[Nhân vật] Lee Byung-Chul đã xây dựng nên đế chế Samsung như thế nào?

Đóng góp bởi Phan Huy Thái Nguyên

13/07/15

Đối với người Hàn Quốc, Tập đoàn Samsung có tầm ảnh hưởng lớn cả về kinh tế, văn hóa, chính trị lẫn truyền thông và Lee Byung-Chul (người sáng lập) cũng trở thành một nhân vật đáng ngưỡng mộ (tuy gắn với nhiều tai tiếng). Mời bạn cùng khám phá những ẩn số về nhà lãnh đạo này để góp phần lý giải sự khởi đầu thành công và trở thành thương hiệu nhất nhì Thế giới của Samsung trong nửa thế kỷ qua.

Lee Byung-Chul, nhà sáng lập Samsung, "cha đẻ" nền công nghiệp Hàn Quốc

Người đưa "ba ngôi sao" trở thành dải ngân hà

Năm 1938, Lee Byung-Chul – khi ấy vừa 30 tuổi, đã thành lập Samsung (trong tiếng Hàn nghĩa là ba ngôi sao) ở quê hương Daegu với số vốn là 30.000 won (bằng khoảng 2.000 tháng lương trung bình lúc bấy giờ, tương đương 5 triệu USD ở thời điểm hiện tại). Xuất phát điểm chỉ là một doanh nghiệp vận tải, sau đó kiêm thêm buôn bán nhỏ lẻ với các mặt hàng thực phẩm tự sản xuất, Samsung có được khởi đầu thuận lợi khi nhanh chóng làm ăn phát đạt.

Sau đó, với sự sụp đổ của chế độ thực dân, Lee đã có một quyết định cực kỳ can đảm và thông minh là chuyển trụ sở của Samsung đến Seoul vào năm 1947, trước khi Seoul trở thành thủ đô của Hàn Quốc. Đối với ông, đây là nơi duy nhất có thể đưa Samsung bước lên con đường vinh quang và danh vọng. Và nhờ vậy, ở thời điểm trước khi chiến tranh Triều tiên nổ ra vào năm 1950, Samsung đã là một trong mười công ty thương mại lớn nhất Hàn Quốc.

Samsung trong hơn 50 năm qua dưới bàn tay của Lee Byung-Chul đã trở thành tập đoàn lớn nhất nhì Thế giới

Vào cuối thập niên 1960, Samsung bắt đầu tham gia vào ngành công nghiệp điện tử. Một loạt các công ty chuyên về điện tử được thành lập như: Samsung Electronics Devices (chuyên về thiết bị điện tử), Samsung Electro-Mechanics (chuyên về kỹ nghệ điện tử), Samsung Corning (chuyên về kính), Samsung Semiconductor & Telecommunication (chuyên về thiết bị bán dẫn và truyền thông) và sau đó, Samsung cũng cho ra đời sản phẩm đầu tiên là ti-vi đen trắng.

Trong những năm 1970, tập đoàn của Lee Byung-Chul được Hàn Quốc chọn làm người khai mở ngành công nghiệp đóng tàu. Ngày nay, Samsung Heavy Industries là công ty đóng tàu lớn thứ hai trên thế giới. Trong khi đó, Samsung Electronics là nhà sản xuất màn hình LCD, LED và chip máy tính lớn nhất thế giới.

Samsung Heavy Industries hiện là công ty đóng tàu lớn thứ hai thế giới(Ảnh: Khu liên hợp đóng tàu của Samsung)

Lee Byung-Chul qua đời vào năm 1987, để lại công ty cho con trai của ông Lee Kun-Hee. Khác với học vấn ngắn ngủi của cha mình, Lee Kun-Hee xuất thân từ các trường danh tiếng Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ. Điều thú vị là ông tốt nghiệp Đại học Waseda, ngôi trường mà cha ông đã từng theo học và bỏ lửng giữa chừng.

Con người lắm tai nhiều tiếng

Lee cùng Samsung đã vượt qua những năm hỗn loạn của chiến tranh Triều Tiên với nhiều sự thay đổi về chính trị. Ông biết cần phải làm gì để thành công, đặc biệt là việc duy trì mối quan hệ ấm cúng với Chính phủ để bảo đảm có được những hợp đồng kếch xù trong lĩnh vực thương mại xuất khẩu. Vào cuối thập niên 1950, Lee Byung-Chul trở thành người đàn ông giàu nhất Hàn Quốc nhưng cũng được coi là một biểu tượng của tham nhũng.

Chiến tranh Triều Tiên là cơ hội để Lee Byung-Chul lèo lái Samsung đi lên

Sau cuộc đảo chính quân sự ngày 16/05/1961 thì Lee Byung-Chul trở thành một trong những người bị điều tra tham nhũng của chính phủ mới thành lập. Nối tiếp một thời gian điều đình, thì để hòa hợp với Tướng Park Chung-Hee (người đứng đầu chính quyền quân sự lúc bấy giờ), một thỏa thuận đã được thông qua theo hướng có lợi cho Samsung. Theo đó, Chính phủ bỏ qua những lỗi lầm quá khứ của Lee, miễn sao ông sẵn sàng phục vụ cho mục tiêu của Chính phủ mới là biến Hàn Quốc thành một đất nước công nghiệp.

Song song với việc thực thi thỏa thuận, thì tới năm 1966, Samsung lại dính vào vụ bê bối liên quan đến nhập khẩu bất hợp pháp, khiến Lee Byung-Chul phải từ chức và sống lưu vong một thời gian ngắn.

Ảnh: Lee Byung-Chul (thứ tư từ trái qua) nói chuyện cùng Tổng thống Park Chung-hee năm 1965

Cha đẻ của nền công nghiệp Hàn Quốc

Giống như hầu hết những người sáng lập nền công nghiệp Hàn Quốc, Lee Byung-Chul là minh chứng cho sự khôn ngoan, tỉnh táo trong thời thế, nhạy bén trong kinh doanh và nỗ lực làm việc cần cù không ngừng nghỉ. Suốt cuộc đời của mình, Lee Byung-Chul đã tạo nên một Samsung nổi tiếng với hệ thống quản lý chặt chẽ và trong đó, ông chủ là người biết tất cả mọi thứ.

Phải biết rằng, ở Hàn Quốc thời bấy giờ, việc đời sau của các địa chủ giàu có kế thừa tài sản của gia đình rồi đầu tư vào lĩnh vực kinh doanh không phải là hiếm. Tuy nhiên, không nhiều người có thể thành công từ những tài sản đã được kế thừa đó và càng ít người có thể thành công đột phá – trở thành thế hệ chaebol (tài phiệt) đời tiếp theo. Muốn đưa một gia đình kinh doanh nhỏ trở thành một tập đoàn khổng lồ phải cần những phẩm chất khác nữa và Lee Byung-Chul đã chứng minh điều đó.

Lee Byung-Chul trong một buổi họp

Không phải tự nhiên mà Lee được coi như là "cha đẻ" của nền công nghiệp Hàn Quốc. Rõ ràng, ông rất có tố chất kinh doanh và biết nên làm thế nào để thành công. Lee Byung-Chul nổi tiếng là một người gia trưởng, quan tâm đến nhân viên và cũng rất biết cách “chơi chiêu” trong kinh doanh.

Trước hết, có thể kể đến việc ông luôn trung thành với suy nghĩ của bản thân và tin tưởng rằng sự phát triển của kinh doanh là yếu tố góp phần tạo nên sự thành công của quốc gia. Chính suy nghĩ đó đã khiến ông luôn nỗ lực trong việc phát triển kinh tế để phát triển đất nước. Sự nỗ lực của ông đã làm "tan băng" mối quan hệ với chính phủ và giúp các doanh nghiệp cá nhân phát triển.

Bên cạnh đó, Lee rất sắc sảo trong nhận định và tầm nhìn, ông còn rất biết cách tránh đi rắc rối và những điều này đã giúp sự nghiệp của ông ngày càng thăng tiến. Trong suốt hành trình Lee dẫn dắt Samsung, công ty này luôn nổi tiếng là có một vị lãnh đạo vô cùng tài giỏi và biết được tất cả. Còn trong suốt cuộc đời mình, Lee Byung-Chul luôn duy trì nguyên tắc rằng, khi làm lãnh đạo thì phải biết dung hòa giữa ba yếu tố cơ bản: thị trường, con người và quản lý.

Ông là một trong những người điều hành rất tin tưởng vào nhân viên của mình và có thể để họ tự thân làm việc mà không hề giám sát. Một điều thú vị trong “chiến lược kinh doanh” của Lee mà có lẽ ít người biết, đó là ông không hề thuê một chuyên gia kinh doanh để làm cố vấn cho mình mà thay vào đó là một nhà tâm lý học. Đối với ông, quản lý không phải là chơi với những con số, mà phải là quản lý con người. Chính niềm tin vào con người, coi những nhân viên của mình là tài sản giá trị nhất của công ty đã giúp Lee xây dựng một tập thể đồng lòng gắng sức đưa Samsung trở thành công ty danh tiếng toàn cầu.

Sự nghiệp của Lee Byung-Chul lúc lên lúc xuống, cuộc đời của ông cũng chẳng thiếu những tai tiếng nhưng không thể phủ nhận những gì ông đóng góp cho đất nước Hàn Quốc. Chính vì vậy, đối với mỗi người dân Hàn Quốc, cái tên Tập đoàn Samsung và người thành lập ra nó Lee Byung-Chul, luôn là một niềm tự hào. 

Xem thêm loạt bài về nhân vật công nghệ >>>Tại đây