Trả lời nhanh: C14 gồm những môn nào? Tổ hợp C14 gồm ba môn Ngữ văn, Toán và Giáo dục công dân, theo chương trình mới môn cuối gọi là Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Tổ hợp này dùng để xét tuyển đại học vào nhiều ngành như Luật, Sư phạm, Kinh tế, Báo chí và Khoa học xã hội.
1. Khối C14 là gì và gồm những môn nào?
Khối C14 là một tổ hợp môn xét tuyển đại học gồm Ngữ văn, Toán và Giáo dục công dân. Tổ hợp này được tách ra từ khối C truyền thống, giúp thí sinh có thêm lựa chọn khi đăng ký nguyện vọng. Các em dùng tổng điểm ba môn để xét vào ngành mình thích.
C14 là mã tổ hợp: một cái nhãn ngắn gọn để các trường ghi trong đề án tuyển sinh, thay cho việc liệt kê đủ ba môn mỗi lần. Nó không phải tên ngành hay tên nghề, nên học C14 không có nghĩa là "làm nghề C14". Tổ hợp này được đưa vào xét tuyển từ năm 2017.
Khối C14 gồm ba môn Toán, Ngữ văn và GDCD
1.1 Ba môn của tổ hợp C14
C14 gồm Ngữ văn, Toán và GDCD. Cụ thể:
- Ngữ văn: môn của người thích đọc, viết và lập luận.
- Toán: môn của người thích tư duy logic, tính toán.
- Giáo dục công dân: môn về đạo đức, kinh tế, pháp luật và đời sống xã hội.
Có một điểm cần đính chính. Một số trang ghi C14 là Văn, Sử, GDCD, nhưng như vậy là nhầm. Tổ hợp Văn, Sử, Địa mới là C00. C14 luôn có môn Toán.
Tổ hợp này hợp với bạn học khá cân bằng giữa Toán và Văn, không muốn bị bó hẹp trong nhóm ngành thuần xã hội. Một thí sinh vừa thích viết lách vừa không ngại con số sẽ thấy C14 mở ra nhiều hướng hơn các tổ hợp xã hội thuần túy.
Nếu muốn đặt C14 cạnh các khối thi khác để thấy rõ sự khác biệt về môn học, các em có thể tham khảo thêm vài tổ hợp có Toán và Văn dưới đây.
Xem thêm các khối thi khác để so sánh:
1.2 Hình thức thi từng môn
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, hình thức làm bài của ba môn khác nhau:
- Ngữ văn thi tự luận: cần viết bài nghị luận xã hội và nghị luận văn học.
- Toán thi trắc nghiệm: cần tính nhanh, chính xác.
- GDCD thi trắc nghiệm: nhiều câu tình huống, dễ nhầm đáp án nhiễu.
Vì vậy, các em phải chuẩn bị cả kỹ năng viết lẫn kỹ năng chọn đáp án nhanh. Một bên cần diễn đạt mạch lạc trong thời gian giới hạn, một bên cần phản xạ và độ chắc kiến thức. Cấu trúc đề có thể điều chỉnh theo từng năm, nên hãy theo dõi thông báo chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
1.3 GDCD và Giáo dục Kinh tế và Pháp luật
GDKTPL là tên viết tắt của môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Ở chương trình mới, nội dung môn GDCD cũ được tổ chức lại và gọi bằng tên này ở bậc THPT. Vì thế GDCD và GDKTPL không phải hai môn xa lạ nhau: trong tuyển sinh, các trường thường vẫn dùng mã C14 cho tổ hợp Văn, Toán và môn này.
Tuy nhiên, cách ghi môn thứ ba có thể khác nhau giữa các trường. Có nơi ghi GDCD, có nơi ghi Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Hãy mở đề án tuyển sinh của trường để đối chiếu chính xác.
2. Khối C14 xét tuyển những ngành nào?
Khối C14 xét được nhiều nhóm ngành, từ sư phạm, luật, khoa học xã hội đến kinh tế và công nghệ. Có một hiểu lầm hay gặp là tổ hợp "C" chỉ dành cho ngành xã hội. Thực tế, nhờ có Toán, C14 còn mở ra cả Kinh tế, Kế toán và Công nghệ thông tin. Cơ hội nghề nghiệp của các ngành này khá rộng, từ giáo dục, pháp lý, truyền thông đến tài chính và công nghệ.
2.1 Nhóm ngành Sư phạm và Giáo dục
- Sư phạm Ngữ văn (7140217)
- Sư phạm Lịch sử (7140218)
- Sư phạm Địa lý (7140219)
- Giáo dục tiểu học (7140202)
- Giáo dục học (7140101)
- Giáo dục công dân (7140204)
- Giáo dục chính trị (7140205)
Nhóm này hợp với bạn thích truyền đạt, kiên nhẫn và có nền tảng Văn tốt. Sau khi tốt nghiệp, các bạn có thể làm giáo viên, cán bộ giáo dục hoặc chuyên viên đào tạo.
2.2 Nhóm ngành Luật, Khoa học xã hội, Báo chí
- Luật (7380101), Luật kinh tế (7380107)
- Tâm lý học (7310401), Xã hội học (7310301)
- Công tác xã hội (7760101), Công tác thanh thiếu niên (7760102)
- Văn học (7229030), Xuất bản (7320401)
- Quản lý nhà nước (7310205), Chính trị học (7310201)
Các ngành báo chí, truyền thông thường thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền hoặc một số trường khác, cần xem đề án từng năm. Nhóm này đòi hỏi khả năng đọc hiểu, lập luận và giao tiếp tốt.
2.3 Nhóm ngành Kinh tế, Quản lý, Công nghệ
- Kinh tế (7310101), Kinh tế chính trị (7310102)
- Kế toán (7340301), Tài chính – Ngân hàng (7340201)
- Quản trị kinh doanh (7340101), Khoa học quản lý (7340401)
- Công nghệ thông tin (7480201), Khoa học máy tính (7480101)
- Công nghệ kỹ thuật cơ khí (7510201), Công nghệ chế tạo máy (7510202), Công nghệ kỹ thuật điện – điện tử (7510301)
Bạn nào mạnh Toán nên xem kỹ nhóm này. Chẳng hạn, ngành Công nghệ thông tin đào tạo người lập trình, kiểm thử phần mềm, quản trị hệ thống hay phân tích dữ liệu. Công việc này cần tư duy logic và cẩn thận, rất hợp với người học tốt Toán.
2.4 Bảng ngành và mã ngành tiêu biểu
| Tên ngành |
Mã ngành |
Nhóm |
| Sư phạm Ngữ văn |
7140217 |
Sư phạm |
| Giáo dục tiểu học |
7140202 |
Sư phạm |
| Luật |
7380101 |
Luật, xã hội |
| Luật kinh tế |
7380107 |
Luật, xã hội |
| Tâm lý học |
7310401 |
Xã hội |
| Công tác xã hội |
7760101 |
Xã hội |
| Kế toán |
7340301 |
Kinh tế |
| Quản trị kinh doanh |
7340101 |
Kinh tế |
| Công nghệ thông tin |
7480201 |
Công nghệ |
Lưu ý: mã ngành là dãy số dùng để nhận diện ngành trong hệ thống tuyển sinh. Mã ngành và tổ hợp xét tuyển có thể khác theo từng trường, và không phải trường nào cũng xét C14 cho mọi ngành.
3. Các trường tuyển sinh khối C14
Nhiều trường ở cả ba miền xét tuyển tổ hợp này, thường là trường sư phạm, kinh tế, báo chí và đa ngành. Tuy nhiên, mỗi trường chỉ xét C14 cho một số ngành nhất định, theo một số phương thức nhất định, và danh sách đổi theo từng năm. Các tên dưới đây là ví dụ từng xuất hiện trong thông tin tuyển sinh của tổ hợp này; các em cần mở đề án năm hiện hành của trường để biết ngành nào xét C14, theo phương thức nào và áp dụng cho năm nào.
3.1 Miền Bắc
- Đại học Sư phạm Hà Nội 2: nhóm ngành sư phạm.
- Đại học Sư phạm Thái Nguyên: nhóm ngành sư phạm.
- Đại học Hải Phòng, Đại học Hoa Lư, Đại học Thái Bình: trường đa ngành.
- Đại học Khoa học Thái Nguyên: nhóm ngành khoa học xã hội và kinh tế.
- Đại học Lâm nghiệp Việt Nam, Đại học Đại Nam: một số ngành kinh tế, quản lý.
- Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, Đại học Tài chính – Quản trị kinh doanh: nhóm ngành kinh tế.
- Học viện Báo chí và Tuyên truyền: nhóm ngành báo chí, truyền thông, chính trị.
3.2 Miền Trung
- Đại học Sư phạm Đà Nẵng, Đại học Sư phạm Huế: nhóm ngành sư phạm.
- Đại học Hồng Đức, Đại học Hà Tĩnh, Đại học Quảng Bình: trường đa ngành có đào tạo sư phạm.
- Đại học Kinh tế Huế, Đại học Tài chính – Kế toán và phân hiệu Huế: nhóm ngành kinh tế, kế toán.
- Đại học Huế Phân hiệu Quảng Trị, Đại học Đà Nẵng Phân hiệu Kon Tum: một số ngành theo đề án phân hiệu.
- Đại học Duy Tân, Đại học Đông Á, Đại học Quang Trung, Đại học Đà Lạt: trường đa ngành.
- Đại học Văn hóa Thể thao và Du lịch Thanh Hóa: nhóm ngành văn hóa, du lịch.
3.3 Miền Nam
- Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long: nhóm ngành sư phạm.
- Đại học An Giang, Đại học Bạc Liêu, Đại học Trà Vinh: trường đa ngành khu vực đồng bằng sông Cửu Long.
- Đại học Thủ Dầu Một: trường đa ngành, có kinh tế và khoa học xã hội.
- Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An, Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Quốc tế Hồng Bàng: nhóm ngành kinh tế, quản lý.
- Đại học Lâm nghiệp Phân hiệu Đồng Nai: một số ngành kinh tế, quản lý.
Phần mô tả nhóm ngành chỉ mang tính định hướng chung, không thay cho đề án. Khi chọn trường, hãy kiểm tra ba điều: ngành có xét C14 không, điểm chuẩn các năm gần nhất và phương thức xét tuyển của năm em đăng ký.
4. So sánh C14 với C00 và C20
Ba tổ hợp này đều có môn Văn nên dễ bị nhầm. Hiểu C14 khác C00 và C20 ở đâu sẽ giúp các em chọn đúng.
4.1 Bảng so sánh tổ hợp
| Tổ hợp |
Môn thi |
Điểm nổi bật |
| C00 |
Văn, Sử, Địa |
Thiên hẳn về xã hội |
| C20 |
Văn, Địa, GDCD |
Không có Toán |
| C14 |
Văn, Toán, GDCD |
Có Toán, mở sang Kinh tế, CNTT |
4.2 Chọn tổ hợp theo thế mạnh
- Mạnh Văn, thích Sư phạm hoặc Báo chí: C14 hoặc C00 đều hợp.
- Mạnh Toán, thích Kinh tế, Kế toán, CNTT: C14 là lựa chọn rõ ràng.
- Không thích Toán nhưng thích Địa: cân nhắc C20.
GDCD thường được xem là môn dễ lấy điểm cao, nên giúp kéo tổng điểm lên. Dù vậy, các em nên xét thêm tổ hợp khác như C00, C20 để tăng cơ hội trúng tuyển, vì cùng một ngành có trường xét nhiều tổ hợp song song.
5. Phân biệt C14 trong tuyển sinh với các nghĩa khác
Gõ "C14" lên mạng, các em có thể gặp những nghĩa không liên quan:
- Trong khoa học, C14 là carbon-14, dùng để định tuổi bằng carbon phóng xạ.
- Trong kinh tế học, C14 là mã JEL chỉ phương pháp phi tham số.
- Ở Ấn Độ, C14 còn là tên một khoá chương trình Diploma.
Nội dung ở đây chỉ nói về tổ hợp xét tuyển đại học tại Việt Nam.
6. Cách ôn thi khối C14 theo từng môn
Muốn ôn thi khối C14 hiệu quả, các em nên chia thời gian hợp lý cho ba môn có tính chất rất khác nhau: một môn tự luận, hai môn trắc nghiệm.
6.1 Ôn môn Toán
Môn Toán có 50 câu trắc nghiệm trong 90 phút, trung bình 1,8 phút mỗi câu để đọc đề, làm bài và chọn đáp án. Vì thế cần:
- Tự học nhiều hơn. Sau khi nghe thầy cô hướng dẫn, hãy học kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa, bổ sung từ nguồn tin cậy trên mạng. Làm thật nhiều bài tập liên quan, đi từ dễ đến khó. Câu vận dụng cần nhiều bước biến đổi, nên đừng nản nếu chưa thấy hướng làm ngay.
- Nắm chắc lý thuyết. Đề trắc nghiệm hay gài bẫy ở phần lý thuyết. Muốn điểm cao, ít nhất phải chắc các câu ở mức 6, 7 điểm.
- Rèn tính nhanh. Luyện tính nhẩm, tìm cách giải ngắn nhất, dùng thành thạo máy tính cầm tay và các mẹo giải nhanh. Hãy bấm giờ khi làm đề như một buổi thi thật.
- Luyện đề và rút kinh nghiệm. Sau mỗi đề, ghi lại câu sai, tìm chỗ hổng kiến thức rồi bổ sung. Với câu chưa có hướng giải, hãy xem lời giải và làm lại sau vài ngày.
Các công thức và hình vẽ toán học trên bảng xanh
6.2 Ôn môn Ngữ văn
- Lập đề cương theo đề các năm trước. Kiến thức ba năm cấp ba rất nhiều, không thể ôn chi tiết hết trong thời gian ngắn. Hãy xin đề từ thầy cô, anh chị khóa trước, nghiên cứu cả đề thi tốt nghiệp những năm trước để nắm cấu trúc, khoanh vùng trọng tâm, rồi lập kế hoạch học.
- Học thuộc phần cần nhớ. Định nghĩa, tác giả, tác phẩm, các nhận định hay về tác phẩm cần thuộc chính xác, không thể nhớ mang máng. Đừng nhồi quá nhiều vì dễ quá tải và áp lực.
- Học làm văn theo dàn ý. Giáo viên chấm nhiều bài nên chủ yếu nhìn ý chính và cách triển khai. Dàn ý giúp tránh viết lan man, còn sơ đồ tư duy giúp nhớ ý nhanh hơn.
- Đưa quan điểm cá nhân vào bài nghị luận. Đề thường mở, nên các em có thể trình bày hiểu biết riêng, miễn phù hợp đạo đức và pháp luật. Kết hợp các thao tác lập luận và đủ độ dài theo yêu cầu.
- Trình bày mạch lạc, sạch sẽ. Bố cục rõ, đoạn văn vừa phải, mỗi đoạn một ý chính, chữ rõ nét, không sai chính tả. Chữ không cần đẹp nhưng phải dễ đọc.
- Phân bổ thời gian. Đặt mốc thời gian cho từng câu, tương ứng với độ dài và số điểm của câu đó.
Văn học mở ra thế giới đầy cảm hứng
6.3 Ôn môn GDCD / Giáo dục Kinh tế và Pháp luật
- Bám sát sách giáo khoa. Câu hỏi được chọn từ kiến thức trong sách, khối lượng không quá nặng, nhưng cần ôn lại đều đặn để khỏi quên hay nhớ nhầm.
- Học hiểu, không học vẹt. Nếu chỉ thuộc lòng, các em dễ chọn nhầm khi gặp phương án nhiễu gần giống đáp án đúng.
- Cập nhật tin tức. Tình huống thực tế trên báo chí thường được dùng làm ví dụ và cả đề thi. Hãy chú ý các tình huống pháp luật, chính sách mới.
- Hệ thống hóa bằng sơ đồ tư duy để không bỏ sót kiến thức.
- Làm trắc nghiệm theo chủ đề. Đọc kỹ câu hỏi, chọn đáp án, rồi đối chiếu sách giáo khoa để kiểm chứng.
6.4 Lỗi thường gặp khi ôn thi
- Học vẹt GDCD nên nhầm đáp án nhiễu.
- Chủ quan phần lý thuyết Toán rồi mất điểm vì bẫy.
- Chỉ đọc đề Văn mà không tập viết, dẫn đến thiếu thời gian khi thi.
- Viết bài ẩu, đủ ý nhưng khó đọc.
- Dồn hết thời gian cho một môn, bỏ rơi môn còn lại.
- Chỉ nhìn tên tổ hợp mà không kiểm tra đề án của trường.
7. Ví dụ tính điểm xét tuyển C14
Công thức minh họa: Điểm xét tuyển = Điểm Văn + Điểm Toán + Điểm GDCD (+ điểm ưu tiên nếu có). Công thức này chỉ đúng khi ba môn không nhân hệ số, mỗi môn tính trên thang 10 nên tổng tối đa 30 điểm, và điểm ưu tiên đã được xác định đúng theo quy chế. Một số trường có cách tính riêng như nhân hệ số hay quy đổi điểm, nên các em cần xem đề án của trường.
7.1 Ví dụ cơ bản
Bạn An thi được Văn 6,5; Toán 7,5; GDCD 8,0.
- Cộng điểm ba môn: 6,5 + 7,5 + 8,0.
- 6,5 + 7,5 = 14,0.
- 14,0 + 8,0 = 22,0.
Kết luận: tổng điểm xét tuyển của An là 22,0 điểm.
7.2 Ví dụ có điểm ưu tiên
Giả sử bạn Bình có tổng ba môn là 22,0 và đã được xác định được cộng 1,0 điểm ưu tiên theo quy chế.
- Tổng ba môn: 22,0.
- Cộng ưu tiên: 22,0 + 1,0 = 23,0.
Kết luận: điểm xét tuyển là 23,0. Mức điểm ưu tiên và cách cộng thay đổi theo quy chế tuyển sinh từng năm, nên hãy kiểm tra quy định hiện hành và cách tính riêng của trường trước khi áp dụng.
8. Bài tập luyện tập
Bài 1. Môn nào sau đây thuộc C14: Địa lý, Toán, Lịch sử? Đáp án: Toán.
Bài 2. Bạn Minh được Văn 7,0; Toán 6,0; GDCD 8,5. Tính tổng điểm C14. Đáp án: 7,0 + 6,0 + 8,5 = 21,5.
Bài 3. Bạn Lan có Văn 8,0; Toán 5,5; GDCD 9,0 và được cộng 0,5 điểm ưu tiên. Tính điểm xét tuyển (giả sử không nhân hệ số). Đáp án: 8,0 + 5,5 + 9,0 = 22,5; cộng ưu tiên được 23,0.
Bài 4. Hà học khá Toán, thích con số và muốn làm việc trong ngân hàng. Nên cân nhắc nhóm ngành nào của C14 và vì sao? Đáp án: Nhóm Kinh tế, ví dụ Tài chính – Ngân hàng (7340201) hoặc Kế toán (7340301), vì có Toán và phù hợp thế mạnh. Lưu ý đây chỉ là gợi ý theo thế mạnh: Hà vẫn cần kiểm tra đề án để biết trường nào thật sự xét C14 cho các ngành này.
Câu hỏi thường gặp
C14 có phải là Văn, Toán, GDCD không?
Đúng. C14 gồm Ngữ văn, Toán và Giáo dục công dân. Đó không phải Văn, Sử, Địa, vì tổ hợp ấy là C00.
Giáo dục công dân trong C14 có thể thay bằng môn nào?
Theo chương trình mới, môn này gọi là Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Nếu muốn đổi sang môn khác, hãy xét tổ hợp khác như C15, dùng môn Khoa học xã hội.
Học khối C14 nên chọn ngành gì?
Tùy thế mạnh của em. Giỏi Văn có thể chọn Sư phạm, Báo chí; giỏi Toán có thể chọn Kinh tế, Kế toán, Công nghệ thông tin.
Trường nào ở Việt Nam xét tuyển khối C14?
Có nhiều trường sư phạm, kinh tế, báo chí ở cả ba miền. Danh sách đổi theo năm nên cần xem đề án tuyển sinh của từng trường.
Học khối C14 có cần giỏi Văn không?
Văn là môn tự luận nên cần nền tảng tốt. Tuy nhiên, em có thể bù điểm bằng Toán và GDCD, miễn tổng ba môn đủ cao. Khi đã có nền tảng, việc hiểu rõ các khái niệm như đề tài, chủ đề cũng giúp em viết bài gọn và đúng trọng tâm hơn.
Tóm lại, khối C14 gồm Ngữ văn, Toán và Giáo dục công dân (nay là Giáo dục Kinh tế và Pháp luật), mở ra nhiều ngành từ Sư phạm, Luật đến Kinh tế và công nghệ. Các em nên chọn ngành theo thế mạnh, đối chiếu đề án của từng trường và ôn đều cả ba môn. Chuẩn bị sớm, luyện đề đều và học hiểu thay vì học vẹt sẽ giúp bài thi vững vàng hơn.
Nếu muốn mở rộng thêm nền tảng học tập, các em có thể đọc tiếp những kiến thức liên quan dưới đây.
Xem thêm kiến thức học tập liên quan: