Apple, Foxconn 'vượt rào' luật lao động Trung Quốc để sản xuất iPhone 11

Công ty Apple và bạn hàng Foxconn đã vi phạm luật lao động của Trung Quốc khi sử dụng quá nhiều lao động tạm thời làm việc trong nhà máy iPhone lớn nhất thế giới.

Hai công ty cũng đã xác nhận việc bị cáo buộc về điều kiện làm việc khắc nghiệt. Cáo buộc này là của tổ chức China Labor Watch (CLW), được đưa ra trước thềm sự kiện giới thiệu iPhone 11 của Apple vào hôm thứ ba.

Tổ chức phi lợi nhuận này chuyên điều tra về điều kiện làm việc trong các nhà máy của Trung Quốc, và họ nói đã phát hiện ra những vi phạm về luật lao động thông qua những đối tác cũ của Apple.

Gần đây nhất, CLW thông qua những điều tra viên ngầm được cài trong Foxconn Quảng Châu, gồm cả một người đã làm tới 4 năm. Họ phát hiện ra những vấn đề: lao động tạm thời trong tháng 8 vừa rồi chiếm tới 50% lực lượng lao động. Luật lao động Trung Quốc quy định con số này không quá 10%.

Apple lên tiếng rằng, sau khi tiến hành điều tra, họ phát hiện ra “số lượng lao động tạm thời vượt quá tiêu chuẩn của họ”, và “sẽ hợp tác chặt chẽ với Foxconn để xử lý vấn đề này”. Apple cho biết thêm, sau khi biết được vấn đề này, họ đã làm việc với các nhà cung ứng nhằm “chỉnh đốn ngay lập tức”. Foxconn cũng đã xác nhận vụ việc.

Chuỗi cung ứng của Apple phải đối mặt với những chỉ trích về tiêu chuẩn lao động kém trong nhiều năm liền, và họ đã ép các bạn hàng phải cải tiến nhà máy hoặc cắt hợp đồng. Tuy nhiên các nhà cung ứng và lắp ráp luôn muốn sản xuất nhiều iPhone hơn. Foxconn đã thuê tới mười ngàn công nhân tạm thời nhằm tăng tốc sản xuất và luôn đúng hẹn với Apple vào mùa nghỉ lễ hàng năm.

CLW viết trong báo cáo của họ rằng : “Những phát hiện gần đây của chúng tôi về điều kiện làm việc của Foxconn Quảng Châu đã nêu bật một vài vấn đề, mà chúng đã vi phạm chính Bộ quy tắc ứng xử của Apple.

Apple phải có trách nhiệm và năng lực để cải thiện điều kiện làm việc cùng với các nhà cung ứng của họ, tuy nhiên, Apple hiện đang cố chuyển những thiệt hại từ cuộc chiến thương mại thông qua các nhà cung ứng tới các công nhân, rồi thu lợi bằng việc khai thác công nhân Trung Quốc.

CLW được thành lập năm 2000 trên danh nghĩa là một tổ chức phi lợi nhuận theo bộ luật 501(c)(3) của Mỹ, nhằm điều tra các công ty sản xuất đồ chơi, giày, điện tử và các sản phẩm khác của những công ty đa quốc gia hàng đầu thế giới. Họ có một văn phòng tại thành phố New York, và một tại Thâm Quyến là đường dây nóng cho các công nhân tại Trung Quốc, theo thông tin trên trang web của tổ chức.

Báo cáo của họ cho biết có tới 55% nhân viên nhà máy là lao động tạm thời trong năm 2018, và 50% vào tháng 8, con số này bao gồm cả thực tập sinh. Bởi nhiều thực tập sinh đã quay về trường vào cuối tháng 8 nên con số này giờ vào khoảng 30%, nhưng vẫn đạt mức vi phạm, theo CLW.

Apple cũng lên tiếng trong một bản tuyên bố, “Chúng tôi tin rằng bất cứ một ai trong chuỗi cung ứng của chúng tôi đều nên được đối xử bằng sự trân quý và tôn trọng.”

Tuyên bố này còn ghi thêm, “Để đảm bảo các tiêu chuẩn cao của chúng tôi được tuân thủ, chúng tôi có hệ thống quản trị chặt chẽ, bắt đầu bằng việc đào tạo về quyền lợi nơi làm việc, phỏng vấn tại chỗ, kênh khiếu nại nặc danh và kiểm toán liên tục”.

Foxconn thì nói họ phát hiện “bằng chứng cho thấy việc sử dụng lao động tạm thời và số giờ làm việc tăng ca, điều mà chúng tôi xác nhận luôn là tự nguyện, không được thực hiện đúng với những dẫn của công ty.

Họ cho còn nói thêm “sẽ tiếp tục điều tra cơ sở Quảng Châu của mình và theo dõi tình hình. Chúng tôi sẽ không chân chừ để thực hiện bất cứ việc gì cần thiết để đáp ứng những tiêu chuẩn cao của chúng tôi đối với công ty”.

Apple đã thực hiện một bản báo cáo chi tiết hàng năm về điều kiện làm việc của chuỗi cung ứng của họ. 

Trong báo cáo ngần đây nhất, Apple nói họ vừa tiến hành 44,000 lượt phỏng vấn với nhân viên của chuỗi cung ứng năm ngoái vào năm ngoái để kiểm tra mức độ thuần thục và biết cách lên tiếng, vừa tiến hành các quy trình mới để ngăn chặn việc cưỡng ép lao động.

Cuối năm 2017, Apple phát hiện Foxconn đã thuê cả những học sinh trung học phổ thông làm việc thêm giờ bất hợp pháp để lắp ráp iPhone X. Apple đã gửi các chuyên gia tới cơ sở để làm việc với quản lý để đảm bảo các tiêu chuẩn được đảm bảo.

Foxconn là công ty lắp ráp lớn nhất trên thế giới. Với đặc trưng doanh nghiệp, họ thuê  hàng triệu dân nhập cư và lao động tạm thời để đáp ứng nhu cầu của các mùa mua sắm hay sự biến động thất thường của xu hướng.

Lao động tạm thời không được hưởng nhiều quyền lợi như lao động toàn thời gian, chẳng hạn như nghỉ phép bệnh, được hưởng kỳ nghỉ và được mua bảo hiểm. Lao động tạm thời cũng có thể được ký hợp đồng chính thức sau thời gian ba tháng.

Hồi tháng trước, Foxconn đã sa thải liền hai nhà điều hành bởi CLW điều tra được họ tuyển dụng chủ yếu lao động tạm thời và thực tập sinh để lắp ráp sản phẩm loa Echo cho công ty Amazon. Foxconn đã xem xét cơ sở ở Hành Dương và phát hiện tình trạng tương tự 

Theo bức thư mà Bloomberg có được, Apple đã bày tỏ với CLW hồi tháng 8 về việc đang điều tra những thông tin về bản báo cáo. CLW nói, Apple cũng gửi một chuyên gia xuống nhà máy để nói chuyện với các nhà điều hành của Foxconn để bàn bạc về vấn đề lao động tạm thời, nhưng kết quả là họ vẫn vì phạm tiêu chuẩn 10%.

Theo nhật ký của một điều tra viên trong nhà máy, tần suất của việc làm thêm giờ rất thường xuyên, tuy nhiên nhiều công nhân vẫn sẵn sàng làm thêm giờ để  kiếm nhiều tiền hơn. Apple nói rằng “Chúng tôi đã xem xét tất cả các tuyên bố của CLW và hầu hết các cáo buộc này là sai lầm.”

Họ còn nói thêm “chúng tôi đã xác nhận rằng tất cả các công nhân đều được hưởng đầy đủ,  kể cả lương ngoài giờ và thưởng thêm, tất cả trường hợp làm thêm giờ đều là tự nguyện và không hề có chứng cứ của việc cưỡng bức lao động cả”.

Apple cho biết thêm rằng chỉ có dưới 1% lao động là sinh viên, và chỉ số nhỏ trong đó tự nguyện làm việc thêm giờ hay làm ca đêm. Cả Apple và Foxconn đều tuyên bố vấn đề đã được giải quyết. Một điều tra viên của CLW điều tra được, hầu hết người lao động được trả khoảng 4,000 nhân dân tệ ($562) một tháng. Sau thuế và một số chi phí, số tiền này còn lại khoảng 3,000 nhân dân tệ.

Thu nhập bình quân đầu người của Trung Quốc là 22,228 nhân dân tệ vào năm 2018, tức là 2,352 nhân dân tệ mỗi tháng, theo thống kê của chính phủ.

Nguồn: Bloomberg

Xem thêm: Apple A13 Bionic hay Snapdragon Qualcomm 855+ vi xử lý nào mạnh hơn?