Trả lời nhanh:1 lít = 0,001 m³; ngược lại, 1 m³ = 1.000 lít. Đổi lít sang m³ bằng cách chia cho 1.000; đổi m³ sang lít bằng cách nhân với 1.000. Ví dụ: 250 lít = 0,25 m³, còn 0,4 m³ = 400 lít. Đây là phép đổi đơn vị thể tích, không phải đổi sang khối lượng.
Bài viết giúp bạn hiểu vì sao 1 m³ bằng 1.000 lít, đổi đơn vị theo cả hai chiều và áp dụng vào tính dung tích bể nước. Chỉ cần nhớ mốc 1.000, bạn có thể kiểm tra kết quả mà không cần học thuộc nhiều công thức.
Lít và mililit cũng thường được dùng để ghi thể tích mực in. Khi chọn mực, cần kiểm tra cả loại mực và khả năng tương thích với máy, không chỉ dung tích.
Tham khảo mực in đang có giá tốt, phù hợp nhu cầu in ấn:
1. Quy đổi 1 lít sang mét khối
1 lít = 0,001 m³, tức một phần nghìn mét khối. Theo chiều ngược lại, 1 m³ = 1.000 lít = 1.000.000 cm³. Cùng một lượng chất lỏng có thể ghi bằng lít hoặc m³; đổi đơn vị chỉ thay cách viết số đo.
1.1 Phân biệt lít và mét khối
Lít là đơn vị đo thể tích. 1 lít bằng 1 dm³, tức thể tích khối lập phương có cạnh 1 dm hay 10 cm. Mét khối (m³) là thể tích khối lập phương cạnh 1 m. Vì mỗi cạnh 1 m chia được thành 10 đoạn dài 1 dm, nên khối này gồm 10 × 10 × 10 = 1.000 khối nhỏ thể tích 1 dm³. Do đó 1 m³ bằng 1.000 lít.
Số 3 viết phía trên trong m³ cho biết đây là mét khối, đơn vị thể tích. Cần phân biệt m là mét đo chiều dài, m² là mét vuông đo diện tích và m³ là mét khối đo thể tích.
1.2 Ứng dụng của việc đổi lít và m³
Chai nước và can dầu thường ghi dung tích bằng lít; bể nước, bể bơi và lượng nước trên hóa đơn thường dùng m³. Đổi về cùng đơn vị giúp so sánh dễ hơn, chẳng hạn bồn 1,5 m³ có dung tích 1.500 lít.
Với bể hình hộp chữ nhật, khi chiều dài, chiều rộng và chiều cao đều tính bằng mét, tích ba số đo cho thể tích tính bằng m³. Mét khối còn dùng để đo thể tích chất rắn và khí, không chỉ chất lỏng.
Nhiệt độ có thể làm thể tích xăng dầu thay đổi, nhưng không làm thay đổi tỉ lệ 1 lít = 0,001 m³. Đổi đơn vị và quy thể tích về một nhiệt độ tham chiếu là hai việc khác nhau. Với cùng một thể tích đang đo, phép đổi lít sang m³ luôn chia cho 1.000.
2. Công thức đổi lít sang m³ và m³ sang lít
Đây là phép quy đổi đơn vị thể tích giữa lít và mét khối:
- Lít sang m³: số đo bằng m³ = số lít ÷ 1.000, cũng bằng số lít × 0,001.
- Đổi m³ sang lít: số đo bằng lít = số m³ × 1.000.
Nếu cần tính thể tích từ kích thước của vật, dùng công thức phù hợp với hình dạng:
- Hình hộp chữ nhật: V = dài × rộng × cao.
- Hình lập phương: V = cạnh × cạnh × cạnh.
- Hình trụ: V = π × r² × h (r là bán kính đáy, h là chiều cao).
Để kết quả ra m³, mọi số đo chiều dài trong công thức phải tính bằng mét, kể cả bán kính và chiều cao hình trụ. Nếu dùng số đo bằng dm thì kết quả là dm³, tương đương lít. Với bể chứa, dùng kích thước bên trong; nếu tính lượng nước hiện có thì dùng chiều cao mực nước.
2.1 Bảng đổi nhanh lít sang m³
| Số lít |
Số m³ |
| 1 |
0,001 |
| 10 |
0,01 |
| 100 |
0,1 |
| 500 |
0,5 |
| 1.000 |
1 |
2.2 Mẹo nhớ: dịch dấu phẩy ba vị trí
Chia cho 1.000 tương ứng dịch dấu phẩy sang trái ba vị trí: 25 lít = 0,025 m³. Nhân với 1.000 tương ứng dịch dấu phẩy sang phải ba vị trí: 0,4 m³ = 400 lít. Có thể thêm số 0 nếu thiếu chữ số. Trong bài, dấu phẩy ngăn phần thập phân, còn dấu chấm phân cách hàng nghìn.
2.3 Lỗi thường gặp khi đổi
- Sai số chữ số 0, viết 1 lít = 0,01 m³ hoặc 0,0001 m³.
- Nhầm quy tắc của đơn vị độ dài với đơn vị thể tích. Trong dãy m³ → dm³ → cm³, mỗi bước đổi sang đơn vị nhỏ hơn nhân 1.000. Còn trong dãy lít → dl → cl → ml, mỗi bước nhân 10; không áp dụng một hệ số cho mọi dãy đơn vị.
- Quên đổi các cạnh về cùng đơn vị trước khi nhân.
3. Quan hệ giữa lít, dm³, cm³, ml và m³
Bảng dưới đây là bảng đơn vị đo thể tích tóm tắt. Những đẳng thức này giúp đổi từ m³, dm³, cm³ sang lít và ml.
3.1 Bảng đơn vị thể tích tóm tắt
| Đơn vị |
Quy đổi |
| 1 m³ |
1.000 dm³ = 1.000 lít = 1.000.000 cm³ |
| 1 dm³ |
1 lít = 1.000 cm³ |
| 1 cm³ |
1 ml = 0,001 lít |
Trong riêng dãy m³, dm³, cm³, hai đơn vị đứng cạnh nhau chênh 1.000 lần. Ví dụ 1 dm³ = 1.000 cm³, còn từ m³ sang cm³ phải qua hai bước, nên nhân 1.000.000.
3.2 Quy đổi lít sang dm³, cm³, ml và cc
1 lít = 1 dm³ = 1.000 cm³ = 1.000 ml = 1.000 cc. “cc” là cách viết tắt thường gặp của cubic centimetre, tức cm³; không phải một đơn vị có độ lớn khác. Ví dụ 110 cc = 110 cm³ = 110 ml = 0,11 lít.
Nếu gặp gallon, cần đọc rõ loại gallon. 1 lít ≈ 0,264172 gallon chất lỏng Mỹ; không dùng con số này cho gallon Anh.
Bạn có thể đọc thêm các bài về đơn vị đo lường dưới đây.
Xem thêm các đơn vị đo lường thường gặp:
4. Phân biệt thể tích tính bằng lít và khối lượng tính bằng kg
1 lít nước nặng xấp xỉ 1 kg trong tính toán thông thường. Nếu lấy gần đúng khối lượng riêng của nước D = 1.000 kg/m³ thì m = D × V = 1.000 × 0,001 = 1 kg. Đây là giá trị gần đúng, kể cả quanh 4 °C; không phải định nghĩa chính xác của lít. Khối lượng riêng thực tế thay đổi theo điều kiện đo.
Công thức: D = m/V, nên m = D × V và V = m/D. Trong đó D tính bằng kg/m³, m bằng kg, V bằng m³. Công thức dùng được cho chất nguyên chất lẫn hỗn hợp khi biết khối lượng riêng phù hợp và mẫu được xét đồng nhất hoặc theo giá trị trung bình thích hợp. D phụ thuộc nhiệt độ, áp suất và thành phần, không chỉ riêng hỗn hợp mới bị ảnh hưởng.
“Một khối nước” là cách gọi thông dụng của 1 m³ nước, bằng đúng 1.000 lít và có khối lượng khoảng 1.000 kg trong cách tính gần đúng này. Với chất lỏng khác, phải dùng khối lượng riêng tương ứng; không mặc định 1 lít của mọi chất đều nặng 1 kg.
4.1 Một số giá trị khối lượng riêng tham khảo
| Chất lỏng |
D tham khảo (kg/m³) |
1 lít nặng khoảng |
| Nước |
1.000 |
1 kg |
| Cồn etylic gần tinh khiết |
790 |
0,79 kg |
| Xăng |
700 |
0,7 kg |
| Dầu hỏa (giá trị minh họa) |
800 |
0,8 kg |
5. Ví dụ có lời giải
Bảng trên chỉ dùng để ước lượng: cồn etylic gần tinh khiết không có cùng khối lượng riêng với mọi loại rượu uống; xăng và dầu cũng thay đổi theo thành phần, nhiệt độ. Các ví dụ dưới sẽ ghi rõ giá trị dùng để tính.
5.1 Ví dụ 1: Đổi 250 lít sang m³
Đổi lít sang m³ nên chia cho 1.000: 250 ÷ 1.000 = 0,25. Kết quả: 250 lít = 0,25 m³. Kiểm tra: 0,25 m³ bằng một phần tư của 1 m³, nên tương ứng 250 lít.
5.2 Ví dụ 2: Tính dung tích bể hình hộp chữ nhật
Giả sử kích thước bên trong bể là 2,7 m × 2,7 m × 1,4 m, không có vật chiếm chỗ. Thể tích đến miệng bể: V = 2,7 × 2,7 × 1,4 = 10,206 m³. Đổi sang lít: 10,206 × 1.000 = 10.206 lít. Đây là dung tích hình học khi đầy; nếu chừa khoảng trống hoặc mực nước thấp hơn, lượng nước thực tế ít hơn.
5.3 Ví dụ 3: Tính khối lượng 10 lít xăng theo dữ kiện cho trước
Giả sử xăng có khối lượng riêng D = 700 kg/m³. Trước hết đổi 10 lít = 10 ÷ 1.000 = 0,01 m³. Sau đó m = D × V = 700 × 0,01 = 7 kg. Kết quả đúng với giá trị D đã giả định, không phải mọi loại xăng đều có cùng khối lượng riêng này.
6. Bài tập tự luyện có đáp án
- Đổi 5 lít sang m³.
- Đổi 3,2 m³ sang lít.
- Đổi 4.500 cm³ sang lít.
- Tính dung tích đến miệng của bể hình hộp chữ nhật, kích thước bên trong 2 m × 1 m × 0,8 m, không có vật chiếm chỗ.
- Tính khối lượng 20 lít dầu hỏa, giả sử D = 800 kg/m³.
Đáp án:
- 5 ÷ 1.000 = 0,005 m³.
- 3,2 × 1.000 = 3.200 lít.
- 4.500 ÷ 1.000 = 4,5 lít, vì 1 lít = 1.000 cm³.
- V = 2 × 1 × 0,8 = 1,6 m³; dung tích là 1,6 × 1.000 = 1.600 lít.
- 20 lít = 0,02 m³; m = 800 × 0,02 = 16 kg theo khối lượng riêng giả định.
Có thể dùng máy tính hoặc công cụ đổi đơn vị để kiểm tra. Hãy chọn đúng đơn vị đầu vào và đầu ra, nhất là khi số đo có phần thập phân. Tự nhớ mốc 1 m³ = 1.000 lít giúp phát hiện kết quả nhập nhầm chiều nhân, chia.
Cách nhớ ngắn gọn: lít sang m³ chia 1.000; m³ sang lít nhân 1.000. Khi tính từ kích thước bể, đổi các chiều về cùng đơn vị và dùng số đo bên trong bể.
Câu hỏi thường gặp
1 m³ bằng bao nhiêu lít?
1 m³ bằng 1.000 lít. Muốn đổi, nhân số m³ với 1.000.
1 dm³ bằng bao nhiêu lít?
1 dm³ bằng đúng 1 lít.
1 lít bằng bao nhiêu cm³?
1 lít bằng 1.000 cm³, tương đương 1.000 ml.
1 khối nước bằng bao nhiêu lít?
1 khối nước là 1 m³ nước, bằng đúng 1.000 lít. Khối lượng khoảng 1.000 kg khi dùng khối lượng riêng gần đúng D = 1.000 kg/m³.
Cách đổi lít sang m³ như thế nào?
Chia số lít cho 1.000 hoặc nhân với 0,001. Ví dụ 250 lít là 0,25 m³.
1 cm³ có bằng 0,001 lít không?
Đúng, 1 cm³ = 1 ml = 0,001 lít.
Bạn có thể luyện thêm với các bài toán hình học dưới đây.
Xem thêm bài tập và kiến thức toán liên quan:
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
Có
Không