Trả lời nhanh: ESG là gì? ESG là viết tắt của Environmental (Môi trường), Social (Xã hội) và Governance (Quản trị), bộ tiêu chí phi tài chính dùng để đánh giá mức độ phát triển bền vững và khả năng quản trị rủi ro của doanh nghiệp. Nhà đầu tư, ngân hàng và đối tác thường dựa vào ESG để cân nhắc hợp tác hoặc cấp vốn.
❓ ESG gồm những tiêu chí cụ thể nào?
❓ ESG khác gì CSR và phát triển bền vững?
❓ Vì sao doanh nghiệp và nhà đầu tư quan tâm đến ESG?
1. ESG là gì?
1.1 Định nghĩa và nguồn gốc thuật ngữ ESG
ESG nghĩa là gì? Đây là cách gọi tắt của ba nhóm yếu tố: Environmental (Môi trường), Social (Xã hội) và Governance (Quản trị). Hiểu đơn giản, ESG là khung để nhìn vào một doanh nghiệp ngoài lợi nhuận: họ tác động đến môi trường ra sao, đối xử với con người thế nào và được điều hành minh bạch đến đâu.
Thuật ngữ này xuất hiện lần đầu khoảng năm 2004 trong một báo cáo của Liên hợp quốc. Một số nguồn nêu mốc 2005 nên bạn có thể gặp hai cách ghi khác nhau. Đến nay ESG vẫn chưa có định nghĩa pháp lý thống nhất, mỗi tổ chức có thể diễn giải và chọn bộ chỉ tiêu riêng.
1.2 ESG được dùng để làm gì?
Khi nói ESG là gì trong tài chính, ta nói đến việc nhà đầu tư dùng ESG như một lớp thông tin bổ sung bên cạnh doanh thu, lợi nhuận. Nó giúp nhìn ra những rủi ro và cơ hội mà báo cáo tài chính truyền thống ít thể hiện.
Trong ESG là gì trong doanh nghiệp, khung này được dùng cho ba việc chính:
- Đầu tư: đầu tư ESG là lựa chọn doanh nghiệp hoặc quỹ có xét thêm các tiêu chí trên.
- Quản trị rủi ro: nhận diện sớm vấn đề về môi trường, lao động, pháp lý.
- Báo cáo: công bố thông tin cho cổ đông, ngân hàng và đối tác.
2. Ba trụ cột của ESG
Khi hỏi tiêu chí ESG là gì, câu trả lời nằm ở ba trụ cột dưới đây. Các khung tiêu chuẩn ESG có thể khác nhau về chi tiết, nhưng đều xoay quanh ba nhóm này. Ba trụ cột cần được xem xét cùng nhau, vì một doanh nghiệp tốt ở môi trường nhưng quản trị lỏng lẻo vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
2.1 Môi trường (Environmental)
Trụ cột này xem xét tác động của doanh nghiệp lên thiên nhiên. Các nội dung thường gặp là:
- Phát thải khí nhà kính.
- Sử dụng năng lượng và nước.
- Quản lý chất thải.
- Bảo vệ đa dạng sinh học.
Ví dụ đời thường: một nhà sản xuất phụ kiện điện thoại giảm bao bì nhựa, dùng điện hiệu quả hơn trong nhà máy và có cách thu hồi sản phẩm cũ. Đó là những thực hành thuộc nhóm môi trường.
2.2 Xã hội (Social)
Trụ cột xã hội nói về cách doanh nghiệp đối xử với người lao động, khách hàng và cộng đồng. Nội dung gồm an toàn lao động, đa dạng và hòa nhập, tôn trọng quyền con người, bảo vệ dữ liệu khách hàng và đóng góp cho cộng đồng địa phương.
Ví dụ: một xưởng lắp ráp laptop bảo đảm điều kiện làm việc an toàn, trả lương đúng hạn và không phân biệt đối xử khi tuyển dụng.
2.3 Quản trị (Governance)
Nhiều người thắc mắc governance trong ESG là gì. Đó là cách công ty được điều hành và kiểm soát: cơ cấu hội đồng quản trị, quyền của cổ đông, minh bạch thông tin, chống tham nhũng và kiểm soát nội bộ. Khi nói quản trị ESG là gì, người ta thường hiểu là việc đưa các mục tiêu ESG vào cơ chế điều hành, có người chịu trách nhiệm và có cách đo lường rõ ràng.
Một công ty công bố báo cáo tài chính đầy đủ, có quy tắc ứng xử và kênh tố cáo vi phạm là ví dụ của quản trị tốt.
3. ESG khác gì CSR và phát triển bền vững?
3.1 ESG và CSR
CSR (trách nhiệm xã hội doanh nghiệp) thiên về cam kết và hoạt động tự nguyện, như từ thiện, chương trình cộng đồng. ESG là công cụ đo lường cụ thể, có chỉ số để so sánh theo thời gian. Vì vậy ESG không đồng nghĩa với từ thiện: quyên góp một lần chưa thể thay thế việc quản lý phát thải, lao động hay minh bạch.
| Tiêu chí |
CSR |
ESG |
| Bản chất |
Cam kết, hoạt động trách nhiệm |
Khung tiêu chí, chỉ số đo lường |
| Người quan tâm |
Cộng đồng, khách hàng |
Nhà đầu tư, ngân hàng, đối tác |
| Cách thể hiện |
Chương trình, chiến dịch |
Dữ liệu, báo cáo |
3.2 ESG và phát triển bền vững
ESG và phát triển bền vững có quan hệ gần nhưng không trùng. Phát triển bền vững là mục tiêu lớn: đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại thế hệ sau. ESG là bộ tiêu chí giúp doanh nghiệp kiểm tra mình đang đi đến mục tiêu đó như thế nào. Muốn có tác dụng, ESG cần được tích hợp vào vận hành hằng ngày, không dừng ở truyền thông.
4. Vì sao ESG ngày càng quan trọng?
4.1 Với nhà đầu tư và khả năng tiếp cận vốn
Nhà đầu tư ngày càng xem ESG cùng các chỉ số tài chính. Tài sản toàn cầu quản lý theo ESG tăng từ 35.000 tỷ USD (2020) lên 41.000 tỷ USD (2022). Tại Mỹ, tài sản đầu tư bền vững đạt 6,6 nghìn tỷ USD năm 2025, chiếm 11% thị trường.
Với ESG trong thị trường chứng khoán, thông tin minh bạch gắn với tài chính xanh và khả năng tiếp cận vốn. Tại Việt Nam, ESG đã được lồng ghép vào quy định công bố thông tin và VNCG Code 2026 gồm 9 nguyên tắc về quản trị.
4.2 Với doanh nghiệp: rủi ro, chi phí và niềm tin
Lợi ích của ESG với doanh nghiệp thường nằm ở ba điểm:
- Giảm rủi ro pháp lý và sự cố vận hành.
- Tiết kiệm năng lượng, nguyên vật liệu.
- Tạo niềm tin với khách hàng, nhân viên và đối tác.
Một chiến lược ESG hiệu quả bắt đầu từ việc chọn vài vấn đề trọng yếu của ngành rồi đặt mục tiêu đo được, thay vì làm dàn trải.
5. Hiểu đúng ESG trong thực tế
5.1 Ví dụ ESG dễ hình dung
Một công ty giảm phát thải từ nhà xưởng (môi trường), siết quy trình an toàn lao động (xã hội) và công bố thông tin minh bạch (quản trị) là ví dụ đủ ba trụ cột. Các chỉ số ESG như lượng điện tiêu thụ, tỷ lệ tai nạn lao động hay số thành viên độc lập trong hội đồng quản trị giúp biến cam kết thành con số.
5.2 Những hiểu lầm thường gặp về ESG
- ESG không chỉ nói về môi trường.
- ESG không chỉ dành cho tập đoàn lớn; doanh nghiệp nhỏ có thể bắt đầu từ thực hành đơn giản.
- Đạt chuẩn ESG không đảm bảo cổ phiếu tăng giá.
- Dữ liệu ESG cần nhất quán và kiểm chứng được, không chỉ là báo cáo để truyền thông.
Ở Mỹ, có 25% tổ chức khảo sát đã ngừng dùng chữ ESG dù vẫn giữ các tiêu chí bên trong.
Câu hỏi thường gặp
Phần dưới giải đáp thêm những thắc mắc phổ biến nhất về ESG.
Câu hỏi thường gặp
ESG viết tắt của từ gì?
ESG viết tắt của Environmental (Môi trường), Social (Xã hội) và Governance (Quản trị).
Báo cáo ESG là gì?
Báo cáo ESG là tài liệu doanh nghiệp công bố kết quả và chỉ số về môi trường, xã hội, quản trị. Nó giúp nhà đầu tư và đối tác đánh giá mức độ minh bạch. Còn chứng chỉ ESG thường là xác nhận hoặc đánh giá từ một tổ chức độc lập, tùy tiêu chuẩn mà tổ chức đó áp dụng.
Doanh nghiệp nhỏ có cần làm ESG không?
ESG không chỉ dành cho tập đoàn lớn. Doanh nghiệp nhỏ có thể bắt đầu từ các thực hành đơn giản, đo lường được như tiết kiệm điện, bảo đảm an toàn lao động và ghi chép minh bạch.
Đầu tư ESG có chắc chắn sinh lời cao hơn không?
Không. ESG xem xét thêm rủi ro và cơ hội phi tài chính, không đảm bảo lợi nhuận.
Nếu bạn thích tìm hiểu thêm các khái niệm công nghệ khác, những thuật ngữ dưới đây cũng khá thú vị.
Xem thêm các thuật ngữ công nghệ và kỹ thuật liên quan:
Nguồn tham khảo