Trả lời nhanh: Đáo hạn là gì? Đó là thời điểm kết thúc kỳ hạn của một khoản vay, tiền gửi, trái phiếu, hợp đồng bảo hiểm hay công cụ tài chính. Đến mốc này, các bên xử lý nghĩa vụ theo điều khoản: trả nợ, nhận tiền, tái tục, gia hạn hoặc tất toán. Cách xử lý cụ thể phụ thuộc từng sản phẩm.
❓ Khi đến ngày đáo hạn thì chuyện gì xảy ra với khoản vay hoặc khoản đầu tư?
❓ Đáo hạn phái sinh khác gì đáo hạn ngân hàng?
❓ Đáo hạn có phải là đảo nợ hay được miễn trả nợ không?
1. Đáo hạn là gì?
Bạn có thể gặp từ này trong tin nhắn ngân hàng, hợp đồng bảo hiểm hay ứng dụng đầu tư. Hiểu đúng nghĩa giúp bạn không bị động khi "đến hạn".
Định nghĩa đáo hạn trong tài chính
Đáo hạn nghĩa là gì? Đơn giản, đó là mốc kết thúc của một kỳ hạn đã thỏa thuận. Đến mốc này, nghĩa vụ trong hợp đồng phải được xử lý.
Với khoản vay hay trái phiếu, đó thường là việc thanh toán tiền gốc (số tiền ban đầu) và phần lãi còn lại. Với hợp đồng phái sinh, đó là tất toán vị thế.

Định nghĩa đáo hạn trong tài chính
Ví dụ, bạn gửi tiết kiệm 12 tháng. Hết 12 tháng chính là ngày đáo hạn. Lúc đó bạn rút tiền hoặc chọn gửi tiếp.
Tiếng Anh gọi là maturity hoặc maturity date. Đáo hạn không có nghĩa là được xóa nợ: nghĩa vụ vẫn còn, chỉ là đã đến lúc phải xử lý.
Đáo hạn áp dụng cho những sản phẩm nào?
Khái niệm này xuất hiện ở nhiều loại sản phẩm:
- Khoản vay: đáo hạn khoản vay là gì? Là ngày kết thúc kỳ hạn vay, khi bạn phải trả hết dư nợ theo thỏa thuận.
- Tiền gửi kỳ hạn: ngày hết kỳ hạn gửi.
- Trái phiếu: ngày tổ chức phát hành hoàn trả mệnh giá.
- Bảo hiểm: đáo hạn bảo hiểm là gì? Là thời điểm hết thời hạn hợp đồng. Ngày đáo hạn bảo hiểm là gì thì tùy điều khoản từng hợp đồng, có loại chi trả quyền lợi, có loại chỉ chấm dứt hiệu lực.
- Hợp đồng tài chính khác: đáo hạn hợp đồng là lúc hợp đồng hết hiệu lực hoặc phải tất toán.
Cùng một từ nhưng cách dùng khác nhau theo ngữ cảnh. Vì vậy hãy đọc kỹ điều khoản của từng sản phẩm.
2. Đáo hạn trong các lĩnh vực phổ biến
Đáo hạn khoản vay và tiền gửi tiết kiệm
Đáo hạn ngân hàng là gì? Với khoản vay, đó là ngày bạn phải trả hết nghĩa vụ còn lại, hoặc thỏa thuận với ngân hàng để gia hạn. Cách nói đáo hạn nợ mang nghĩa tương tự.
Với tiền gửi, bạn nhận tiền hoặc chọn tái tục (gửi tiếp sang kỳ hạn mới). Nhiều người hỏi đáo hạn sổ tiết kiệm là gì vì sợ lỡ ngày. Thực tế đó chỉ là ngày hết kỳ hạn của sổ, và bạn nên xem trước quy định xử lý khi đến hạn.
Đáo hạn trái phiếu và các kỳ hạn thường gặp
Đáo hạn trái phiếu là gì? Là ngày tổ chức phát hành trả lại mệnh giá cho người nắm giữ. Nếu trái phiếu có trả lãi định kỳ (coupon), kỳ lãi cuối thường được trả vào khoảng thời điểm này. Không phải trái phiếu nào cũng có coupon. Ví dụ, treasury bills của Anh có kỳ hạn dưới một năm và không trả coupon.
Cách chia ngắn, trung, dài hạn không cố định. Nó tùy công cụ và từng thị trường, nên hãy xem thông tin của chính trái phiếu bạn quan tâm. Một số công cụ còn không có ngày đáo hạn cố định.

Đáo hạn trái phiếu
Một khái niệm hay đi kèm là lợi suất đến ngày đáo hạn (YTM). Đây là mức sinh lời bình quân hằng năm ước tính nếu bạn mua ở giá hiện tại.
Con số này chỉ đúng khi bạn giữ trái phiếu đến hết kỳ hạn, tổ chức phát hành thanh toán đủ cam kết, và các khoản lãi nhận được được tái đầu tư với cùng mức lợi suất. Nếu bán trước hạn, kết quả thực tế có thể khác.
Đáo hạn trong chứng khoán phái sinh
Đáo hạn phái sinh là gì? Phái sinh là hợp đồng có giá trị phụ thuộc vào một tài sản cơ sở. Đáo hạn là ngày giao dịch cuối cùng của hợp đồng đó.
Với hợp đồng tương lai chỉ số VN30, các vị thế còn mở sau ngày này được tất toán bằng tiền mặt. Bạn không nhận cổ phiếu thật, chỉ nhận hoặc chịu phần chênh lệch lãi lỗ.

Đáo hạn phái sinh
Ngày đáo hạn là gì với hợp đồng này? Đó là thứ Năm của tuần thứ ba trong tháng đáo hạn. Nếu trùng nghỉ lễ, ngày này lùi về ngày giao dịch liền trước. Bạn nên theo dõi lịch đáo hạn phái sinh do sàn công bố. Giá thanh toán cuối cùng được tính từ chỉ số VN30 vào cuối phiên đáo hạn.
Với phái sinh và quyền chọn, tiếng Anh thường dùng expiration date thay cho maturity date. Cách nói này nhấn mạnh việc hợp đồng "hết hiệu lực" hơn là "trả nợ".
3. Chuyện gì xảy ra khi đến ngày đáo hạn?
Với người vay và người gửi tiền
Hãy hình dung hai tình huống:
- Người vay: bạn vay vốn kinh doanh nhỏ 12 tháng. Trước ngày đáo hạn, nếu chưa đủ tiền trả hết, bạn nên liên hệ ngân hàng để hỏi về gia hạn. Ngân hàng không bắt buộc đồng ý, và nếu đồng ý thì có thể thay đổi lãi hoặc điều kiện. Liên hệ sớm cho bạn thêm thời gian xoay xở.
- Người gửi: bạn có sổ tiết kiệm đến hạn vào cuối tuần. Bạn có thể rút toàn bộ, rút gốc và tái tục phần lãi, hoặc gửi tiếp. Nếu không dặn gì, nhiều ngân hàng tự tái tục theo quy định riêng. Mức lãi của kỳ mới có thể khác kỳ cũ, nên hãy hỏi trước.
Với nhà đầu tư trái phiếu và phái sinh
Trái chủ (người nắm giữ trái phiếu) nhận lại mệnh giá, và coupon cuối nếu trái phiếu có trả lãi. Sau đó khoản đầu tư kết thúc. Nếu muốn tiếp tục, bạn phải tự chọn công cụ mới.
Ở phái sinh, vị thế là hợp đồng bạn đang nắm giữ. Trước đáo hạn, bạn thường có ba hướng:
- Đóng vị thế để chốt lãi hoặc lỗ.
- Chuyển sang hợp đồng có tháng đáo hạn xa hơn.
- Giữ nguyên để hệ thống tự tất toán.
Với hướng cuối, vị thế được tất toán theo giá thanh toán cuối cùng, có thể khác mức giá bạn mong muốn.
4. Phân biệt đáo hạn và đảo nợ
Đảo nợ là vay khoản mới để trả khoản cũ. Gia hạn nợ là việc khác: kéo dài thời hạn của chính khoản cũ. Còn đáo hạn chỉ là mốc đến hạn, không xóa nợ và vẫn có thể phát sinh phí, lãi.
Đáo hạn thẻ tín dụng là gì? Trong đời thường, người ta dùng cách nói này cho việc xoay tiền để thanh toán dư nợ thẻ đến hạn. Cách làm này dễ phát sinh phí đáo hạn thẻ tín dụng, cộng thêm lãi.
Làm nhiều lần hoặc qua bên thứ ba có rủi ro bị khóa thẻ, thậm chí mất tiền. Cách an toàn hơn là thanh toán đúng hạn hoặc trao đổi trực tiếp với ngân hàng phát hành thẻ.
5. Đáo hạn phái sinh và lưu ý khi giao dịch
Đáo hạn và ngày thanh toán khác nhau thế nào?
Với hợp đồng tương lai chỉ số VN30, ngày thanh toán là ngày làm việc liền sau ngày đáo hạn (T+1). Hai ngày này không trùng nhau.
Phiên ATC là phiên khớp lệnh xác định giá đóng cửa. Vào ngày đáo hạn, phiên này thường biến động mạnh vì nhiều vị thế cùng được xử lý. Vì vậy bạn nên nắm lịch và chủ động quản trị vị thế từ trước, thay vì đợi đến phút cuối.
6. Câu hỏi thường gặp
Ngày đáo hạn là ngày gì?
Là ngày kết thúc kỳ hạn của một khoản vay, khoản gửi, trái phiếu hay hợp đồng. Hãy kiểm tra ngày này trong hợp đồng hoặc ứng dụng. Nếu ngày đó rơi vào cuối tuần hay nghỉ lễ, cách xử lý có thể khác nhau tùy tổ chức, nên đừng chờ sát ngày mới hỏi.
Đáo hạn tiếng Anh là gì?
Thường dịch là maturity hoặc maturity date, dùng cho vay, tiền gửi và trái phiếu. Với hợp đồng phái sinh và quyền chọn, bạn sẽ hay thấy expiration date. Khi đọc tài liệu nước ngoài, hãy để ý sản phẩm là gì để chọn đúng cách hiểu, vì hai cụm từ không hoàn toàn thay thế được nhau.
Đáo hạn sổ tiết kiệm là gì?
Là ngày sổ hết kỳ hạn gửi. Lúc này bạn có thể tất toán, rút một phần hoặc tái tục. Điều cần lưu ý là nếu rút trước ngày này, lãi thường được tính theo mức khác với lãi kỳ hạn. Hãy xem điều khoản khi mở sổ để biết cụ thể.
Ngày đáo hạn phái sinh VN30 là ngày nào?
Là thứ Năm tuần thứ ba của tháng đáo hạn, và lùi về ngày giao dịch liền trước nếu trùng nghỉ lễ. Bạn nên đối chiếu với lịch do sàn công bố mỗi năm. Đừng chỉ nhớ quy tắc, vì ngày nghỉ lễ có thể làm ngày thực tế thay đổi.
Không đóng vị thế phái sinh trước đáo hạn thì sao?
Vị thế được tất toán tiền mặt theo giá thanh toán cuối cùng. Giá này có thể khác mức bạn kỳ vọng, và bạn nhận hoặc chịu phần chênh lệch lãi lỗ. Nếu không muốn chịu rủi ro biến động cuối phiên, bạn có thể đóng vị thế sớm hơn.
Nếu bạn đang cân nhắc thêm về lãi suất tiền gửi hay các hình thức thanh toán trả sau, các bài dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.
Xem thêm các khái niệm tài chính, thuật ngữ thường gặp khác:
Đáo hạn là mốc kết thúc kỳ hạn, còn việc phải làm gì thì tùy sản phẩm bạn đang dùng. Hãy nhớ ngày này không xóa nợ, và đừng nhầm với đảo nợ. Đọc kỹ điều khoản và chủ động làm việc với ngân hàng hoặc công ty chứng khoán trước ngày đó sẽ giúp bạn tránh phát sinh không đáng có.
Nguồn tham khảo
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
Có
Không