Trả lời nhanh: Ngày Thất tịch là ngày 7 tháng 7 âm lịch hằng năm, gắn với truyền thuyết tình yêu của Ngưu Lang và Chức Nữ, mỗi năm chỉ gặp nhau một lần qua cầu ô thước bắc ngang sông Ngân. Ở Việt Nam, ngày này còn gọi là Tết Ngâu, được xem như ngày lễ tình nhân phương Đông.
❓ Thất tịch năm nay rơi vào ngày dương lịch nào?
❓ Truyền thuyết Ngưu Lang - Chức Nữ kể điều gì?
❓ Ăn chè đậu đỏ ngày Thất tịch có giúp thoát ế không?
1. Ngày Thất tịch là gì?
Định nghĩa và tên gọi khác
Thất tịch (七夕) nghĩa là "đêm mùng bảy". Hiểu đơn giản, đây là lễ truyền thống Đông Á vào đêm 7/7 âm lịch, xoay quanh câu chuyện tình của Ngưu Lang và Chức Nữ. Tiếng Anh gọi là Qixi Festival hay Chinese Valentine's Day.
Ngày này còn có nhiều tên gọi khác:
- Tết Ngâu: cách gọi ở Việt Nam.
- Lễ Song Thất: nhắc đến hai số bảy.
- Lễ Khất xảo: nghĩa là cầu sự khéo léo.
- Valentine phương Đông: cách gọi hiện đại.
Nếu bạn thắc mắc ngày 7/7 là ngày gì, thì 7/7 âm lịch chính là Thất tịch. Còn 7/7 dương lịch không liên quan đến lễ này.

Thất tịch (七夕) nghĩa là "đêm mùng bảy"
Ngày Thất tịch rơi vào ngày nào?
Vì tính theo âm lịch, ngày dương lịch của Thất tịch đổi mỗi năm. Dưới đây là các mốc tham chiếu theo lịch Việt Nam:
|
Năm
|
Ngày dương lịch
|
|
2025
|
29/8
|
|
2026
|
19/8
|
|
2027
|
8/8
|
Riêng năm 2026, một số nguồn nước ngoài ghi 20/8 vì tính theo múi giờ khác. Người Việt nên lấy ngày theo lịch Việt Nam (múi giờ UTC+7).
Để tra cho năm bạn đang xem, hãy mở lịch vạn niên trên điện thoại hoặc laptop, tìm ngày 7 tháng 7 âm lịch rồi đối chiếu sang dương lịch. Cách này luôn đúng, kể cả khi bảng trên chưa cập nhật đến năm đó.
Đây cũng không phải ngày nghỉ lễ chính thức ở Trung Quốc hay Việt Nam. Mọi người vẫn đi làm bình thường và đón lễ theo phong tục hoặc sở thích riêng.
2. Nguồn gốc và truyền thuyết ngày Thất tịch
Nguồn gốc từ Trung Quốc
Nguồn gốc ngày Thất tịch bắt nguồn từ Trung Quốc, từ thời Hán, với lịch sử hơn 2.000 năm. Một số tài liệu cho rằng còn lâu hơn, nên con số này nên hiểu một cách thận trọng. Ban đầu, đây là dịp phụ nữ cầu mong sự khéo léo trong thêu thùa, may vá. Về sau, câu chuyện tình Ngưu Lang - Chức Nữ hòa vào và biến nó thành lễ của tình yêu.
Năm 2016, Thất tịch được đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể của Trung Quốc.
Truyền thuyết Ngưu Lang - Chức Nữ
Câu chuyện Ngưu Lang Chức Nữ có nhiều dị bản, nhưng phổ biến nhất như sau:
- Chức Nữ là con gái của Ngọc Hoàng, giỏi dệt vải, hay dệt nên mây trời.
- Nàng xuống trần, yêu chàng chăn trâu Ngưu Lang và hai người nên duyên vợ chồng.
- Ngọc Hoàng (hoặc Vương Mẫu, tuỳ bản kể) không đồng ý, nên dùng dải sông Ngân chia cắt đôi bên.
- Cảm động trước tình yêu ấy, đàn chim ô thước bay đến bắc cầu để hai người gặp nhau mỗi năm một lần vào đêm 7/7.
Đây là truyền thuyết dân gian, không phải sự kiện lịch sử. Dù vậy, nó đã nuôi dưỡng một lễ hội kéo dài hàng nghìn năm.

Truyền thuyết Ngưu Lang - Chức Nữ
Sự tích ông Ngâu bà Ngâu ở Việt Nam
Ở Việt Nam, câu chuyện được kể thành sự tích ông Ngâu bà Ngâu. Trong một số bản kể, Ngưu Lang giấu xiêm y của Chức Nữ để giữ nàng ở lại. Khi bị chia cắt, nước mắt hai người rơi xuống trần thành mưa ngâu vào khoảng đầu tháng 7 âm lịch. Từ đó dân gian gọi ngày này là Tết Ngâu.
Phần kết của câu chuyện cũng khác nhau tuỳ nơi kể. Có bản dừng ở cuộc gặp mỗi năm một lần, có bản kể hai vợ chồng cuối cùng được đoàn tụ. Vì vậy, nên xem đây là những dị bản được lưu truyền song song, chứ không phải một phiên bản duy nhất.
Cũng cần nhớ rằng Thất tịch không phải văn hoá thuần Việt. Đây là lễ có nguồn gốc Trung Quốc, được người Việt tiếp nhận và kể lại theo cách riêng.

Sự tích ông Ngâu bà Ngâu ở Việt Nam
3. Ý nghĩa ngày Thất tịch
Ca ngợi tình yêu và lòng chung thuỷ
Ý nghĩa ngày Thất tịch trước hết là ca ngợi tình yêu bền bỉ, lòng chung thuỷ và mong ước đoàn tụ dù bị xa cách. Vì thế ngày này được xem như Valentine phương Đông. Tuy vậy, Thất tịch không chỉ dành cho cặp đôi, bởi gốc của nó là lễ cầu xảo.
Ngày nay, một số cặp đôi chọn đăng ký kết hôn dịp này, và ở Trung Quốc còn có những đám cưới tập thể.
Tục cầu xảo và Thất tịch ở các nước châu Á
Xưa, các cô gái thường cầu khéo léo bằng cách xâu kim dưới ánh trăng đêm 7/7. Tục này là lý do có tên Khất xảo.
Nhiều nước châu Á có lễ tương tự:
- Nhật Bản: Tanabata, mọi người treo giấy ước nguyện lên cành trúc.
- Hàn Quốc: Chilseok, cũng xoay quanh câu chuyện hai ngôi sao gặp nhau.
- Việt Nam: Tết Ngâu, nhắc đến mưa ngâu và ông bà Ngâu.
Nét chung của các lễ này là nhìn lên bầu trời đêm, gửi gắm điều ước về tình yêu, sự khéo léo và may mắn.
4. Góc nhìn thêm về Thất tịch
Hiểu lầm về chè đậu đỏ ngày Thất tịch
Nhiều bài trên mạng nói ăn chè đậu đỏ ngày Thất tịch sẽ có người yêu. Hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy món chè này giúp "thoát ế". Đây là một trào lưu mới, không nằm trong truyền thuyết hay tục cầu xảo cổ.
Trong thơ cổ Trung Quốc có hình ảnh "đậu tương tư" gửi gắm nỗi nhớ. Một số người đem nó liên hệ với đậu đỏ, nhưng mối liên hệ này chưa được xác nhận. Nếu thích, bạn cứ nấu chè cho vui, nhưng đừng xem đó là điều chắc chắn.

Chè đậu đỏ ngày Thất tịch
Thất tịch khác gì Valentine 14/2?
Hai dịp cùng tôn vinh tình yêu, nhưng khác nhau khá rõ:
|
Tiêu chí
|
Thất tịch
|
Valentine 14/2
|
|
Lịch tính
|
Âm lịch (7/7), dương lịch đổi mỗi năm
|
Dương lịch, cố định 14/2
|
|
Gốc gác
|
Truyền thuyết Ngưu Lang - Chức Nữ, lễ cầu xảo
|
Lễ tình nhân phương Tây
|
|
Phong tục
|
Cầu khéo léo, treo giấy ước nguyện (Nhật Bản), nhắc mưa ngâu (Việt Nam)
|
Tặng quà, hoa, thiệp
|
|
Đối tượng
|
Không chỉ cặp đôi
|
Chủ yếu dành cho cặp đôi
|
Truyền thuyết còn gắn với hai ngôi sao: Vega (Chức Nữ) và Altair (Ngưu Lang), nằm hai bên dải Ngân Hà. Tuy nhiên, Ngưu Lang và Chức Nữ không phải hai ngôi sao "có thật" theo nghĩa nhân vật. Đó chỉ là cách người xưa đặt tên cho các vì sao.
5. Câu hỏi thường gặp
Thất tịch có phải ngày lễ tình nhân không?
Thất tịch được xem là Valentine phương Đông, nhưng gốc của nó là lễ cầu xảo của phụ nữ. Vì vậy ngày này không chỉ dành cho cặp đôi. Bạn bè, gia đình hay người độc thân đều có thể đón theo cách riêng, như ngắm sao, viết điều ước hoặc dành thời gian cho người thân.
Vì sao gọi là Tết Ngâu?
Tên gọi này đến từ sự tích ông Ngâu bà Ngâu ở Việt Nam. Dân gian cho rằng cơn mưa rả rích đầu tháng 7 âm lịch là nước mắt của hai người khi gặp gỡ rồi lại xa nhau. Mưa này gọi là mưa ngâu, từ đó có tên Tết Ngâu. Cách kể cụ thể có thể khác nhau giữa các vùng.
Thất tịch có phải ngày nghỉ lễ không?
Không. Thất tịch không phải ngày nghỉ chính thức ở Trung Quốc và cũng không ở Việt Nam. Dù được nhiều người biết đến, đây vẫn là dịp lễ theo phong tục. Mọi người đi làm, đi học bình thường và tự chọn cách đón, như hẹn hò, nấu bữa ăn hay gửi lời chúc.
Ngưu Lang và Chức Nữ là sao nào?
Theo cách gọi dân gian, Chức Nữ gắn với sao Vega còn Ngưu Lang gắn với sao Altair, hai ngôi sao nằm hai bên dải Ngân Hà. Truyền thuyết kể hai người gặp nhau vào đêm 7/7 âm lịch mỗi năm. Đây là cách người xưa gán câu chuyện cho bầu trời, không phải mô tả khoa học.
Nếu bạn thích tìm hiểu thêm về các dịp lễ và phong tục truyền thống khác, những bài dưới đây sẽ là gợi ý tiếp theo.
Xem thêm các ngày lễ và phong tục truyền thống khác:
Thất tịch là câu chuyện đẹp về tình yêu chung thuỷ, đi từ lễ cầu xảo cổ xưa đến Tết Ngâu của người Việt. Ngày này tính theo âm lịch nên dương lịch đổi mỗi năm, còn các tục như chè đậu đỏ chỉ là chuyện vui, chưa có căn cứ chắc chắn. Hiểu đúng nguồn gốc sẽ giúp bạn đón dịp này nhẹ nhàng và nhiều ý nghĩa hơn.