một khoảng nước đủ rộng để ngắm lâu. Sông Hồng trong buổi ấy không cần đẹp hơn mọi lúc, chỉ một vệt sóng tan sau tàu cũng làm thời gian nghỉ bên nhau trở nên có điều để nhớ.
Mùa thu bên dòng sông Hồng
Buổi sáng chủ nhật, em theo mẹ đến thăm dì ở gần đê sông Hồng. Khi hai mẹ con dừng nghỉ, mặt trời đã lên nhưng nắng còn dịu. Từ chỗ đứng trên đê, em thấy một khoảng sông rộng mở ra phía trước, khác hẳn con đường đông xe mà chúng em vừa đi qua.
Trời hôm ấy trong, vài đám mây mỏng trôi chậm phía bờ xa. Ánh nắng trải nghiêng xuống mặt nước, khiến những gợn sóng nhỏ lúc sáng lên, lúc lại chìm trong màu nâu nhạt. Gió thổi vừa đủ làm tóc em lay động và đưa tới tiếng lá cây xào xạc ở phía sau. Dưới chân đê, những luống rau chạy thành hàng, chỗ xanh đậm, chỗ còn lộ đất. Xa hơn là một dải bãi có cỏ mọc, rồi mới tới dòng nước đang chảy. Em nhìn theo chiếc tàu vừa đi qua và nhận ra vệt sóng phía sau cứ mở rộng dần, đến gần bờ thì chỉ còn những nếp nước thấp. Mẹ chỉ một ngôi nhà nhỏ bên kia sông, nhưng em phải nheo mắt mới tìm thấy mái nhà giữa các tán cây. Mọi thứ ở xa đều bé lại, còn khoảng trời trên sông dường như rộng thêm. Một người đạp xe chở rau đi ngang qua, tiếng chuông vang ngắn rồi mất hút ở đoạn đê phía trước. Em quay nhìn theo một lúc, sau đó lại trở về với mặt sông lấp lánh. Không có điều gì quá khác thường mà em vẫn muốn đứng lâu, có lẽ vì buổi sáng ấy vừa mát vừa sáng, nhìn đâu cũng thấy rõ.
Khi mẹ nhắc đi tiếp, em còn ngoái lại xem chiếc tàu đã đến đâu. Mùa thu trong trí nhớ em có thêm một khúc sông Hồng đầy nắng nhẹ, có tiếng chuông xe và cả bàn tay mẹ nắm lúc xuống đê.
Sông Hồng trong một sáng mùa đông
Hôm về quê thăm bác, em được bố dẫn ra đê ngắm sông Hồng. Trời mùa đông ít nắng, em kéo cao cổ áo mà vẫn thấy lạnh ở hai bàn tay. Dòng sông trước mặt nằm dưới một khoảng trời xám nhạt, trông lặng lẽ hơn những lần em từng nhìn thấy vào mùa hè.
Bờ bên kia không hiện rõ ngay mà thấp thoáng sau lớp không khí mờ. Mấy tán cây chỉ còn là những mảng sẫm màu, còn mái nhà nằm lẫn trong màu trời. Gần chỗ em đứng, các bụi cỏ nghiêng cùng một phía mỗi khi gió thổi tới. Mặt nước không phẳng, nhưng những gợn sóng thấp và đều khiến em có cảm giác dòng sông đang trôi chậm. Ở đoạn ánh trời rọi xuống, nước sáng hơn một chút; dưới bóng bờ, màu nước lại đậm thêm. Em cho tay vào túi áo bố rồi cùng bố nhìn một chiếc tàu đang đi về phía xa. Thân tàu dần nhỏ lại, chỉ tiếng máy còn vọng tới từng lúc. Một bác đi bộ trên đê quấn khăn kín cổ, bước nhanh và chào bố bằng cái gật đầu. Tiếng nói chuyện ngắn ngủi làm khoảng đê đang vắng có vẻ gần gũi hơn. Bố hỏi em có muốn về chưa, em xin đứng thêm một lát để nhìn đàn chim vừa bay ngang mặt nước. Chúng vòng về phía bãi rồi khuất sau hàng cây. Em không đếm được có bao nhiêu con, chỉ nhớ những cánh nhỏ nổi rõ trên nền trời sáng hơn ở cuối sông.
Lúc trở về, em thấy dễ chịu khi được đi bên bố dù trời vẫn lạnh. Sông Hồng mùa đông trong buổi sáng ấy không rực rỡ, nhưng những màu nhạt và tiếng tàu xa khiến em nhớ rất lâu.
Cầu Nhật Tân soi xuống dòng sông
Một chiều được đi cùng gia đình qua khu vực cầu Nhật Tân, em nhìn thấy cây cầu từ khoảng đường ven sông. Những dây cáp vươn lên nền trời khiến em chú ý trước tiên. Bên dưới, sông Hồng rộng và sáng, ôm lấy hình bóng chưa thật rõ của cây cầu.
Bố tìm chỗ dừng phù hợp để cả nhà ngắm cảnh. Từ đây, em thấy các trụ cầu nối nhau và mặt cầu kéo dài sang bờ bên kia. Những chiếc xe bé xíu nối tiếp di chuyển, nhưng em không nhìn rõ người ngồi bên trong. Mặt trời đã xuống thấp nên một phía của cây cầu còn sáng, phía kia ngả màu sẫm hơn. Dưới nước, bóng các trụ bị gợn sóng chia thành từng đoạn, không thẳng và yên như hình em từng vẽ. Mỗi khi một đợt sóng đi qua, những đoạn bóng lại rung lên rồi nối gần với nhau. Em thử dùng ngón tay lần theo một sợi cáp ở phía xa, nhưng nhiều đường đan nhau khiến em nhầm mất. Mẹ bật cười và bảo cứ nhìn cả cây cầu trước đã. Bấy giờ em mới thấy nhịp cầu và dòng sông tạo thành hai nét rất khác: một nét vươn cao, một khoảng trải rộng. Vài chiếc tàu chạy ở xa làm mặt nước có thêm những vệt sóng dài. Bên bờ, cỏ lay động và một góc đất hiện màu nâu sẫm. Em thích nhất lúc ánh chiều dịu xuống, vì khi ấy những chi tiết trên cầu bớt chói, còn mặt sông giữ lại các mảng sáng nhỏ như đang thay đổi theo gió.
Về nhà, em mở vở vẽ và bắt đầu bằng đường cong của bờ sông. Em biết mình chưa vẽ được hết dây cầu, nhưng vẫn muốn giữ lại hình ảnh cầu Nhật Tân đứng trên khoảng nước rộng mà cả nhà vừa cùng ngắm.
Bãi bồi bên sông Hồng
Em từng nghĩ tả sông chỉ cần nhìn nước và thuyền. Đến khi được theo bà ra khu vườn của người quen gần sông Hồng, em mới để ý phần bãi nằm giữa đê và dòng nước. Chính khoảng đất ấy khiến cảnh sông có thêm nhiều màu sắc mà trước đây em thường bỏ qua.
Từ lối đi cao, em thấy bãi trải ra thoai thoải, không bằng phẳng như sân trường. Có chỗ cỏ mọc thành cụm, có chỗ đất còn trống, bên cạnh là những luống rau thẳng hàng. Sau đợt tưới sáng, vài khoảng đất dưới chân rau có màu sẫm hơn. Xa hơn nữa, dải cát sáng nằm sát dòng nước, đường viền chỗ cong vào, chỗ nhô ra. Bà đứng trò chuyện với bác chủ vườn, còn em nhìn một chú chim nhỏ nhảy từ bụi cỏ này sang bụi khác. Chú cúi đầu rất nhanh rồi bay đi khi nghe tiếng bước chân. Gió từ sông đưa lá rau nghiêng xuống, để lộ những khoảng đất em chưa nhìn thấy lúc đầu. Trên dòng nước phía ngoài, chiếc tàu hàng đi qua chậm rãi. So với khoảng sông rộng, người làm vườn và những luống cây đều nhỏ, nhưng nhờ có họ mà em thấy bãi không hề vắng. Bác chủ vườn xếp rau vào sọt rồi lấy khăn lau trán. Bà gọi em lại xem một luống vừa trồng, dặn đi theo lối để không giẫm cây. Đứng gần, em mới nhận ra mỗi hàng lá xanh mà em vừa nhìn từ xa đều gồm rất nhiều cây nhỏ được trồng riêng rẽ.
Buổi đi ấy giúp em nhìn sông Hồng từ cả mặt nước lẫn phần đất bên bờ. Em nhớ bãi bồi bởi màu rau, màu đất và dáng bác làm vườn, những chi tiết bình thường mà càng nhìn kĩ càng thấy thú vị.
Những con thuyền trên mặt sông
Trong lần ra đê cùng ông, em mang theo cuốn sổ nhỏ để tập quan sát sông Hồng. Ban đầu, em chỉ định ghi màu nước, nhưng một chiếc tàu từ phía xa đi tới đã làm em đổi ý. Hôm ấy, điều khiến em chú ý nhất là những con thuyền nối nhau xuất hiện trên sông.
Chiếc đầu tiên có thân dài, đi không nhanh mà đều đặn. Từ chỗ em đứng, phần hàng trên tàu không hiện rõ, chỉ thấy thân tàu sẫm và một khoang nhỏ phía sau. Mũi tàu rẽ nước thành hai đường mở rộng, còn vệt sóng phía đuôi kéo dài một đoạn rồi tan dần. Tiếng máy lúc nghe rõ, lúc bị gió đưa đi. Em chờ nó qua khỏi một bụi cây bên bờ mới cúi xuống ghi vài chữ vào sổ. Ngẩng lên, em đã thấy một chiếc thuyền nhỏ ở phía khác. Thuyền thấp hơn và đi gần bờ hơn, vì thế trông cũng khác chiếc tàu vừa rồi. Một người ngồi trên thuyền, nhưng ở khoảng cách ấy em chỉ nhận ra dáng cúi xuống rồi ngẩng lên. Ông bảo em cứ ghi điều nhìn thấy, đừng đoán người đó đang nghĩ gì. Em gật đầu, thêm vào sổ hình một con thuyền và vài nét sóng. Một lát sau, khi các phương tiện đã đi xa, mặt sông lại trải rộng trước mắt. Dù không còn chiếc nào ở gần, em vẫn nhìn theo những đường nước còn sót lại. Em thấy con sông không đứng yên như trong tấm ảnh: có lúc vắng, có lúc một chiếc thuyền đi qua đã khiến cả khoảng nước thay đổi.
Cuốn sổ hôm ấy có nhiều nét vẽ hơn câu chữ. Em chưa tả được thật hay, nhưng đã biết kiên nhẫn nhìn một con thuyền từ khi tới gần đến lúc khuất xa, thay vì chỉ viết rằng trên sông có nhiều thuyền.
Dáng người làm việc bên sông
Những lần ngắm sông Hồng, em thường chú ý tới cầu và mặt nước. Một buổi về quê, ông dẫn em đến thăm người quen làm nghề chài lưới. Trong lúc chờ người lớn nói chuyện, em được nhìn bác thu xếp dụng cụ ở gần nhà và thấy cảnh ven sông thân thuộc theo một cách khác.
Tấm lưới trải trên khoảng sân, có chỗ còn vướng một mẩu lá nhỏ. Bác vừa gỡ vừa lần tay qua từng mắt lưới, khi gặp chỗ cần sửa thì ngồi xuống chăm chú hơn. Em đứng bên cạnh ông, nhìn những ngón tay bác đưa sợi dây qua lại mà không hiểu hết cách làm. Bác cười, chỉ cho em chỗ vừa nối rồi lại tiếp tục công việc. Phía sau ngôi nhà, khoảng sông lộ ra giữa hai tán cây. Mặt nước sáng hơn trong sân, vài gợn sóng lấp lánh dưới nắng. Chiếc thuyền buộc ở chỗ neo khẽ chuyển động theo nước, sợi dây lúc căng, lúc chùng. Bác xếp tấm lưới thành từng nếp rồi mang các đồ dùng đặt vào chỗ riêng. Em tưởng làm xong phải thật nhanh, nhưng bác vẫn dừng lại kiểm tra một lượt. Ông kể rằng mỗi công việc đều có phần chuẩn bị mà người đứng xem dễ bỏ qua. Nghe vậy, em nhìn lại cuộn dây, chiếc rổ và tấm lưới vừa được xếp gọn. Những thứ ban đầu có vẻ lộn xộn bây giờ đã thành một góc ngăn nắp. Tiếng người lớn trò chuyện hòa với tiếng gió ngoài sông, thỉnh thoảng xen một tiếng máy tàu từ xa vọng tới.
Khi chào bác ra về, em nhớ nhất đôi tay vẫn đang kiểm tra sợi lưới. Bên dòng sông rộng còn có những công việc nhỏ và cẩn thận như thế; nhờ buổi gặp ấy, cảnh sông trong em có thêm cả dáng người lao động.
Khúc sông trong câu chuyện về bến cũ
Hè vừa rồi, ông đưa em qua một đoạn đê sông Hồng mà ông từng quen từ nhỏ. Khi dừng dưới tán cây, ông chỉ về phía một lối xuống và kể ngày trước ông thường cùng bà đi qua bến ở đó. Em nhìn theo, cố tìm dấu vết của khung cảnh chỉ mới nghe trong câu chuyện.
Trước mắt em là đoạn bờ có cây mọc, một lối đất hẹp và dòng nước đang lăn tăn. Không có đủ những điều ông vừa kể, nhưng mỗi lần ông chỉ tay, em lại nhìn cảnh vật chăm chú hơn. Ông nhớ tiếng gọi nhau và những buổi chờ sang sông, còn em nghe rõ nhất tiếng lá xào xạc ngay trên đầu. Ở phía xa, một chiếc tàu chạy qua làm mặt sông xuất hiện hai dải sóng nghiêng. Chúng tới gần bờ, chạm vào nhau rồi chỉ còn những gợn thấp. Nắng chiếu lên phần đất trống cạnh lối đi, một con chuồn chuồn đậu một lát trên đầu cành khô rồi bay mất. Em hỏi ông ngày trước có cây này chưa. Ông ngẫm nghĩ, bảo không nhớ chắc, khiến em bật cười vì hóa ra người lớn cũng có những điều không còn nhớ rõ. Ông kể tiếp chậm rãi, còn em vừa nghe vừa nhìn khoảng sông trước mặt. Em không hình dung được đầy đủ bến xưa, nhưng có thể tưởng tượng ông hồi nhỏ đứng chờ bên người thân như em đang đứng cạnh ông bây giờ. Cảnh sông hôm ấy vì vậy có cả điều em tự nhìn thấy và những hình ảnh được gợi lên từ lời kể.
Lúc về, em xin ông hôm khác kể thêm chuyện qua sông. Em yêu khúc sông này vì được đứng ngắm cùng ông, đồng thời biết rằng một nơi rất bình thường cũng có thể giữ nhiều kỉ niệm của gia đình.
Cánh diều phía trong đê và khoảng sông xa
Chiều về thăm anh họ, em được người lớn dẫn tới bãi đất rộng phía trong đê để xem mọi người thả diều. Từ chỗ đứng ấy, em chỉ nhìn được một phần sông Hồng ở phía xa. Những cánh diều trên trời và dải nước dưới nắng khiến buổi chiều hôm ấy trở nên rất vui mắt.
Lúc chúng em tới, vài cánh diều đã lên cao. Một chiếc màu đỏ chao nghiêng rồi đứng lại trong gió, chiếc có đuôi dài thì rung liên tục như chưa chịu nằm yên. Anh họ đứng cạnh bố, hai tay giữ dây, mắt luôn nhìn lên. Em thích nhất lúc gió mạnh hơn, cánh diều của anh nhích lên từng chút còn đuôi quẫy sang hai bên. Phía ngoài đê, khoảng sông hiện ra sáng nhạt, khác hẳn màu cỏ gần chỗ chúng em. Một chiếc tàu đi qua nhưng nhỏ đến mức em phải nhờ bác chỉ mới tìm thấy. Em đứng nhìn nó một lát rồi quay lại với cánh diều vừa hạ thấp. Tiếng mọi người nhắc nhau giữ dây xen tiếng trẻ con cười, làm khoảng đất đang rộng bỗng có cảm giác gần gũi. Khi bác cho em thử cầm cuộn dây cùng anh, em thấy lực kéo rõ ở bàn tay. Cánh diều trên cao trông nhẹ vậy mà gió vẫn giật từng nhịp. Mây trôi qua sau cánh diều, dưới thấp là đê, bãi cây và phần nước sông lấp lánh. Em cứ đổi mắt nhìn từ tay mình lên trời, rồi ra phía dòng sông, sợ bỏ lỡ một lúc diều bay đẹp.
Chiều ấy, em không đứng sát sông mà vẫn nhớ rõ khoảng nước phía ngoài đê. Sông Hồng đã trở thành phần nền rộng rãi cho một kỉ niệm có anh họ, có tiếng cười và lần đầu em cảm thấy cánh diều kéo trong tay.
Khoảng trăng bị sóng làm đứt quãng
Có lần về nhà bác vào tối trăng sáng, em được cả nhà ngồi ở hiên tầng trên nhìn ra sông Hồng. Đèn trong hiên tắt bớt nên khoảng nước ngoài xa hiện lên rõ hơn. Em vốn chỉ thích ngắm trăng trên trời, nhưng tối ấy lại chăm chú nhìn ánh trăng dưới sông.
Mặt trăng nằm phía trên một mảng cây sẫm, xung quanh có ít mây mỏng. Trên sông, ánh sáng không tụ thành một hình tròn như em tưởng, mà vỡ ra thành nhiều đoạn rung rinh. Có lúc chúng nối gần nhau thành một dải, có lúc sóng làm chúng tách ra, để lộ những khoảng nước tối. Em thử nhìn cố định một điểm nhưng ánh sáng cứ thay đổi, khiến em không thể giữ nó yên trong mắt. Ở bên kia, vài ngọn đèn nhà hắt xuống những vệt ngắn hơn. Một chiếc tàu đi chậm qua, đèn trên tàu dịch dần còn tiếng máy vọng tới sau đó. Khi sóng tàu lan ra, dải trăng dưới nước xao động mạnh hơn, như thể vừa có ai chạm vào một bức tranh. Em gọi chị ra nhìn, nhưng đến lúc chị ghé bên cạnh thì những gợn lớn đã qua. Chị bảo cứ đợi, lát nữa sẽ có chuyển động khác, còn em hiểu mình không cần đòi dòng sông lặp lại đúng cảnh vừa rồi. Dưới sân, tiếng người nhà gọi nhau mang thêm ghế vang lên. Em đứng nép vào cạnh mẹ, vừa nghe câu chuyện của các bác vừa dõi theo một khoảng sáng mới xuất hiện trên mặt nước.
Khi lên giường, em vẫn còn nhớ ánh trăng cứ đứt rồi nối. Sông Hồng ban đêm có những chi tiết phải nhìn lâu mới thấy, và em thích vì mình đã đủ kiên nhẫn ở lại bên hiên để ngắm chúng.
Cầu Long Biên hiện lên sau màn mưa mỏng
Trên đường cùng mẹ sang thăm người quen, em nhìn thấy cầu Long Biên khi trận mưa vừa nhẹ hạt. Chúng em đứng ở một chỗ có mái che nhìn về phía sông Hồng. Không khí còn ẩm, cây cầu ở xa hiện lên nhạt hơn hẳn những lần em thấy dưới trời nắng.
Những nhịp cầu nối tiếp nhau thành một dải sẫm ngang mặt sông. Qua lớp mưa mỏng, có đoạn rõ, có đoạn như lẫn vào nền trời. Em nhìn theo các khung cầu để tìm điểm cuối, nhưng bờ xa và những tán cây khiến đường nhìn bị khuất. Mặt nước bên dưới mang màu đục, không soi rõ bóng cầu. Các giọt mưa còn rơi làm mặt nước ở gần lăn tăn; xa hơn, em chỉ thấy một khoảng chuyển động nhỏ và đều. Trên cành cây cạnh chỗ trú, những giọt nước đọng nối nhau rơi xuống đất. Mẹ nhắc em đứng lùi vào để khỏi ướt vai, rồi hai mẹ con cùng chờ mưa ngớt. Một lát sau, khoảng trời bên phải sáng lên trước. Những nhịp cầu ở phía đó hiện rõ thêm, còn phần bên trái vẫn nằm sau lớp mờ. Em thấy thú vị vì cùng một cây cầu mà hai phía lại không giống nhau. Gió thổi đến mang theo cảm giác mát lạnh ở má. Khi một chiếc tàu xuất hiện phía dưới cầu, em bỗng nhận ra độ cao và bề rộng của cảnh trước mắt: tàu nhỏ, nhịp cầu dài, còn con sông vẫn còn cả một khoảng rộng ở hai bên.
Mưa ngừng, mẹ gọi em đi tiếp. Em quay lại nhìn thêm lần nữa, muốn nhớ cây cầu lúc chưa hoàn toàn rõ nét. Sông Hồng và cầu Long Biên hôm ấy đẹp theo một cách dịu, khiến một lúc chờ mưa cũng thành điều đáng kể.
Những ô cửa sáng phía bên kia sông
Từ ban công nhà người thân, em từng nhìn sông Hồng vào lúc thành phố bắt đầu lên đèn. Ban chiều, em chú ý tới mây và những tàu đi qua; đến tối, mắt em lại tìm những ô cửa sáng bên bờ đối diện. Nhờ vậy, em thấy dòng sông đổi khác ngay trong một buổi.
Lúc trời chưa tối hẳn, các ngôi nhà còn hiện rõ thành từng khối. Sau đó, màu trời sẫm dần và những ô cửa nổi bật hơn, có chỗ vàng ấm, có chỗ sáng trắng. Dưới nước, ánh đèn kéo thành những vệt không đều, rung lên theo gió. Em nhận ra bóng một tòa nhà không thể rõ từng tầng như hình thật, vì mặt sông luôn chuyển động. Gần ban công, tiếng người lớn dọn bát và trò chuyện vẫn nghe rõ, còn ngoài xa chỉ thỉnh thoảng có tiếng máy tàu vọng lại. Một đốm sáng di chuyển chậm trên sông, đi ngang qua các vệt sáng đứng yên từ bờ hắt xuống. Em dõi theo nó cho tới lúc không còn phân biệt được giữa những ngọn đèn khác. Ở phía dưới, các tán cây gần bờ tạo thành một đường tối. Chính khoảng tối ấy làm những mảng sáng phía sau rõ hơn. Em thử đếm ô cửa trên một ngôi nhà, nhưng có cửa vừa sáng lên đã khiến mình quên số đang đếm. Bố bảo chắc cũng có một bạn nhỏ nào đó đang đứng nhìn sang bên này. Em bật cười, rồi nhìn lại ban công nhà mình được phản chiếu mờ trong cửa kính.
Đêm ấy, em thích sông Hồng vì dòng nước đưa ánh sáng của hai bờ lại gần trong mắt người nhìn. Em không biết những người phía bên kia đang làm gì, nhưng các ô cửa sáng khiến khoảng sông rộng bớt xa cách.
Mùa thu hoạch ở một xóm ven sông
Kì nghỉ hè, em về thăm nhà bác ở một xóm gần sông Hồng đúng lúc gia đình bác đang thu hoạch ngô. Bác không dẫn em ra ruộng ngay mà cho đứng trên lối đi nhìn mọi người làm việc. Từ đó, em thấy cả những hàng ngô còn lại và khoảng nước sáng phía ngoài bãi.
Lá ngô khô va vào nhau phát ra tiếng sột soạt khi có gió. Những bắp đã hái được xếp thành đống nhỏ, lớp vỏ bên ngoài nhạt màu hơn lá trên cây. Bác gái ngồi lựa lại, còn anh họ ôm từng bó mang về chỗ tập kết. Em nhận phần xếp các bắp đã được đặt sẵn gần lối đi, làm một lát mới thấy công việc không nhanh như mình nghĩ. Ngẩng đầu lên, em nhìn thấy sông sau khoảng cây thấp. Màu nước hôm ấy nâu nhạt, có chỗ sáng lên vì nắng, trong khi phần đất em đang đứng khô và lấm tấm dấu chân. Một chiếc tàu đi ngang phía xa, tiếng máy đều đều lẫn vào tiếng gọi nhau giữa các hàng cây. Bác dừng tay uống nước, hỏi em có nóng không rồi đưa cho chiếc mũ. Em thấy trên vành mũ có một vệt đất khô, còn bàn tay bác dính những sợi râu ngô nhỏ. Gió từ phía sông thổi tới làm cả một hàng lá nghiêng rào rạt, ai cũng ngẩng lên một lát rồi lại cúi xuống làm. Khi số ngô bên cạnh nhiều dần, em mới nhận ra buổi sáng đã trôi gần hết mà dòng sông phía ngoài vẫn tiếp tục chảy, không đợi người trên bãi xong việc.
Buổi thu hoạch khiến em nhớ sông Hồng cùng tiếng lá ngô và đôi tay của bác. Mỗi lần nghĩ về chuyến về quê ấy, em lại thấy rõ cảnh người làm việc bên khoảng nước rộng, vừa bận rộn vừa thân quen.
Sông Hồng trong tối đầu mùa gió lạnh
Buổi tối đầu tiên em phải mặc thêm áo khoác, bố rủ em ra ban công nhìn về sông Hồng. Ban ngày trời còn có nắng nên em không nghĩ gió lại lạnh nhanh như thế. Vừa bước ra cửa, em đã kéo hai vạt áo vào nhau và nghe tiếng cây bên dưới xào xạc.
Phía sông tối hơn khu nhà ở, chỉ những ngọn đèn xa giúp em nhận ra đường bờ. Mặt nước ở chỗ có ánh đèn hắt xuống cứ nhấp nhô, các vệt sáng dài ra rồi ngắn lại. Em không nhìn thấy rõ màu nước như buổi chiều, nhưng cảm nhận được gió đang đi qua khoảng rộng phía trước. Bố đứng chắn bớt gió cho em, một tay giữ cánh cửa khỏi va mạnh. Từ căn bếp phía trong, mùi cơm nóng thoảng ra khiến em bỗng thấy đói. Ngoài sông, một tiếng máy trầm vọng lại, rồi một đốm đèn di chuyển từ từ sau hàng cây. Chúng em chờ nó hiện ra rõ hơn, nhưng tán lá che mất nên chỉ còn nghe tiếng xa dần. Em tựa vào cạnh bố và nhìn những bóng cây nghiêng nhẹ. Hôm ấy không có trăng sáng để ngắm, cũng không có màu hoàng hôn, chỉ có nước tối, vài vệt đèn và tiếng gió. Vậy mà em không muốn vào ngay. Có lẽ vì khi đứng trong chiếc áo được mẹ lấy sẵn, bên người bố vẫn chờ cùng mình, em thấy cái lạnh ngoài kia làm căn nhà phía sau ấm hơn. Một lúc sau, bố khép bớt cửa, hai bố con nhìn sông qua ô kính còn vương dấu bàn tay em.
Em nhớ tối đầu gió lạnh bằng một khung cảnh ít màu mà nhiều cảm giác. Sông Hồng nằm ngoài cửa sổ, rộng và tối, còn em được trở vào ăn cơm cùng gia đình sau vài phút ngắm dòng nước trong gió.
3. Lưu ý khi viết bài văn tả sông Hồng lớp 5
- Chọn một góc cảnh: Xác định rõ nơi nhìn, buổi trong ngày và chi tiết chính để các ý nối tiếp nhau.
- Giữ đúng đặc điểm: Màu nước, mực nước, ánh sáng và độ rõ của cảnh thay đổi theo từng thời điểm; tả điều cụ thể thay vì khẳng định lúc nào cũng giống nhau.
- Dùng giác quan hợp lí: Kể điều nhìn, nghe, cảm nhận từ chỗ đứng; không tả nét mặt người quá xa hoặc gán vị mặn cho hơi sông.
- Quan sát kĩ: Theo một vệt sóng, chiếc tàu hoặc bóng cây thay đổi để câu văn có chuyển động, thay vì chỉ liệt kê nước, cầu, thuyền.
- Viết thành ba đoạn: Mở bài giới thiệu, thân bài miêu tả, kết bài nêu cảm nghĩ; không ghi nhãn trong nội dung bài văn.
- Dùng lời của mình: Các tình huống trong bài mẫu minh họa cách viết. Khi kể chuyến đi của bản thân, dùng cảnh và người em thực sự biết, không nhận trải nghiệm mẫu là chuyện đã xảy ra với mình.
- Thông tin có căn cứ: Chỉ nêu ngày hội, tên bến hoặc chuyện lịch sử khi đã tìm hiểu rõ; không cần thêm số liệu để bài tả hay hơn.
- Rà lại mạch văn: Kiểm tra hướng nhìn, thời gian, tên cầu, từ lặp và dấu câu; xen cảm xúc vào đúng chi tiết gợi ra điều em nghĩ.
ĐỪNG BỎ LỠ một số máy in chất lượng để in bài làm phục vụ việc nộp bài và lưu trữ:
Xem thêm:
- 50+ văn tả bạn thân con gái lớp 5 ngắn gọn hay nhất, đạt điểm cao
- 50+ bài văn tả người lao động hay, đủ mọi ngành nghề, điểm cao
- 50+ bài văn mẫu viết thư cho bạn lớp 3 hay, cảm xúc, đạt điểm cao
- 50+ mẫu viết đoạn văn về lòng biết ơn hay, cảm xúc, đạt điểm cao
- 50+ tả về cây bút chì lớp 2 hay, tả chi tiết, dễ đạt điểm cao
- Kể một sự việc đã để lại cho em nhiều ấn tượng trong năm học vừa qua
- 50+ bài văn tả cảnh Đà Lạt lớp 5 hay, sinh động, đạt điểm cao
- 50+ mẫu viết bài văn tả cảnh sinh hoạt ngày Tết hay, cảm xúc, điểm cao
- 50+ bài văn tả bình minh trên quê hương em lớp 5 ngắn gọn, điểm cao
- 50+ bài văn kể lại truyện thánh gióng bằng lời văn của em hay nhất
- 50+ mẫu viết một đoạn văn kể chuyện em nuôi con heo đất hay, điểm cao
- 50+ bài văn kể về lễ chào cờ lớp 4 ngắn gọn, tả chi tiết, đạt điểm cao
- 50+ mẫu viết bài văn biểu cảm về bà hay, giàu cảm xúc, điểm cao
Hy vọng những bài văn tả sông Hồng trên sẽ giúp các em có thêm ý tưởng cho bài viết của mình. Hãy chọn một góc nhìn, một thời điểm cụ thể rồi miêu tả những chi tiết em quan sát được, kết hợp cảm xúc chân thành để dòng sông hiện lên gần gũi và có nét riêng nhé!