Trả lời nhanh: Respect là gì? Respect là sự tôn trọng, kính trọng hoặc ngưỡng mộ dành cho ai đó hay điều gì đó nhờ phẩm chất, giá trị của họ. Trong tiếng Anh, respect vừa là danh từ (sự tôn trọng) vừa là động từ (tôn trọng, tuân thủ). Tôn trọng thể hiện qua cách đối xử lịch sự, quan tâm và không xâm phạm quyền của người khác.
❓ Respect là danh từ hay động từ, có những nghĩa nào?
❓ Respect đi với giới từ gì cho đúng?
❓ Tôn trọng có đồng nghĩa với đồng ý không?
1. Respect là gì?
Respect nghĩa là gì? Đây là từ quen thuộc, thuộc trình độ B1, nhưng có khá nhiều nghĩa mà người học hay bỏ sót. Hiểu rõ từng nghĩa sẽ giúp bạn dùng đúng cả trong bài thi lẫn khi trò chuyện.
1.1 Respect có những nghĩa nào trong tiếng Anh?
Respect có phiên âm /rɪˈspekt/ và vừa là danh từ, vừa là động từ. Đây cũng là câu trả lời cho tôn trọng tiếng Anh là gì.
Danh từ (danh từ của respect chính là nó):
- Sự tôn trọng, kính trọng, ngưỡng mộ: She has great respect for her teacher. (Cô ấy rất kính trọng thầy giáo.)
- Khía cạnh, phương diện (danh từ đếm được): In this respect, the two phones are similar. (Ở khía cạnh này, hai chiếc điện thoại khá giống nhau.) Vậy in this respect là gì? Là "xét về điểm này".
Động từ:
- Tôn trọng, ngưỡng mộ ai đó: I respect him for his honesty. (Tôi nể anh ấy vì sự trung thực.)
- Tuân thủ luật lệ, quyền hay phong tục: Visitors must respect the local rules. (Du khách phải tuân thủ quy định địa phương.)
Vì vậy, đừng nghĩ respect chỉ có nghĩa "tôn trọng". Nghĩa "khía cạnh" và "tuân thủ" xuất hiện khá nhiều trong văn viết.
1.2 Họ từ của respect
Khi hỏi tính từ của respect là gì, bạn sẽ gặp tới ba từ với nghĩa khác nhau:
- Respectful (lễ phép, biết tôn trọng). Respectful là gì? Là tính từ mô tả người hoặc thái độ thể hiện sự tôn trọng: a respectful tone (giọng điệu lễ phép).
- Respectable (đáng kính, đàng hoàng): a respectable job (một công việc đàng hoàng).
- Respective (riêng của từng người, từng bên): They went to their respective rooms. (Họ về phòng của mình.)
Ngoài ra còn có:
- Respectively: lần lượt, theo thứ tự.
- Disrespect: sự thiếu tôn trọng (danh từ hoặc động từ).
- Self-respect: lòng tự trọng.
Ba tính từ trên rất dễ lẫn, nên hãy gắn mỗi từ với một ví dụ riêng để nhớ lâu.
2. Cách dùng respect trong câu
2.1 Respect đi với giới từ gì?
Giới từ phổ biến nhất sau danh từ respect là for, chứ không phải "to" như nhiều người nghĩ. Tuy vậy còn vài điểm cần tách bạch:
- Respect for sb/sth (danh từ): sự tôn trọng dành cho ai, điều gì. He has respect for older people. (Anh ấy tôn trọng người lớn tuổi.) Đây là cấu trúc respect for bạn gặp nhiều nhất.
- Show respect to sb: "to" xuất hiện vì có động từ show hướng hành động tới người nhận. Please show respect to your colleagues. (Hãy tôn trọng đồng nghiệp.) Bạn cũng có thể nói show respect for khi nhấn vào đối tượng được coi trọng.
- Respect sb (động từ): đi thẳng với tân ngữ, không cần giới từ. I respect my boss. (Tôi tôn trọng sếp.) Không nói "respect to my boss".
- Respect sb for sth: I respect her for her courage. (Tôi nể cô ấy vì lòng dũng cảm.)
- Respect sb as sth: They respect him as a leader. (Họ coi trọng anh ấy với tư cách người dẫn dắt.)
Hai cụm mang nghĩa "liên quan đến" là with respect to và in respect of. With respect to là gì? Là "về, liên quan đến", thường gặp trong văn bản trang trọng: With respect to your question, we will reply soon. (Về câu hỏi của bạn, chúng tôi sẽ sớm phản hồi.) In respect of là gì? Nghĩa tương tự: a payment in respect of the order (khoản thanh toán cho đơn hàng).
2.2 Cụm từ và thành ngữ thường gặp với respect
- Show respect: thể hiện sự tôn trọng. Showing respect starts with listening. (Tôn trọng bắt đầu từ biết lắng nghe.)
- Earn / command respect: giành được / tạo được sự kính trọng. Honesty helps you earn respect. (Sự trung thực giúp bạn được kính trọng.)
- Out of respect for: vì tôn trọng. Out of respect for the family, we stayed quiet. (Vì tôn trọng gia đình, chúng tôi giữ im lặng.)
- Pay your respects: có hai cách dùng. Thứ nhất là viếng, bày tỏ lòng thương tiếc với người đã mất. Thứ hai là đến chào hỏi, thăm hỏi để bày tỏ kính trọng với người còn sống. Ví dụ: We visited our old professor to pay our respects. (Chúng tôi đến thăm thầy cũ để bày tỏ lòng kính trọng.)
- Pay respect là gì? Dạng số nhiều "pay respects" là cách nói chuẩn cho hai nghĩa trên, còn "pay respect to" mang nghĩa bày tỏ sự kính trọng nói chung.
- With all due respect: "xin phép được nói thẳng". Cụm này nghe lịch sự nhưng thường mở đầu một lời phản đối: With all due respect, I don't think that plan will work. (Xin phép được nói thẳng, tôi không nghĩ kế hoạch đó khả thi.)
3. Phân biệt respect với các từ dễ nhầm
3.1 Respect và aspect
Hai từ này nhìn gần giống nhau nhưng khác nghĩa và cách phát âm. Aspect (/ˈæspekt/) là khía cạnh, còn respect (/rɪˈspekt/) nhấn âm thứ hai và chủ yếu mang nghĩa tôn trọng. Điểm gây nhầm là respect cũng có nghĩa "khía cạnh" trong cụm in this respect. Nếu chỉ muốn nói về một khía cạnh thông thường, hãy ưu tiên aspect cho tự nhiên.
3.2 Respect, admire, esteem, revere
- Admire: thiên về ngưỡng mộ, thích thú trước tài năng hay thành tích.
- Respect: rộng hơn, gồm cả sự kính trọng lẫn cách đối xử lịch sự.
- Esteem: đánh giá cao, thường dùng trong văn phong trang trọng.
- Revere: tôn kính sâu sắc, mức độ cao nhất trong nhóm.
Bạn có thể ngưỡng mộ một nghệ sĩ dù chưa từng gặp họ. Ngược lại, bạn tôn trọng một đồng nghiệp làm việc nghiêm túc dù không đến mức ngưỡng mộ.
4. Hiểu đúng về sự tôn trọng trong đời sống
4.1 Tôn trọng gồm những thành phần nào?
Một cách nhìn hữu ích để phân tích sự tôn trọng là tách nó thành hai phần: cách đối xử và lý do đằng sau. Ta đối xử cẩn trọng với ai hay điều gì vì nhận ra giá trị của họ, chẳng hạn phẩm giá, kinh nghiệm, quyền riêng tư hay công sức. Đây là một góc phân tích, không phải định nghĩa duy nhất.
Vì thế tôn trọng không chỉ dành cho người lớn tuổi hay có địa vị. Một bạn nhỏ hay một người mới vào nghề cũng xứng đáng được đối xử tử tế.
Cũng cần nhớ rằng tôn trọng không đồng nghĩa với đồng ý. Bạn có thể không tán thành quan điểm của ai đó mà vẫn lắng nghe và nói chuyện lịch sự. Chuẩn mực tôn trọng còn khác nhau theo văn hoá và kỳ vọng cá nhân, nên đối thoại cởi mở giúp hai bên hiểu nhau hơn.
4.2 Ví dụ thể hiện tôn trọng trong giao tiếp hằng ngày
- Công sở: không ngắt lời đồng nghiệp, góp ý vào công việc chứ không công kích cá nhân, đúng giờ khi họp.
- Gia đình: lắng nghe ý kiến của ông bà, bố mẹ và cả con cái, gõ cửa trước khi vào phòng riêng.
- Mạng xã hội: tranh luận bằng lý lẽ, không xúc phạm người bất đồng, không đăng ảnh người khác khi chưa được phép.
- Nơi công cộng: để điện thoại ở chế độ im lặng, dùng tai nghe khi xem video.
Trong cộng đồng game còn có câu "Press F to pay respects" (nhấn F để tỏ lòng tiếc thương). Người chơi mượn cụm pay respects quen thuộc cho một tình huống vui, nhưng vẫn giữ ý nghĩa tưởng nhớ.
Nếu đang tra từ vựng, bạn có thể đọc tiếp vài từ thông dụng khác cùng cách dùng và ví dụ như dưới đây.
Xem thêm các từ tiếng Anh thường gặp khác:
Câu hỏi thường gặp
Respect là danh từ hay động từ?
Cả hai, nên khi tra respect là loại từ gì bạn sẽ thấy hai mục riêng. Danh từ: Show some respect! (Hãy tỏ ra tôn trọng một chút!). Động từ: We respect your decision. (Chúng tôi tôn trọng quyết định của bạn.) Nhìn vị trí trong câu là phân biệt được: đứng sau chủ ngữ làm hành động thì là động từ.
With all due respect nghĩa là gì?
Đây là cách nói lịch sự khi sắp phản đối hoặc không đồng ý, kiểu "xin phép được nói thẳng". Vế đầu nhã nhặn nhưng vế sau có thể khá gay gắt, nên người nghe thường hiểu đó là dấu hiệu của một lời bất đồng. Trong email công việc, hãy cân nhắc giọng điệu trước khi dùng.
Self-respect là gì?
Self-respect là lòng tự trọng, cảm giác coi trọng giá trị và phẩm giá của chính mình. Người có self-respect thường không chấp nhận bị đối xử thiếu công bằng và biết giữ lời với bản thân. Ví dụ: He left the job to keep his self-respect. (Anh ấy nghỉ việc để giữ lòng tự trọng.)
Mutual respect nghĩa là gì?
Mutual respect là sự tôn trọng lẫn nhau giữa các bên trong một mối quan hệ như bạn bè, đồng nghiệp hay vợ chồng. Điểm cốt lõi là tôn trọng đi theo hai chiều, không chỉ một phía nhường nhịn. Bạn sẽ gặp cụm này nhiều trong bài nói về làm việc nhóm: A good team is built on mutual respect. (Một đội tốt được xây trên sự tôn trọng lẫn nhau.)
Respect vừa là danh từ, vừa là động từ, với các nghĩa từ "tôn trọng" đến "khía cạnh" và "tuân thủ", và danh từ thường đi với giới từ for. Ngoài từ vựng, tôn trọng còn là cách đối xử xuất phát từ việc nhìn ra giá trị của người khác, không đòi hỏi phải đồng ý với họ. Nắm chắc cả hai tầng nghĩa này, bạn sẽ dùng từ chính xác hơn và giao tiếp dễ chịu hơn.
Nguồn tham khảo
Meta title: Respect là gì? Nghĩa, cách dùng và ví dụ dễ hiểu
Meta description: Respect là gì? Giải thích nghĩa danh từ, động từ, respect đi với giới từ gì, cụm từ thông dụng, cách phân biệt với aspect và ví dụ dễ hiểu.
Slug: respect-la-gi
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
Có
Không