Trả lời nhanh: Block là gì? Nghĩa gốc của block (/blɒk/) là một khối lớn, đặc, rồi mở rộng thành nhiều nghĩa tùy ngữ cảnh: hành động chặn ai đó trên mạng xã hội, một nhóm câu lệnh được gộp lại trong lập trình, một khu phố hoặc tòa nhà, hay một giao dịch chứng khoán khối lượng lớn.
❓ Block trên Facebook, điện thoại nghĩa là gì?
❓ Block trong lập trình là gì và xác định thế nào?
❓ Block trong chứng khoán và giao dịch khác gì giao dịch thường?
1. Block nghĩa là gì trong tiếng Anh?
Nhiều bạn thắc mắc block là gì khi vừa thấy tin nhắn "bị block" trên điện thoại, vừa gặp từ này trong bài học code. Lý do đơn giản: đây là từ đa nghĩa. Muốn hiểu đúng, bạn cần nhìn vào những từ đi kèm và bối cảnh xung quanh.
1.1 Block là danh từ: khối, khu phố, tòa nhà
Nghĩa gốc của block là một khối lớn, đặc, thường làm từ vật liệu cứng. Ví dụ block of ice là khối đá. Nếu bạn hỏi block nghĩa là gì khi dịch sang tiếng Việt, "khối" là cách dịch an toàn nhất khi chưa rõ ngữ cảnh.
Từ nghĩa gốc ấy, block mở rộng sang không gian đô thị:
- City block: một dãy nhà được bao quanh bởi các con đường, giống một "ô phố".
- Block of flats hay apartment block: tòa nhà gồm nhiều căn hộ.
- Tower block: tòa nhà cao tầng.
Người Việt cũng hay nói "block chung cư" để chỉ một tòa trong khu căn hộ có nhiều tòa. Còn gạch block là loại gạch khối dùng trong xây dựng, đúng với nghĩa gốc là khối vật liệu đặc.
Về phát âm, giọng Anh là /blɒk/, giọng Mỹ là /blɑːk/.
1.2 Block khi dùng như động từ: chặn và cản trở
Block khi dùng như động từ: chặn và cản trở
Khi là động từ, block nghĩa là chặn, cản trở một thứ gì đó di chuyển hoặc đi qua. Bạn có thể block lối đi bằng một chiếc xe đỗ sai chỗ, block một ống nước bị tắc, hay block tầm nhìn của người ngồi sau khi đứng lên giữa rạp phim.
Cụm block out thường mang nghĩa che chắn, chẳng hạn rèm dày giúp block out ánh sáng, hoặc tai nghe chống ồn giúp block out tiếng xe cộ. Trong một số ngữ cảnh khác, block out còn có nghĩa là cố tình gạt một ký ức hay suy nghĩ ra khỏi đầu.
Từ nghĩa "chặn" đến cách dùng trên mạng
Chính nghĩa "chặn" này dẫn đến cách dùng quen thuộc trên mạng xã hội, sẽ được nói rõ ở phần sau. Vì vậy, block có nghĩa là gì không chỉ có một đáp án: là danh từ thì nghĩa là khối, là động từ thì nghĩa là chặn.
2. Block trong lập trình là gì?
2.1 Định nghĩa khối lệnh (code block)
Trong lập trình, block là một tập hợp nhiều câu lệnh được nhóm lại thành một đơn vị. Chương trình xem cả nhóm ấy như một phần thống nhất, ví dụ phần thân của một điều kiện hay một vòng lặp. Đây cũng là câu trả lời cho code block là gì mà người mới học thường hỏi.
Hãy hình dung block như một ngăn kéo: bên trong có nhiều đồ vật, nhưng bạn chỉ cần nói "mở ngăn kéo" là đủ. Khi điều kiện đúng, chương trình "mở ngăn kéo" và chạy toàn bộ lệnh bên trong. Block cũng có thể lồng nhau, tức là một block nằm trong block khác, giống ngăn kéo nhỏ đặt trong ngăn kéo lớn.
Một hiểu lầm cần đính chính: block không phải lúc nào cũng dùng dấu ngoặc nhọn { }. Mỗi ngôn ngữ có cách đánh dấu điểm bắt đầu và kết thúc block riêng, và đó là điều bạn cần nhớ khi chuyển từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác.
Nhớ rằng block khác với statement. Statement là một lệnh đơn, còn block là nhóm gồm nhiều lệnh, nên một block có thể chứa nhiều statement. Khi đọc tài liệu, bạn sẽ thấy hai thuật ngữ này đi cạnh nhau rất thường xuyên.
2.2 Cách xác định block trong Python
Python xác định block bằng thụt lề. Câu lệnh mở block, như if, for, while hay def, kết thúc bằng dấu hai chấm. Mọi dòng thụt vào bên dưới câu lệnh đó thuộc về block. Hãy xem ví dụ gồm bốn dòng sau:
- Dòng 1:
if tuoi >= 18: (câu lệnh mở block, kết thúc bằng dấu hai chấm)
- Dòng 2:
print("Đủ tuổi") (thụt vào 4 khoảng trắng, thuộc block)
- Dòng 3:
print("Được vào") (thụt vào 4 khoảng trắng, thuộc block)
- Dòng 4:
print("Dòng này nằm ngoài block") (không thụt lề, nằm ngoài block)
Giờ hãy thử với giá trị cụ thể. Nếu tuoi = 20, điều kiện tuoi >= 18 đúng, nên chương trình chạy cả hai dòng thụt lề rồi chạy tiếp dòng cuối. Kết quả in ra ba dòng: "Đủ tuổi", "Được vào" và "Dòng này nằm ngoài block".
Nếu tuoi = 15, điều kiện sai, hai dòng thụt lề bị bỏ qua hoàn toàn. Chương trình chỉ in đúng một dòng: "Dòng này nằm ngoài block". Dòng không thụt lề không thuộc block nên luôn chạy, bất kể tuổi bằng bao nhiêu. Còn các dòng thụt lề chỉ chạy khi điều kiện đúng.
Lưu ý quan trọng: nên dùng 4 khoảng trắng để thụt lề và không trộn lẫn tab với space trong cùng một file. Nếu trộn, chương trình dễ báo lỗi thụt lề dù mắt thường nhìn các dòng vẫn thẳng hàng. Thói quen tốt là cài trình soạn thảo tự đổi phím Tab thành 4 khoảng trắng.
2.3 Block trong Ruby, Pascal và các ngôn ngữ dùng ngoặc
Ruby dùng cặp { } hoặc do...end để bao một block. Ví dụ 3.times { puts "Xin chào" } sẽ lặp lại lệnh in ba lần. Quy ước thường gặp là dùng { } cho block một dòng và do...end cho block nhiều dòng, vì viết như vậy dễ đọc hơn.
Pascal, ngôn ngữ do Niklaus Wirth công bố năm 1970, dùng cặp từ khóa BEGIN…END để gói các lệnh. Những ngôn ngữ họ C như C, Java hay JavaScript dùng dấu ngoặc nhọn. Dù ký hiệu khác nhau, bản chất vẫn là gom lệnh thành một nhóm. Bảng dưới đây tóm tắt cách đánh dấu block ở từng ngôn ngữ.
| Ngôn ngữ |
Cách đánh dấu block |
| Python |
Dấu hai chấm và thụt lề |
| Ruby |
{ } hoặc do...end |
| Pascal |
BEGIN...END |
| C, Java |
{ } |
Khi đã quen nhìn block, bạn sẽ đọc code của người khác nhanh hơn nhiều, vì chỉ cần nhìn thụt lề hoặc cặp ký hiệu là biết đoạn lệnh nào thuộc về điều kiện nào. Lỗi thường gặp của người mới là quên đóng block (thiếu end hoặc }) hoặc thụt lề lệch một nấc. Khi gặp lỗi, hãy kiểm tra cặp mở/đóng trước tiên.
Khi bạn tập code trên máy tính, việc nhận biết những phần mềm cài sẵn không cần thiết cũng giúp máy chạy mượt hơn trong lúc học và làm bài, nên bài dưới đây có thể hữu ích.
Xem thêm cách xử lý lỗi và thủ thuật liên quan:
3. Block trên mạng xã hội và điện thoại nghĩa là gì?
3.1 Bị block, block ai đó có nghĩa gì
Trên mạng xã hội, block là chặn một người để họ không liên lạc được với bạn. Vì thế "bị block" có thể hiểu là bạn đã bị ai đó chặn. Tùy nền tảng, người bị chặn có thể không nhắn tin, không gọi hay không xem được một số nội dung của người kia.
Bạn sẽ gặp từ này ở nhiều nơi. Block trên Facebook (hay gọi tắt là block fb) thường dùng khi muốn ngăn một tài khoản tìm thấy hồ sơ hoặc nhắn tin cho mình. Block là gì trên TikTok cũng tương tự: người bị chặn không còn tương tác với bạn theo cách thông thường. Trên điện thoại, bạn có thể chặn số trong danh bạ để không nhận cuộc gọi hay tin nhắn từ số đó.
Một vài tình huống hay gặp khiến mọi người dùng chức năng này:
- Chặn số lạ gọi quảng cáo hoặc lừa đảo.
- Chặn tài khoản làm phiền, spam bình luận.
- Chặn người cũ để tránh bị nhìn thấy hoạt động của nhau.
Cần nhớ: không có tín hiệu nào cho biết chắc chắn bạn bị block. Việc tin nhắn không hiện dấu đã nhận hay không tìm thấy một hồ sơ có thể do nhiều nguyên nhân khác, chẳng hạn người kia khóa tài khoản hoặc đổi tên. Vì vậy đừng vội kết luận chỉ từ một dấu hiệu.
3.2 Block khác gì các lựa chọn gần giống
Block thường bị nhầm với tắt tiếng (mute) hay bỏ theo dõi (unfollow). Ba lựa chọn này khác nhau về bản chất, nên cần phân biệt từng cái.
- Block (chặn): cắt hoặc hạn chế đường liên lạc giữa hai bên. Tùy nền tảng, người bị chặn có thể không nhắn, không gọi hay không xem được nội dung của bạn.
- Mute (tắt tiếng): bạn ngừng nhận thông báo hoặc ngừng thấy nội dung của người đó ở một số nơi, nhưng thường không có thay đổi về quyền liên lạc. Người kia vẫn có thể nhắn cho bạn, còn họ thường không được báo là bị tắt tiếng.
- Unfollow (bỏ theo dõi): bạn không còn thấy bài đăng của họ trên bảng tin. Hiệu ứng thường dừng ở đó, và hai bên vẫn có thể là bạn bè hoặc liên lạc với nhau.
Điều cần lưu ý: mute và unfollow không phải lúc nào cũng có hiệu ứng giống nhau giữa các nền tảng. Có nơi mute áp dụng cho bài đăng, có nơi áp dụng cho tin nhắn hoặc thông báo. Block cũng vậy, mức độ hạn chế khác nhau theo ứng dụng.
Cách làm thực tế: nếu chỉ muốn đỡ phiền mà không muốn gây căng thẳng, hãy thử mute hoặc unfollow trước. Chỉ dùng block khi cần chấm dứt hẳn liên lạc, và nên đọc phần trợ giúp của ứng dụng để biết chính xác điều gì xảy ra.
4. Block trong tài chính: giao dịch khối
4.1 Block trade là gì và ai tham gia
Block trade là giao dịch có khối lượng rất lớn, thường được thương lượng riêng giữa các bên và thực hiện ngoài sổ lệnh công khai. Mục tiêu chính là giảm tác động lên giá thị trường. Nếu đặt một lệnh khổng lồ lên sàn, giá có thể biến động mạnh trước khi lệnh khớp xong.
Có thể so sánh với việc mua rau: khi mua vài cân tại chợ, bạn trả giá niêm yết. Nhưng nếu một nhà hàng cần lượng rất lớn, họ sẽ thỏa thuận riêng với người bán để không làm giá cả cả chợ xáo trộn. Block trade hoạt động theo logic gần giống vậy.
Người tham gia thường là các tổ chức như quỹ tương hỗ, quỹ hưu trí hay quỹ đầu cơ. Vì thế, block trade không phải giao dịch bất kỳ của nhà đầu tư cá nhân. Một nhà đầu tư nhỏ mua vài chục cổ phiếu vẫn là giao dịch thường, dù số tiền có lớn với họ.
So sánh với giao dịch qua sổ lệnh
| Tiêu chí |
Giao dịch qua sổ lệnh |
Block trade |
| Cách khớp |
Lệnh mua và bán được khớp tự động trên sàn |
Các bên thương lượng riêng |
| Mức công khai |
Lệnh hiển thị trong sổ lệnh |
Thường không hiển thị trước |
| Người tham gia |
Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức |
Chủ yếu tổ chức lớn |
| Mục tiêu |
Mua bán thông thường |
Hạn chế tác động lên giá |
4.2 Ngưỡng và cách thực hiện block trade
Theo Nasdaq, quy tắc kinh nghiệm là từ 10.000 cổ phiếu trở lên được coi là block. Với trái phiếu, mốc thường dùng là từ 200.000 USD trở lên. Đây chỉ là mức tham khảo, vì ngưỡng khác nhau theo sàn và loại tài sản.
Quy trình khái quát có thể hình dung qua một ví dụ: một quỹ muốn bán lượng cổ phiếu rất lớn mà không muốn làm giá giảm mạnh.
- Bước 1: quỹ liên hệ một bên môi giới hoặc tổ chức có thể tìm bên mua.
- Bước 2: các bên thương lượng khối lượng và mức giá, thường bám sát giá thị trường tại thời điểm đó.
- Bước 3: hai bên chốt giao dịch ngoài sổ lệnh công khai.
- Bước 4: giao dịch được báo cáo cho sàn hoặc đơn vị quản lý theo quy định, để thị trường có thông tin sau giao dịch.
Chi tiết từng bước, kể cả thời hạn báo cáo và điều kiện được phép thực hiện, phụ thuộc quy định của từng thị trường. Sàn phái sinh cũng có luật riêng. Chẳng hạn, quy định về block trade của CME là Rule 526. Vì vậy, muốn biết một giao dịch cụ thể có được xem là block hay không, bạn cần xem quy định của sàn tương ứng chứ không áp ngưỡng chung.
Phần này chỉ giải thích khái niệm, không phải lời khuyên đầu tư và không hàm ý lợi nhuận.
5. Các nghĩa khác của block bạn có thể gặp
5.1 Writer's block, building block và các cụm thường gặp
Writer's block là tình trạng bí ý tưởng, muốn viết nhưng không viết tiếp được. Building block là khối xây dựng, nghĩa đen là viên gạch lắp ghép, nghĩa bóng là thành phần cơ bản của một thứ, như "những viên gạch đầu tiên" khi học một kỹ năng. Block letter là kiểu chữ in hoa rõ nét, thường dùng khi điền biểu mẫu.
Một số cụm khác cũng hay gặp:
- Terminal block: đầu nối dây điện trong thiết bị.
- Color block: phối các mảng màu tương phản trong thời trang.
- Two block: thuật ngữ hàng hải, chỉ hai khối ròng rọc bị kéo sát nhau.
- Block chain: chuỗi các khối dữ liệu liên kết với nhau, tức blockchain.
5.2 Order Block trong phân tích giá và lưu ý khi dùng
Order block là gì? Trong phương pháp SMC/ICT, đây là vùng nến cuối cùng trước một cú dịch chuyển giá mạnh. Khi hỏi order block trong trading là gì, câu trả lời gọn nhất là: vùng giá mà một số người cho rằng từng có lệnh lớn được đặt. Breaker block là biến thể, khi một order block bị phá vỡ rồi đổi vai trò.
Lưu ý: thấy một order block không đảm bảo giá sẽ đảo chiều. Đây là cách đọc biểu đồ mang tính diễn giải, không phải tín hiệu chắc chắn. Bạn cần xét thêm bối cảnh thị trường và quản trị rủi ro, đồng thời không nên xem nó là lời hứa về lợi nhuận.
5.3 Phân biệt block với bloc và statement
Bloc là khối liên minh các nước hoặc tổ chức chính trị, không cùng nghĩa với block. Hai từ đọc gần giống nhau nhưng viết khác và dùng trong ngữ cảnh khác hẳn, nên đừng thay thế cho nhau.
Trong lập trình, statement là một lệnh đơn, còn block là nhóm gồm nhiều lệnh. Một block có thể chứa nhiều statement, và cũng có thể chứa block khác bên trong. Nhớ cách phân biệt này sẽ giúp bạn đọc tài liệu kỹ thuật dễ hơn.
6. Cách chọn nghĩa đúng khi gặp từ block
6.1 Bảng đối chiếu nhanh theo ngữ cảnh
| Ngữ cảnh |
Nghĩa của block |
| Mạng xã hội, điện thoại |
Chặn |
| Lập trình |
Khối lệnh |
| Chứng khoán |
Giao dịch khối |
| Đời sống |
Khu phố, tòa nhà, khối vật liệu |
Cách nhanh nhất là nhìn từ đi kèm. Nếu có "bị", "ai đó" hay tên ứng dụng, đó thường là chặn. Nếu đi cùng if, for, end, đó là khối lệnh. Nếu xuất hiện cùng "trade", cổ phiếu hay quỹ, đó là giao dịch khối. Còn đi cùng "flats", "city" hay "ice" thì là khối hoặc khu phố.
Câu hỏi thường gặp
Bị block nghĩa là gì?
Bị block nghĩa là bạn đã bị người khác chặn, nên có thể không nhắn tin, gọi hay xem được một số nội dung của họ. Mức hạn chế cụ thể tùy từng nền tảng. Đừng kết luận chỉ từ một dấu hiệu như tin nhắn không hiện đã xem, vì tài khoản bị khóa hay đổi tên cũng gây hiện tượng tương tự.
Block code là gì?
Block code là đoạn mã gồm nhiều lệnh được nhóm thành một đơn vị để thực hiện một chức năng trong chương trình. Khi viết, bạn nên giữ mỗi block ngắn và làm một việc rõ ràng, nhờ vậy dễ đọc, dễ sửa lỗi và ít nhầm khi lồng nhiều block.
Block và bloc khác nhau thế nào?
Block là khối, hoặc hành động chặn. Bloc là khối liên minh các nước hoặc tổ chức chính trị. Nếu đang đọc tin quốc tế và gặp bloc, hãy hiểu là một nhóm quốc gia cùng lập trường. Còn khi dùng máy tính hay điện thoại, từ bạn cần thường là block.
Writer's block là gì?
Writer's block là tình trạng bí ý tưởng, ngồi trước trang giấy mà không viết tiếp được dù rất muốn. Hiện tượng này khá phổ biến với người viết bài, làm luận văn hay sáng tác. Một mẹo hay dùng là viết nháp tự do vài phút không cần chỉnh sửa, hoặc đổi sang việc khác rồi quay lại sau.
Bao nhiêu cổ phiếu thì được gọi là block?
Quy tắc kinh nghiệm là từ 10.000 cổ phiếu trở lên, nhưng đây không phải con số cố định. Mỗi sàn và loại tài sản có ngưỡng riêng. Vì vậy cùng một lệnh có thể được xem là block ở thị trường này nhưng không phải ở thị trường khác, bạn nên xem quy định của sàn đang giao dịch.
Các thuật ngữ công nghệ như blockchain hay token cũng bắt nguồn từ ý tưởng "khối" và "mã", nên bạn có thể đọc thêm những bài dưới đây để hiểu rộng hơn.
Tìm hiểu thêm về các thuật ngữ công nghệ liên quan:
Block là từ đa nghĩa: khối hoặc tòa nhà khi là danh từ, chặn khi là động từ, cùng các nghĩa riêng trong lập trình và tài chính. Gặp từ này, bạn chỉ cần nhìn ngữ cảnh và những từ đi kèm là chọn được nghĩa phù hợp. Hiểu đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn đọc tài liệu, dùng ứng dụng và học lập trình đỡ nhầm lẫn hơn.