Trả lời nhanh: Mukbang là thể loại video hoặc livestream ghi lại cảnh một người ăn uống trước camera, thường kết hợp trò chuyện và tương tác với khán giả. Xuất phát từ Hàn Quốc vào khoảng năm 2009–2010, mukbang dần phổ biến trên YouTube, TikTok và nhiều nền tảng mạng xã hội.
1. Mukbang nghĩa là gì?
Định nghĩa mukbang
Mukbang là hình thức phát sóng nội dung ăn uống, trong đó người thực hiện thưởng thức món ăn trước camera, có thể vừa ăn vừa trò chuyện hoặc tương tác với người xem.
Khác với video nấu ăn tập trung vào công thức, video mukbang chủ yếu ghi lại quá trình ăn, cảm nhận hương vị và biểu cảm của người thực hiện. Một số video có lượng thức ăn lớn, nhưng không phải mukbang nào cũng như vậy.
Người làm nội dung được gọi là mukbanger. Tại Hàn Quốc, những người phát sóng trực tiếp còn được gọi là BJ (broadcasting jockey).

Mukbang là hình thức phát sóng nội dung ăn uống
Từ nguyên tiếng Hàn và cách đọc
Mukbang bắt nguồn từ tiếng Hàn 먹방, kết hợp từ meokda (ăn) và bangsong (phát sóng). Có thể hiểu đơn giản là "phát sóng cảnh ăn uống".
Từ này thường được người Việt đọc gần giống "mốc-bang". Hiện nay, mukbang đã được ghi nhận trong các từ điển tiếng Anh và sử dụng rộng rãi trên mạng xã hội.
2. Nguồn gốc và quá trình lan rộng của mukbang
Khởi nguồn tại Hàn Quốc
Mukbang xuất hiện tại Hàn Quốc vào khoảng năm 2009–2010. Một số tài liệu ghi nhận mốc thời gian khác nhau, tùy thời điểm những buổi phát sóng đầu tiên hoặc khi trào lưu trở nên phổ biến.
Ban đầu, người xem theo dõi các buổi ăn uống trực tiếp để giải trí và có cảm giác được ăn cùng người khác, đặc biệt khi sống hoặc ăn một mình.
Từ AfreecaTV đến YouTube, TikTok
AfreecaTV là một trong những nền tảng đầu tiên giúp mukbang phát triển tại Hàn Quốc. Người xem có thể bình luận, tương tác và gửi quà tặng cho người phát sóng.
Sau đó, trào lưu lan sang YouTube và các thị trường quốc tế. Khoảng năm 2015–2017, mukbang trở nên quen thuộc hơn tại Mỹ với những video quay sẵn, kết hợp ăn uống và kể chuyện.
Trên TikTok, mukbang tiếp tục phát triển dưới dạng video ngắn, tập trung vào món ăn, âm thanh hoặc biểu cảm của người thực hiện.
Mukbang tại Việt Nam
Mukbang tại Việt Nam thu hút nhiều người xem trên YouTube, Facebook và TikTok, đặc biệt trong giai đoạn dịch COVID-19 khi nhu cầu giải trí trực tuyến tăng cao.
Nội dung phổ biến gồm mukbang hải sản, mì cay, lẩu, buffet hoặc các món ăn địa phương. Một số kênh kết hợp ăn uống với kể chuyện, trong khi những kênh khác tập trung vào thử thách ăn nhiều, ăn nhanh hoặc thử món lạ.
Các thử thách ăn quá mức hay sử dụng thực phẩm sống không bảo đảm an toàn có thể gây tranh cãi vì nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.
3. Các dạng mukbang phổ biến
ASMR mukbang
ASMR mukbang là dạng video ăn uống chú trọng âm thanh như tiếng nhai, cắn giòn, hút mì hoặc thưởng thức món ăn.
ASMR (Autonomous Sensory Meridian Response) là phản ứng cảm giác dễ chịu mà một số người trải nghiệm khi nghe hoặc xem những tác nhân nhất định. Tuy nhiên, không phải ai cũng cảm thấy thư giãn trước âm thanh ăn uống.
Để ghi lại âm thanh rõ hơn, người sáng tạo thường sử dụng micro đặt gần bàn ăn, kết hợp camera quay cận cảnh món ăn.

ASMR mukbang
Storytime mukbang và mukbang thử thách
Storytime mukbang là hình thức vừa ăn vừa kể chuyện cá nhân, công việc hoặc những tình huống đời thường. Người xem theo dõi cả món ăn lẫn nội dung câu chuyện.
Mukbang thử thách thường đặt mục tiêu như ăn một phần thức ăn lớn, ăn món cực cay hoặc hoàn thành bữa ăn trong thời gian giới hạn. Những thử thách ăn quá nhanh, quá nhiều có thể gây nguy hiểm và không nên bắt chước.
Ngoài ra còn có mukbang phỏng vấn, khi người dẫn và khách mời cùng ăn uống, trò chuyện trước camera.

Storytime mukbang
4. Vì sao mukbang thu hút người xem?
Cảm giác ăn cùng và giảm cô đơn
Mukbang mang lại cảm giác có người ăn cùng, đặc biệt với những người thường xuyên dùng bữa một mình. Việc nghe người dẫn trò chuyện, nhận xét món ăn hoặc tương tác trực tiếp có thể tạo cảm giác gần gũi.
Một nghiên cứu trên 408 sinh viên Malaysia ghi nhận cảm giác cô đơn là yếu tố liên quan đáng kể đến mức độ gắn bó với nội dung mukbang ASMR. Tuy nhiên, kết quả này không đại diện cho mọi nhóm người xem.
ASMR và thỏa mãn gián tiếp
Âm thanh ASMR như tiếng nhai giòn hoặc hút mì có thể mang lại cảm giác thư giãn cho một số người. Ngược lại, người nhạy cảm với âm thanh ăn uống có thể thấy khó chịu.
Mukbang còn tạo cảm giác thỏa mãn gián tiếp khi người xem theo dõi người khác thưởng thức món ăn mình yêu thích hoặc chưa có dịp thử.
Các nghiên cứu về mukbang ghi nhận cả trải nghiệm tích cực lẫn những tác động bất lợi tiềm ẩn. Ảnh hưởng thực tế phụ thuộc vào nội dung, thói quen xem và đặc điểm từng người.
5. Mukbang kiếm tiền thế nào và mặt trái cần biết
Nguồn thu của người làm mukbang
Mukbanger có thể kiếm tiền từ nhiều nguồn:
- Quảng cáo: Doanh thu từ nền tảng video khi đáp ứng điều kiện kiếm tiền.
- Tài trợ: Hợp tác quảng bá món ăn, nhà hàng hoặc thương hiệu.
- Quà tặng, donate: Khoản ủng hộ từ người xem khi livestream.
Thu nhập phụ thuộc vào lượt xem, lượng người theo dõi, mức độ tương tác và hợp đồng quảng cáo. Không phải kênh mukbang nào cũng có thu nhập ổn định.
Người xem cũng nên nhận biết nội dung tài trợ và thận trọng với những video quảng bá món ăn thiếu minh bạch hoặc có dấu hiệu dàn dựng.
Mặt trái và những lưu ý khi xem mukbang
Mukbang không mặc nhiên gây hại, nhưng những video cổ vũ ăn quá nhiều, ăn nhanh hoặc thực hiện thử thách nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và thói quen ăn uống.
Một số rủi ro cần lưu ý:
- Ăn quá mức: Có thể gây đầy bụng, khó tiêu và ảnh hưởng sức khỏe nếu lặp lại thường xuyên.
- Thực phẩm không an toàn: Ăn đồ sống chưa được xử lý đúng cách hoặc món quá cay có thể gây hại.
- Ảnh hưởng thói quen ăn uống: Một số người dễ bị kích thích cảm giác thèm ăn hoặc so sánh cơ thể với người làm nội dung.
- Lãng phí thực phẩm: Những phần ăn khổng lồ có thể dẫn đến bỏ thừa thức ăn.
Để xem mukbang lành mạnh hơn, bạn nên chọn nội dung không cổ vũ ăn uống cực đoan, giới hạn thời gian xem và không bắt chước các thử thách nguy hiểm.
Với trẻ em, phụ huynh nên hướng dẫn phân biệt nội dung giải trí với thói quen ăn uống phù hợp. Người sáng tạo cũng cần chú ý an toàn thực phẩm và công khai nội dung tài trợ.
Lưu ý: Không nên cố ăn quá nhiều, ăn thật nhanh hoặc thử thực phẩm có nguy cơ mất an toàn chỉ để quay video. Nếu việc xem mukbang ảnh hưởng tiêu cực đến thói quen ăn uống hoặc tâm lý, hãy giảm thời gian xem và tìm hỗ trợ chuyên môn khi cần.
6. Câu hỏi thường gặp
Mukbang khác ASMR ăn uống như thế nào?
Mukbang tập trung vào hoạt động ăn uống trước camera, còn ASMR chú trọng các âm thanh hoặc tác nhân tạo cảm giác dễ chịu. Khi kết hợp, mukbang ASMR ghi lại quá trình ăn với âm thanh nhai, cắn hoặc hút mì rõ nét.
Mukbang có phải luôn ăn lượng lớn không?
Không. Dù mukbang ban đầu thường gắn với những bữa ăn nhiều món, hiện nay các video ăn một phần vừa phải, thử món mới hoặc vừa ăn vừa trò chuyện vẫn được gọi là mukbang.
Mukbanger kiếm tiền bằng cách nào?
Mukbanger thường có thu nhập từ quảng cáo nền tảng, tài trợ thương hiệu và quà tặng của người xem. Mức thu nhập thay đổi theo quy mô kênh và hiệu quả nội dung.
Xem mukbang có làm tăng cảm giác thèm ăn không?
Có thể. Hình ảnh món ăn hấp dẫn và âm thanh ăn uống có thể kích thích cảm giác thèm ăn ở một số người, đặc biệt khi đang đói. Tuy nhiên, phản ứng khác nhau tùy người; một số người không bị ảnh hưởng hoặc cảm thấy khó chịu khi xem.
Tìm hiểu thêm các thuật ngữ mạng xã hội:
Mukbang là trào lưu quay video ăn uống bắt nguồn từ Hàn Quốc, hiện phổ biến trên YouTube và TikTok với nhiều hình thức như ASMR, storytime và thử thách. Bạn nên chọn lọc nội dung, xem ở mức hợp lý và tránh bắt chước các hành vi ăn uống gây nguy hiểm.
Nguồn tham khảo: