MUA NGAY điện thoại chính hãng giúp bạn cập nhật tin tức sức khỏe mỗi ngày:
"Hóa chất vĩnh cửu" hay PFAS là một nhóm hóa chất độc hại đang âm thầm tồn tại trong rất nhiều vật dụng quen thuộc hằng ngày. Xem ngay hóa chất vĩnh cửu là gì, những nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe và môi trường, đồng thời cung cấp các biện pháp phòng tránh hiệu quả để bảo vệ bạn và gia đình.
1. Hóa chất vĩnh cửu (PFAS) là gì?
Hóa chất vĩnh cửu (PFAS) là tên viết tắt của Per- and polyfluoroalkyl substances (các chất per- và polyfluoroalkyl). Đây là một nhóm gồm hơn 10.000 hợp chất hóa học tổng hợp do con người tạo ra và không tồn tại trong tự nhiên.
Lý do chúng được gọi là "hóa chất vĩnh cửu" nằm ở cấu trúc hóa học đặc biệt, bao gồm các chuỗi nguyên tử Carbon và Flo liên kết chặt chẽ với nhau. Vì liên kết Carbon-Flo (C-F) là một trong những liên kết mạnh nhất trong hóa học hữu cơ, chúng có khả năng chống lại nước, dầu và nhiệt độ cực cao.
Theo định nghĩa từ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), PFAS gần như không bị phân hủy trong môi trường tự nhiên và có thể tích tụ trong cơ thể con người hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm.

Hóa chất vĩnh cửu (PFAS)
2. Hóa chất vĩnh cửu có ở đâu?
PFAS được ứng dụng rộng rãi vì khả năng chống dính, chống thấm nước và dầu tuyệt vời. Dưới đây là bảng tổng hợp các nguồn chứa PFAS phổ biến xung quanh chúng ta:
|
Nhóm sản phẩm
|
Ví dụ cụ thể
|
|
Đồ gia dụng
|
Chảo chống dính (đặc biệt là loại cũ), vỉ nướng, khuôn bánh.
|
|
Bao bì thực phẩm
|
Hộp đựng pizza, túi bỏng ngô quay vi sóng, giấy gói thức ăn nhanh.
|
|
Hàng may mặc
|
Áo mưa, quần áo thể thao chống thấm, giày chống nước.
|
|
Mỹ phẩm & Chăm sóc
|
Mascara kháng nước, kem nền lâu trôi, son môi, chỉ nha khoa.
|
|
Công nghệ
|
Lớp phủ trên màn hình điện thoại, bảng mạch điện tử, pin laptop.
|

Các vật dụng có chứa hoá chất vĩnh cửu
3. Tác hại của hóa chất vĩnh cửu (PFAS)
Sự nguy hiểm của PFAS nằm ở khả năng tích tụ sinh học. Khi xâm nhập vào cơ thể qua đơng ăn uống hoặc hít thở, chúng không thể bị đào thải và sẽ tích tụ dần trong các cơ quan quan trọng.
- Gây ung thư: Tăng nguy cơ mắc ung thư thận, ung thư tinh hoàn và ung thư gan.
- Hệ miễn dịch: Làm suy giảm khả năng phòng vệ của cơ thể, khiến vắc-xin kém hiệu quả hơn.
- Sinh sản và phát triển: Gây nhẹ cân ở trẻ sơ sinh, dậy thì sớm và giảm khả năng sinh sản.
- Rối loạn chuyển hóa: Làm tăng mức cholesterol trong máu và tăng huyết áp thai kỳ.

Tác hại của hóa chất vĩnh cửu (PFAS)
4. Cách phòng tránh và hạn chế tiếp xúc với PFAS
Dù PFAS hiện hữu ở khắp nơi, bạn vẫn có thể giảm thiểu đáng kể nguy cơ bằng các thay đổi nhỏ trong lối sống:
Lựa chọn đồ dùng nhà bếp an toàn: Ngừng sử dụng ngay các loại chảo chống dính đã bị trầy xước. Thay thế bằng dụng cụ nấu nướng từ gang, thép không gỉ (inox), gốm sứ hoặc thủy tinh.
Hạn chế bao bì thực phẩm dùng một lần: Giảm ăn thực phẩm đựng trong túi giấy chống thấm dầu mỡ. Ưu tiên tự chuẩn bị thức ăn tại nhà.
Đọc kỹ thành phần mỹ phẩm: Tránh các sản phẩm có thành phần chứa từ "fluoro", "perfluoro" hoặc "PTFE" như bút kẻ mắt chứa chất khó phân hủy của Estée Lauder.
Sử dụng máy lọc nước: Các máy lọc nước sử dụng công nghệ thẩm thấu ngược (RO) được chứng nhận có khả năng loại bỏ phần lớn các hóa chất này.

Cách phòng tránh và hạn chế tiếp xúc với PFAS
Lưu ý quan trọng: Việc đun sôi nước không thể loại bỏ được PFAS. Ngược lại, khi nước bay hơi, nồng độ của các hóa chất này trong phần nước còn lại có thể tăng lên.
5. Checklist hành động nhanh để giảm phơi nhiễm PFAS
|
Hành động
|
Lợi ích
|
|
✅ Bỏ chảo chống dính bong tróc
|
Ngăn chặn mảnh vụn Teflon và PFAS lẫn vào thức ăn.
|
|
✅ Dùng máy lọc nước RO
|
Loại bỏ hóa chất vĩnh cửu trong nước uống hằng ngày.
|
|
✅ Chọn vải tự nhiên (cotton, len)
|
Hạn chế tiếp xúc với lớp phủ chống thấm tổng hợp.
|
|
✅ Giảm thức ăn nhanh
|
Tránh PFAS từ các lớp phủ chống dầu mỡ trên bao bì.
|
6. Câu hỏi thường gặp về hóa chất vĩnh cửu
Đun sôi nước có loại bỏ được PFAS không?
Không. Việc đun sôi chỉ làm nước bay hơi và có thể làm tăng nồng độ PFAS trong lượng nước còn lại.
Chảo chống dính mới có an toàn không?
Nhiều loại chảo mới hiện nay ghi "PFOA-free", nhưng có thể vẫn sử dụng các loại PFAS khác. Nên chọn các sản phẩm ghi rõ "PFAS-free".
THAM KHẢO các mẫu laptop hiệu năng cao, bền bỉ đang kinh doanh tại Thế Giới Di Động:
Hóa chất vĩnh cửu (PFAS) là một mối đe dọa tiềm ẩn nhưng hiện hữu. Bằng cách nâng cao nhận thức và chủ động thay đổi thói quen tiêu dùng, bạn có thể giảm thiểu đáng kể rủi ro cho sức khỏe của bản thân và gia đình.
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
Có
Không