Lễ Trừ Tịch là gì? Nguồn gốc, ý nghĩa và văn khấn cúng Giao thừa
Quà 50.000₫
Quà 5.250.000₫
Quà 50.000₫
Quà 50.000₫
Quà 970.000₫
Lễ Trừ Tịch hay còn gọi là lễ cúng Giao thừa, là một trong những nghi thức thiêng liêng và quan trọng nhất trong văn hóa Tết cổ truyền. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết lễ Trừ Tịch là gì, nguồn gốc, ý nghĩa cũng như hướng dẫn cách chuẩn bị mâm cúng chuẩn nhất. Khám phá ngay!
1. Lễ Trừ Tịch là gì?
Lễ Trừ Tịch (lễ cúng Giao thừa) là nghi lễ được thực hiện vào thời khắc cuối cùng của năm cũ, đánh dấu sự chuyển giao sang năm mới.
Theo chiết tự Hán Việt, "Trừ" có nghĩa là thay đổi, trừ bỏ và "Tịch" là ban đêm. Do đó, Trừ Tịch mang ý nghĩa là "đêm của sự thay đổi", thời gian để giũ bỏ những điều xui xẻo, cũ kỹ của năm cũ để đón nhận những điều tươi mới.
Lễ diễn ra vào giờ Tý (từ 23 giờ ngày 30 Tết đến 1 giờ sáng mùng 1 Tết).

Lễ Trừ Tịch (lễ cúng Giao thừa)
2. Nguồn gốc và ý nghĩa của Lễ Trừ Tịch
Nguồn gốc của nghi lễ này bắt nguồn từ tín ngưỡng dân gian về 12 vị quan Hành Khiển luân phiên cai quản hạ giới.
Mỗi năm sẽ có một vị quan mới xuống thay thế vị quan cũ. Khoảnh khắc Giao thừa chính là lúc các vị thần bàn giao công việc cho nhau. Vì các vị thần đi lại rất nhanh trên bầu trời, nên việc cúng lễ th thường được thực hiện ở ngoài trời để tiễn cựu nghênh tân.
Về mặt nhân văn, đây còn là dịp để gia đình đoàn viên, sum họp và thể hiện lòng hiếu thảo với tổ tiên.
3. Nghi thức cúng Lễ Trừ Tịch chuẩn nhất
Nghi thức cúng Trừ Tịch bao gồm hai phần lễ riêng biệt: Cúng ngoài trời và cúng trong nhà.
|
Hạng mục |
Cúng ngoài trời |
Cúng trong nhà |
|---|---|---|
|
Đối tượng |
Quan Hành Khiển, thần linh |
Gia tiên, Thổ Công |
|
Lễ vật chính |
Gà trống luộc, xôi, bánh chưng |
Mâm cỗ mặn, mứt Tết |
|
Hương hoa |
Đèn nến, rượu, trà, trầu cau |
Hoa tươi, mâm ngũ quả, vàng mã |
Gia chủ nên thực hiện lễ cúng ngoài trời trước để tiễn biệt vị quan cũ, sau đó mới tiến hành cúng trong nhà để mời tổ tiên về ăn Tết.

Nghi thức cúng Lễ Trừ Tịch
5. Văn khấn cúng Giao Thừa ngắn gọn, phổ biến nhất
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thần linh Thổ Địa.
Cùng ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long Mạch, Bản gia Táo Quân.
Hôm nay là đêm giao thừa, tín chủ con thành tâm dâng lễ:
Tiễn Ngài Cựu niên cai quản năm qua, nghênh đón Ngài Tân niên Thái Tuế Tôn thần năm mới Bính Ngọ.
Cúi xin các Ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Phù hộ độ trì cho gia đình: Chúng con khang thái, vạn sự bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng.
Tâm thành lễ bạc, cúi xin chứng giám!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Hướng dẫn ngắn gọn: Thắp 3 - 5 nén hương ngoài sân/trước nhà lúc 23h - 0h ngày 30 Tết, khấn to rõ, lạy 3 lạy. Sau hương tàn thì hóa vàng.
5. Những điều nên làm và kiêng kỵ để giữ vận may
Để năm mới được hanh thông, ngoài việc chuẩn bị mâm cúng, bạn cần lưu ý các phong tục và kiêng kỵ sau:
- Nên làm: Mua muối (để mặn mà tình cảm), xông đất và giữ cho nhà cửa luôn sáng đèn.
- Kiêng kỵ: Không quét nhà, không đổ rác vào mùng 1. Đặc biệt, tránh cãi vã và làm vỡ đồ đạc trong đêm Trừ Tịch vì đây là điềm báo sự chia ly.
Mẹo nhỏ: Bạn có thể dùng điện thoại để gọi video cho người thân ở xa, cùng nhau chia sẻ khoảnh khắc thiêng liêng này dù không ở gần nhau.
6. Câu hỏi liên quan
Lễ Trừ Tịch có phải là Giao thừa không?
Đúng, Trừ Tịch là tên gọi Hán Việt của dịp cúng Giao thừa, thời khắc cuối cùng của năm cũ.
Không có sân thì cúng ngoài trời ở đâu?
Bạn có thể đặt mâm cúng tại ban công hoặc sân thượng thoáng đãng nếu ở chung cư.
Lễ Trừ Tịch cúng ngoài trời hay trong nhà?
Cúng 2 mâm: Ngoài trời tiễn/đón quan hành khiển; trong nhà cúng tổ tiên, Thổ Công.
Mâm cúng Lễ Trừ Tịch cần gì?
Xôi, gà luộc/chân giò, rượu, hoa quả, trầu cau, vàng mã; làm trước nửa đêm 30 Tết.
ĐỪNG BỎ LỠ một số điện thoại giảm SỐC dịp Tết tại Thế Giới Di Động:Xem thêm:
Lễ Trừ Tịch là khoảnh khắc đặc biệt để chúng ta lắng lại và hướng về cội nguồn. Hy vọng bài viết đã giúp bạn chuẩn bị thật tốt cho nghi lễ quan trọng này.
