Ý tưởng kết nối não người với máy tính của Elon Musk còn xa vời lắm!

Đa phần những ai nghe đến cái tên Elon Musk đều phải ngã mũ thán phục bởi những phát minh hay những nghiên cứu tưởng chừng như chỉ có trong phim khoa học viễn tưởng. Gần đây nhất chính là kế hoạch kết hợp não bộ con người với máy tính và AI.

Tuy nhiên, có vẻ như những công trình nghiên cứu này đang gặp nhiều vấn đề và cần thời gian nhiều hơn 4 năm để hoàn thành.

Dù có nhiều tiền bạc và trí tuệ, nhưng có lẽ chúng ta vẫn chưa tiến gần đến cái tương lai mà Musk đang nói đến. Dưới đây là một số thách thức mà ta phải đối mặt:

Thời gian 4 năm là rất ít

Sliman Bensmaia - Nhà thần kinh học hiện đang làm việc tại trường đại học Chicago nói rằng, ông đã rất vui khi Musk đang nghiên cứu và phát triển giao diện giữa não người và máy tính. Nhưng Bensmaia cho rằng thời hạn 4 năm mà Musk đưa ra là dường như không thể. Ông cho rằng điều này có lẽ phải nghiên cứu trong nhiều thập niên, ít nhất là trong 10 năm tới.

Giả sử công nghệ này được hoàn thành trong 4 năm tới. Nhưng rồi sẽ phải có nhiều thử nghiệm trên cơ thể người và nó sẽ phải đối mặt với nhiều rào cản pháp lý.

Chúng ta chưa hoàn toàn có đủ hiểu biết về não bộ

Bộ não có vô số các tế bào riêng biệt, gọi là các nơ-ron thần kinh và chúng phải được liên kết với nhau để làm việc. Vì vậy ta có thể gửi tín hiệu vào não thông qua các dòng điện hoặc các xung điện hóa học.

Một bộ cấy ghép vào não bao gồm nhiều điện cực hoặc một con chip có thể cảm nhận được tín hiệu, để não có thể giao tiếp được với máy tính. Đã có một số phương pháp kích thích não sâu bằng cách gửi các xung điện vào bộ não thông qua một thiết bị chuyên dụng, nhưng não không thể nhận được các thông tin, mà chỉ đơn thuần là các cú sốc điện nhẹ, điều mà Musk hướng đến là ta có thể truyền thẳng dữ liệu vào não qua các cảm biến.

Thậm chí ta đã phát triển thành công một hệ thống giao diện liên kết trên não người để có thể sử dụng, nhưng nó sẽ chẳng có ích gì vì trên thực tế ta chưa hoàn toàn hiểu biết được cách hoạt động của bộ não. Đã có rất nhiều tiến bộ về y học trong thế kỷ qua.

Nhà thần kinh học Bensmaia nói: “Với tư cách một nhà thần kinh học, tôi khẳng định rằng không có nhiều bộ não mà con người có thể hiểu được nó ở mức độ chi tiết.”

Flip Sabes – một nhà khoa học đang làm việc ở NeuraLink cũng đồng ý về việc chúng ta chưa hoàn toàn có đủ hiểu biết về bộ não. “Nếu đó là một điều kiện tiên quyết để hiểu bộ não và tương tác với não một cách tốt nhất. Thì có lẽ chúng tôi đang gặp rắc rối về vấn đề này”.

Nhưng Sabes cũng đã nói rằng, không cần hiểu hết cặn kẽ chi tiết hoạt động của não bộ. Điều mà chúng ta đang cần là đưa những thông tin này về một khái niệm trừu tượng chung. Từ đó phân tích hoạt động não.

Nhưng não chúng ta có thể có những suy nghĩ vô hạn và vì vậy, nó tạo ra một lượng dữ liệu khổng lồ. Hơn nữa khi giải mã những suy nghĩ khác nhau của những người khác nhau sẽ có thể gặp nhiều khó khăn vì không có gì đảm bảo rằng chúng sẽ có cùng một cách mã hóa, có thể mỗi bộ não sẽ có một phương thức mã hóa riêng.

Việc ghi lại các hoạt động của nơ-ron thần kinh là rất khó

Bộ não ta có hơn 100 tỷ nơ-ron thần kinh. Giao diện giữa não người và máy tính cần phải ghi lại hoạt động của các nơ-ron để có thể gửi và nhận tín hiệu. Nhóm làm việc của NeuraLink đang hy vọng rằng họ có thể ghi lại đồng thời 1 triệu nơ-ron.

Trên thực tế hiện nay, mỗi điện cực chỉ có thể ghi lại hoạt động của 1 nơ-ron, vì vậy để ghi lại hoạt động của toàn bộ não thì có lẽ phải cần nhiều thời gian nghiên cứu hơn nữa.

Theo Bensmaia, công nghệ tiên tiến hiện nay chỉ có khoảng 1 trăm điện cực. Khoảng cách giữa 1 trăm và 1 triệu thực sự là một con số khổng lồ.

Trong năm 2011, một bài báo về Khoa học thần kinh đã giới thiệu "quy luật của Stevenson”. Và theo quy luật này, có lẽ phải đến cuối thế kỷ chúng ta mới có thể đạt đến ngưỡng 1 triệu nơ-ron thần kinh.

Việc cấy ghép sẽ rất khó

Hiện tại, việc cấy ghép này cần phải phẫu thuật não. Tuy nhiên điều Musk hướng tới là việc thiết lập giao diện giữa não người và máy tính sẽ không tác động vào não, để mọi người có thể dễ dàng tiếp cận đến nó. Ông hy vọng vào một ngày nào đó nó sẽ trở thành một quy trình và có giá cả hợp lý, ai cũng dễ dàng thực hiện như việc phẫu thuật mắt.

Một câu hỏi mà khá nhiều người đang thắc mắc là “dữ liệu của việc liên kết não và máy tính có thể thu nhận được từ hộp sọ hay ngoài da?”. Nếu ta thực sự muốn thu được thông tin của nơ-ron, ta phải để các bộ phận thu nhận tiếp xúc với các nơ-ron, điều này có nguy hiểm hay không?

Cũng như làm thế nào để người khác không thể lắng nghe cuộc nói chuyện của mình. Đó là những khó khăn phải giải quyết, nếu muốn đặt các thiết bị thu tín hiệu thông tin mà không cần tiếp xúc nơ-ron. Còn nếu không mà vẫn muốn bộ phận cấy ghép hoạt động, chúng ta thực sự phải đưa nó vào bên trong não.

Việc cấy ghép cần được giải quyết

Sẽ thật khó để thực hiện liên kết mà không phải tác động vào não. Nhưng việc cấy ghép sẽ có ít tác động hơn việc cắt hộp sọ và da đầu. Musk đưa ra ý tưởng tạo ra một thiết bị có thể đi qua các động mạch và và tự động thiết lập trong các động mạch để tương tác với các nơ-ron thần kinh. Câu hỏi đặt ra ở đây là liệu điện cực có nhận được tín hiệu tốt không khi nó đi qua máu?

Cũng có những ý tưởng khác về việc cấy ghép như: Các nhà nghiên cứu như nhà khoa học của NeuraLink DJ Seo đã nghiên cứu về bụi thần kinh hoặc những cảm biến không dây siêu nhỏ mà theo lý thuyết có thể được cấy ghép vào não và sau đó truyền tín hiệu thông qua sóng siêu âm; hay Charles Lieber thuộc Đại học Harvard đang nghiên cứu về ren dây thần kinh, một loại lưới điện tử tinh vi mà ta có thể tiêm trực tiếp vào não.

Vấn đề ta gặp phải tiếp theo đó là máu trong cơ thể có thể ăn mòn các thiết bị đưa vào, và hầu hết các bộ cấy ghép vào não chỉ có thể hoạt động trong khoảng 5 năm. Và việc thay thế thiết bị cấy ghép vào mỗi năm trong não là điều hoàn toàn không khả thi.

Đó chưa phải là tất cả vấn đề mà ta gặp phải. Cơ thể con người có thể sẽ từ chối các cấy ghép này. Các điện cực được làm bằng kim loại và được đưa vào não (não là mô mềm).

Thử tưởng tượng bạn bỏ một mẫu kim loại vào bên trong thạch jello và lắc nó. Mẫu kim loại và thạch bao phủ bên ngoài sẽ có gia tốc và quán tính khác nhau. Và chuyện gì sẽ xảy ra sau đó? Mẫu kim loại sẽ rơi ra khỏi vùng bao phủ của thạch.

Các nhà khoa học đã đưa ra giải pháp là tạo ra một thứ gì đó mềm như cơ thể của ta, nhưng việc cấy ghép một thứ mềm như vậy sẽ gặp khó khăn hơn rất nhiều. Ông Bensmaia cho biết có thể phát minh ra một loại nhựa cứng ở nhiệt độ phòng và mềm khi đi vào bên trong cơ thể - nhưng nó vẫn chưa được hoàn thiện.

Kết

Điều mà Elon Musk muốn hoàn thành trong 4 năm tới sẽ khó có thể thành công khi mà ta chưa có đủ hiểu biết về bộ não và công nghệ hiện nay chưa đủ đáp ứng để thực hiện nó.

Với những vấn đề khó khăn mà Musk đang đối mặt, chúng ta không nên đặt quá nhiều hy vọng vào công trình Musk đang nghiên cứu, có thể nó sẽ thành công nhưng sẽ không theo lịch trình mà nhà tỷ phú đã đặt ra trước đó.

Xem thêm: Neuralink là gì? Neura Lance là gì? Chúng có liên quan gì đến AI?