Smartphone giá rẻ dần tốt lên, smartphone tốt lại đang rẻ đi & còn gì nữa?

**Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của ông Luca Zaninello, phóng viên trang AndroidPIT.

Hiện nay smartphone đã trở thành người bạn đồng hành của chúng ta trong mọi sinh hoạt hằng ngày. Nhưng liệu chúng ta có thể thực sự tin tưởng smartphone? Điện thoại thông minh có che giấu chúng ta điều gì không? Liệu chúng ta có thể cho phép smartphone truy cập vào tất cả các chi tiết trong cuộc sống của mình mà không gặp rủi ro?

Bên cạnh đó, Marques Brownlee, một người làm Youtube nổi tiếng cũng đã chia sẻ quan điểm: “Smartphone giá rẻ đang ngày càng tốt hơn và smartphone tốt  đang ngày càng rẻ hơn”. Vậy nhận định của anh ta có đúng luôn không? Hãy cùng tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi đã nêu ra nhé.

Smartphone giá rẻ đang trở nên tốt hơn

Thời kỳ smartphone Android giá rẻ chạy chậm đã qua đi. Bây giờ, bất kỳ smartphone nào cũng có thể đáp ứng các chức năng thiết yếu và thậm chí được bổ sung nhiều tính năng hữu ích trong cuộc sống hằng ngày.

Ngay cả smartphone từ các thương hiệu Trung Quốc ít tên tuổi cũng đã có bước nhảy vọt về chất lượng. Bạn dễ dàng tìm thấy một smartphone sở hữu màn hình Full HD, camera kép và kết nối 4G với giá dưới 200 USD, con số mà nhiều năm trước chỉ đủ để mua một thiết bị bao gồm các chức năng cơ bản.

Smartphone tầm trung và giá rẻ cũng sử dụng chất liệu kim loại hoặc kính như flagship. Thậm chí, có cả những chiếc smartphone giá rẻ với viền siêu mỏng, cảm biến vân tay siêu nhạy và RAM lên đến 6 GB – 8 GB.

Smartphone tốt đang trở nên rẻ hơn

Nhiều smartphone có cùng phần cứng với sản phẩm cao cấp của những thương hiệu hàng đầu nhưng mức giá lại rẻ hơn đáng kể, chẳng hạn như Mi MIX 2 hay Oneplus 5T.

Chúng không có màn hình cạnh như Galaxy S8, không có màn hình 4K như Xperia XZ Premium, cũng không có các chức năng sử dụng trí tuệ nhân tạo như Google Pixel 2.

Nhưng đổi lại chúng cung cấp hiệu suất hoàn hảo, màn hình tuyệt vời về sự sắc nét lẫn độ sáng, sở hữu vẻ ngoài bắt mắt và camera chất lượng, đôi khi còn được cập nhật phần mềm nhanh hơn cả những flagship.

Đôi khi, giá thấp lại “gây tốn kém”

Đằng sau những mức giá rẻ đến nỗi “khó có thể tưởng tượng”, có một vài bất ngờ không mấy dễ chịu cho người dùng. Đó có thể là thiếu sót về phần cứng như hiệu suất thất vọng hay chất lượng camera, hoặc phần mềm không bao giờ được hỗ trợ cập nhật và dính nhiều lỗi vặt.

Nhưng quan trọng hơn, đó là sự thiếu hụt về khả năng bảo mật khi đề cập đến dữ liệu của chúng ta.

Đã nhiều lần, smartphone Trung Quốc thuộc các công ty ít được biết đến tự ý gửi dữ liệu người dùng về máy chủ ở Châu Á mà không có sự chấp thuận. Việc này thường được thực hiện bởi các ứng dụng hệ thống được cài đặt sẵn và đôi khi bạn có thể ngăn chặn bằng cách gỡ khỏi máy.

Tuy nhiên, ở một số trường hợp khác, quy trình gửi dữ liệu được thiết lập với mục đích duy nhất là theo dõi việc sử dụng điện thoại thông minh cũng như internet, bắt nguồn từ bên trong hệ thống và được ẩn đi, khiến người dùng không thể kiểm soát.

Thương hiệu nổi tiếng mang lại sự an toàn, có phải vậy không?

Sẽ là hợp lý nếu bạn không mua bất kỳ smartphone có nguồn gốc đáng ngờ nào dù giá của nó hấp dẫn đến đâu. Nhưng đôi khi như vậy là chưa đủ. Gần đây, thậm chí những công ty có tiếng như Wiko và OnePlus cũng gặp phải một số vấn đề liên quan đến quyền riêng tư của người dùng.

Cụ thể, theo tài khoản Twitter có nick @fs0c131y, các ứng dụng được cài sẵn bởi Wiko - thương hiệu smartphone đến từ Pháp bị phát hiện đã thu thập dữ liệu và gửi về máy chủ của Tinno, một công ty Trung Quốc mà người dùng không hề hay biết.

Wiko đã xác nhận việc thu thập dữ liệu bằng một thông báo chính thức trên trang web và đưa ra tuyên bố: Hệ thống theo dõi bán hàng (Sales Tracking System) sẽ bị vô hiệu hóa và thay thế bằng một hệ thống mới kín đáo hơn. Tuy nhiên, họ phủ nhận việc dữ liệu được gửi đến máy chủ ở Trung Quốc.

Vậy còn OnePlus? Hãng đã thu thập dữ liệu sử dụng smartphone để cải thiện hệ điều hành Oxygen OS, điều này nghe có vẻ bình thường. Hầu hết các công ty đều thu thập thông tin về ứng dụng, mạng Wi-Fi cũng như tất cả các hoạt động của hệ điều hành.

Vấn đề là OnePlus còn thu thập mã số IMEI, số điện thoại và mạng di động mà smartphone đang kết nối cho cơ sở dữ liệu, nghĩa là những thông tin lý ra phải được ẩn lại rất dễ nhận biết.

Dữ liệu được chia thành hai luồng khác nhau: (1) - thông tin sử dụng và (2) - dữ liệu thiết bị. Đồng sáng lập OnePlus - Carl Pei cho biết công ty sẽ ngừng thu thập dữ liệu nhạy cảm và điện thoại sẽ được cập nhật để khắc phục sự cố.

Ông cũng nói thêm rằng việc truyền tải dữ liệu sử dụng luồng (1) có thể ngừng bất cứ lúc nào bằng cách tắt một mục thích hợp trong phần cài đặt. Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đây.

Cách đây vài ngày, tài khoản @fs0c131y tiếp tục đưa tin, một ứng dụng cài đặt sẵn bên trong smartphone OnePlus đã thu thập thêm dữ liệu về thống kê pin, nhân kernel và các thông tin hệ thống khác rồi gửi chúng đến một máy chủ đặt tại Singapore theo chu kỳ 6 tiếng/lần.

Không những vậy, cấu hình của ứng dụng có thể được thay đổi từ xa và chứa các phương thức để gửi thông tin về GPS, bluetooth, camera lẫn các nội dung giải trí mà người dùng xem hoặc nghe. Rất may, hiện giờ chúng vẫn chưa được sử dụng.

Ngay cả Google cũng không phải là “thiên thần”

“Gã khổng lồ” tìm kiếm cũng đang trong tâm bão, khi người ta vừa phát hiện ra rằng, mặc dù tắt tính năng định vị trên smartphone Android, thiết bị vẫn tiếp tục thu thập dữ liệu vị trí dựa trên các trạm phát sóng ở gần đó.

Hành động này bắt đầu từ năm 2017 và là một phần của dự án cải thiện khả năng gửi và tốc độ nhận thông báo trên mạng dữ liệu. Tuy bộ sưu tập Cell ID (dữ liệu thu thập từ các trạm phát sóng) sau đó đã bị ngưng hoạt động, nhưng theo một số cơ quan chính phủ Anh và Hàn Quốc, nếu người dùng quyết định không sử dụng định vị, Google đã xâm phạm quyền riêng tư của họ.

Hiện tại, Google vẫn chưa bị điều tra chính thức, nhưng họ đã được đề nghị cung cấp thêm thông tin. Theo cây viết Luca Zaninello của trang AndroidPit, việc làm của Google không đến mức báo động về mức độ vi phạm sự tin tưởng như OnePlus và Wiko.

Sự riêng tư của chúng ta có nguy hiểm không?

Có và không. Câu trả lời phụ thuộc rất nhiều vào khái niệm về sự riêng tư của bạn.

Hầu hết các công ty thu thập dữ liệu sử dụng trên smartphone bằng cách tạo nhóm các số liệu thống kê về pin, ứng dụng đã cài đặt, sự cố,... Tuy nhiên, dữ liệu này được ẩn danh và không liên kết với số điện thoại hay tài khoản Google gắn cho một người dùng nào đó.

Thế nên, việc thu thập và gửi dữ liệu có thể tiến hành mà không cần xác định một cá nhân cụ thể, nhưng với một số người, điều này là không được phép.

Ví dụ, khái niệm về bảo mật của Luca Zaninello không quá cực đoan. Anh sẵn sàng chia sẻ dữ liệu sử dụng và một số thông tin cá nhân nếu điều này có thể giúp cải thiện trải nghiệm người dùng. Luca không có vấn đề gì khi đồng bộ hóa tất cả tài khoản Google, sử dụng Google Photos để sao lưu ảnh và giữ GPS luôn hoạt động.

Kết: Đừng can thiệp vào dữ liệu của tôi, trừ khi tôi đồng ý

Luca tin rằng, với anh và nhiều người khác, gửi dữ liệu cá nhân cho mục đích tạo số liệu thống kê, cải tiến các dịch vụ được cung cấp hoặc chỉ đơn giản là để phục vụ việc kinh doanh của nhà sản xuất là hoàn toàn có thể chấp nhận, nếu anh được thông báo và đồng ý tham gia.

Còn nếu việc xâm phạm quyền riêng tư xảy ra trong im lặng, theo một cách vô hình và không có sự lựa chọn, nghĩa là một điều gì đó mờ ám sẽ được thực hiện với dữ liệu. Vì vậy, Luca sẽ tiếp tục sử dụng những dịch vụ mà việc thu thập thông tin được thông báo một cách rõ ràng và tránh xa các công ty chưa cho thấy sự minh bạch.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay là nếu chọn sử dụng một chiếc smartphone có kết nối internet, bất kể thương hiệu và hệ điều hành cài đặt, bạn cũng không thể tránh khỏi việc rất nhiều dữ liệu bị chia sẻ.

Bạn nghĩ thế nào về quyền riêng tư? Bạn có thực hiện các biện pháp phòng ngừa đặc biệt để bảo vệ dữ liệu trên internet và smartphone không? Cùng chia sẻ thông qua phần bình luận ở bên dưới nhé.

Xem thêm: Phát hiện lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trên ứng dụng TeamViewer