Trả lời nhanh: Tân ngữ (object) là thành phần câu chỉ người, vật hoặc sự việc chịu tác động của động từ, hoặc đứng sau giới từ. Tân ngữ thường là danh từ, cụm danh từ hoặc đại từ, đứng sau động từ. Ví dụ: trong 'I like ice cream', 'ice cream' là tân ngữ của 'like'.
❓ Tân ngữ đứng ở vị trí nào trong câu?
❓ Tân ngữ trực tiếp và gián tiếp khác nhau thế nào?
❓ Làm sao phân biệt tân ngữ với bổ ngữ và trạng ngữ?
1. Tân ngữ là gì?
Nhiều bạn học ngữ pháp hay hỏi tân ngữ là gì, vì đây là thành phần xuất hiện gần như trong mọi câu giao tiếp. Hiểu đúng tân ngữ giúp bạn đặt câu chính xác, chia đại từ đúng và tránh nhiều lỗi cơ bản.
1.1 Định nghĩa tân ngữ (object)
Tân ngữ (object) là thành phần câu nhận tác động của động từ hoặc đứng sau giới từ. Nói đơn giản, chủ ngữ làm hành động, còn tân ngữ là đối tượng "hứng" hành động đó.
Mệnh đề tiếng Anh có năm thành phần chính: chủ ngữ (subject), động từ (verb), tân ngữ (object), bổ ngữ (complement) và trạng ngữ (adverbial). Trong công thức ngữ pháp, tân ngữ ký hiệu là O.
Một số ví dụ về tân ngữ:
- Ajay plays the piano. (Ajay chơi đàn piano.) → "the piano" là tân ngữ.
- Lan sạc điện thoại. → "điện thoại" là tân ngữ của "sạc".
- She bought a new laptop. (Cô ấy mua một chiếc laptop mới.) → "a new laptop" là tân ngữ.
Tân ngữ giúp hoàn chỉnh nghĩa của ngoại động từ. Nếu chỉ nói "Ajay plays" trong ngữ cảnh nhạc cụ, người nghe sẽ hỏi lại: chơi gì? Phần trả lời chính là tân ngữ.
1.2 Tân ngữ và túc từ có khác nhau không?
Không khác. Túc từ là tên gọi cũ, hay gặp trong sách ngữ pháp trước đây, còn tân ngữ là cách gọi phổ biến hiện nay. Cả hai cùng chỉ một thành phần: object.
Vì vậy, "túc từ trực tiếp" hay "tân ngữ trực tiếp" là cùng một khái niệm, chỉ khác thuật ngữ. Riêng trong tiếng Việt, một số nhà Việt ngữ học xếp tân ngữ vào nhóm bổ ngữ của động từ. Khi học tiếng Anh, bạn cứ tách bạch object và complement cho dễ áp dụng.
2. Vị trí của tân ngữ trong câu
Vị trí của tân ngữ trong câu khá cố định, nên chỉ cần nắm vài mô hình là nhận ra ngay.
2.1 Tân ngữ sau ngoại động từ
Chủ ngữ|Động từ|Tân ngữ — Tân ngữ thường đứng ngay sau ngoại động từ theo cấu trúc S + V + O.
Vị trí phổ biến nhất là ngay sau ngoại động từ (transitive verb), theo cấu trúc S + V + O.
- I like ice cream. (Tôi thích kem.)
- Minh mua một chiếc loa mới. → "một chiếc loa mới" là tân ngữ của "mua".
Sau tân ngữ có thể là một tân ngữ khác, bổ ngữ cho tân ngữ hoặc trạng ngữ. Ví dụ: "She charges her phone every night" (Cô ấy sạc điện thoại mỗi tối), trong đó "every night" là trạng ngữ chỉ thời gian.
2.2 Tân ngữ sau giới từ
Tân ngữ còn đứng sau giới từ (preposition), tạo thành cụm giới từ như with them (cùng họ) hay for you (cho bạn).
Chú ý: sau giới từ phải dùng dạng tân ngữ của đại từ. Viết "with they" hay "for I" là sai; đúng phải là "with them", "for me".
2.3 Động từ nào không cần tân ngữ?
Không phải câu nào cũng có tân ngữ. Nội động từ (intransitive verb) tự mang đủ nghĩa nên không cần đối tượng đi kèm.
- The baby screamed. (Em bé hét lên.)
- He ran. (Anh ấy chạy.)
Ngoài ra, động từ nối (linking verb) như be, seem, become cũng không đi với tân ngữ. Thứ đứng sau chúng là bổ ngữ, mô tả chủ ngữ chứ không nhận hành động. Ví dụ: "She is a teacher", trong đó "a teacher" là bổ ngữ.
3. Phân loại tân ngữ
Tân ngữ trong tiếng Anh chia thành ba loại chính. Nắm được chúng, bạn sẽ hiểu rõ tân ngữ trực tiếp là gì và tân ngữ gián tiếp là gì.
3.1 Tân ngữ trực tiếp
Tân ngữ trực tiếp (direct object – DO) là người hoặc vật nhận tác động trực tiếp của động từ. Cách tìm: đặt câu hỏi what? (cái gì?) hoặc who/whom? (ai?) ngay sau động từ.
- She reads a book. → Reads what? → "a book".
- I called my mom. → Called who? → "my mom".
Câu chỉ có một tân ngữ thì gần như chắc chắn đó là tân ngữ trực tiếp.
3.2 Tân ngữ gián tiếp
Trực tiếp|Gián tiếp — Tân ngữ gián tiếp có thể đứng trước tân ngữ trực tiếp hoặc đi kèm to/for ở sau.
Tân ngữ gián tiếp (indirect object – IO) thường là người nhận hoặc người được hưởng lợi từ hành động. Nó trả lời câu hỏi to whom? (cho ai?) hoặc for whom? (vì ai?).
Tân ngữ gián tiếp chỉ xuất hiện khi câu đã có tân ngữ trực tiếp, theo hai cấu trúc:
| Cấu trúc |
Ví dụ |
Dịch |
| V + IO + DO |
He gave me a banana. |
Anh ấy đưa tôi một quả chuối. |
| V + DO + to/for + IO |
He gave a banana to me. |
Anh ấy đưa một quả chuối cho tôi. |
Ở cấu trúc thứ nhất, tân ngữ gián tiếp đứng trước tân ngữ trực tiếp. Ở cấu trúc thứ hai, nó chuyển ra sau và đi kèm to hoặc for. Thường dùng "to" với give, send, show; dùng "for" với buy, make, cook. Ví dụ: "My dad bought me a phone" có thể viết lại thành "My dad bought a phone for me".
3.3 Tân ngữ của giới từ
Tân ngữ của giới từ (object of a preposition) là danh từ hoặc đại từ đứng ngay sau giới từ.
- She sat next to him. → "him" là tân ngữ của "next to".
- I'm waiting for the bus. → "the bus" là tân ngữ của "for".
Trong câu "He gave a banana to me", "me" vừa là tân ngữ của giới từ "to", vừa là người nhận về mặt nghĩa.
4. Những từ loại làm tân ngữ
Tân ngữ là chức năng trong câu, không phải một từ loại cố định. Nhiều loại từ có thể đảm nhận vai trò này.
4.1 Danh từ và cụm danh từ
Đây là dạng phổ biến nhất. Tân ngữ có thể là một danh từ đơn như "I need water" hoặc cả cụm danh từ dài như "She wants a new wireless charger" (Cô ấy muốn một bộ sạc không dây mới).
4.2 Đại từ tân ngữ
Chủ ngữ|Tân ngữ — Bảy đại từ tân ngữ tương ứng với đại từ chủ ngữ.
Đại từ tân ngữ là dạng đại từ dùng khi đứng ở vị trí tân ngữ. Bộ đại từ tân ngữ gồm 7 từ:
| Đại từ chủ ngữ |
Đại từ tân ngữ |
| I |
me |
| you |
you |
| he |
him |
| she |
her |
| it |
it |
| we |
us |
| they |
them |
"You" và "it" giữ nguyên hình thức ở cả vị trí chủ ngữ lẫn tân ngữ. Ví dụ: "Can you call me later?" (Bạn gọi cho tôi sau nhé?), không nói "call I".
4.3 V-ing và to V làm tân ngữ
Danh động từ (V-ing) và động từ nguyên mẫu có to (to V) cũng có thể làm tân ngữ.
- I enjoy reading. (Tôi thích đọc sách.)
- She wants to learn English. (Cô ấy muốn học tiếng Anh.)
Lưu ý: to V sau động từ không phải lúc nào cũng là tân ngữ. Trong "He went out to buy food", "to buy food" chỉ mục đích, tức là trạng ngữ. Hỏi "went out what?" thì vô nghĩa, nên đó không phải tân ngữ.
5. Phân biệt tân ngữ với các thành phần dễ nhầm
5.1 Tân ngữ và chủ ngữ
Chủ ngữ thực hiện hành động, tân ngữ nhận hành động. Lỗi phổ biến là coi "I" là tân ngữ. Thực tế, "I" là đại từ chủ ngữ, còn "me" mới là tân ngữ: "She helps me", không phải "She helps I".
Một lỗi khác là nhầm "my" với "me". "My" là tính từ sở hữu, luôn đi kèm danh từ ("my phone"), không phải đại từ tân ngữ.
5.2 Tân ngữ và bổ ngữ
Khi phân biệt tân ngữ và bổ ngữ, hãy nhớ bổ ngữ đứng sau động từ nối và mô tả chính chủ ngữ.
- He felt ill. → "ill" là bổ ngữ, nói về trạng thái của "he".
- He felt the cold wind. → "the cold wind" là tân ngữ, là thứ được cảm nhận.
Mẹo kiểm tra: thử thay bằng đại từ tân ngữ. "He felt it" vẫn đúng, nên "the cold wind" là tân ngữ. Còn "ill" là tính từ, không thể thay bằng "it", nên đó là bổ ngữ.
5.3 Tân ngữ và trạng ngữ
Chủ ngữ|Tân ngữ|Bổ ngữ|Trạng ngữ — Mỗi thành phần câu trả lời một câu hỏi khác nhau, giúp tránh nhầm với tân ngữ.
Trạng ngữ trả lời câu hỏi ở đâu, khi nào, như thế nào. Trong "She works at home", "at home" là trạng ngữ chỉ nơi chốn.
| Thành phần |
Câu hỏi gợi ý |
Ví dụ |
| Chủ ngữ |
Ai/cái gì làm? |
Nam fixes laptops. |
| Tân ngữ |
Làm gì/ai? |
Nam fixes laptops. |
| Bổ ngữ |
Chủ ngữ là gì/thế nào? |
Nam is tired. |
| Trạng ngữ |
Ở đâu/khi nào/thế nào? |
Nam works quickly. |
Ghi nhớ: không phải từ nào đứng sau động từ cũng là tân ngữ.
6. Mẹo nhận biết tân ngữ và lỗi thường gặp
6.1 Các bước tìm tân ngữ trong câu
- Bước 1: Tìm động từ chính.
- Bước 2: Hỏi "cái gì?" hoặc "ai?" ngay sau động từ. Có câu trả lời hợp lý thì đó là tân ngữ.
- Bước 3: Thử thay bằng đại từ tân ngữ (him, her, it, them). Câu vẫn đúng nghĩa là bạn đã tìm đúng.
Ví dụ: "I lost my earphones" → "I lost them". Thay được, vậy "my earphones" là tân ngữ.
6.2 Tân ngữ trong câu bị động
Khi chuyển sang câu bị động, tân ngữ của câu chủ động trở thành chủ ngữ. Câu có hai tân ngữ thì có thể chọn một trong hai:
- He gave me a banana.
- → I was given a banana. (dùng tân ngữ gián tiếp)
- → A banana was given to me. (dùng tân ngữ trực tiếp)
Câu dùng tân ngữ chỉ người làm chủ ngữ thường tự nhiên hơn trong giao tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Tân ngữ là danh từ hay động từ?
Tân ngữ là một chức năng trong câu chứ không phải từ loại. Nếu hỏi tân ngữ là loại từ gì, câu trả lời là thường do danh từ, cụm danh từ hoặc đại từ đảm nhiệm, đôi khi là V-ing hay to V, nhưng không phải động từ chia thì. Ví dụ: "We visited Da Lat", tân ngữ là danh từ riêng "Da Lat".
Tân ngữ có bắt buộc trong mọi câu không?
Không. Chỉ ngoại động từ mới cần tân ngữ để đủ nghĩa. Nhiều động từ vừa nội vừa ngoại, tùy cách dùng: "She sings" (Cô ấy hát) là câu hoàn chỉnh không cần tân ngữ, còn "She sings a song" có thêm tân ngữ "a song" để nói rõ hát gì. Cả hai câu đều đúng ngữ pháp.
Tân ngữ của she, he, they, we là gì?
Lần lượt là her, him, them, us. Ví dụ: "I saw them yesterday" (Hôm qua tôi gặp họ), không nói "I saw they". Lỗi rất hay gặp là "between you and I"; vì "between" là giới từ nên phải dùng dạng tân ngữ: between you and me.
Tân ngữ khác bổ ngữ ở điểm nào?
Tân ngữ nhận hành động từ chủ ngữ, còn bổ ngữ đứng sau động từ nối và mô tả chính chủ ngữ. Mẹo nhanh là thử thay bằng "it": "She smelled the soup" → "She smelled it" vẫn đúng, nên "the soup" là tân ngữ. Còn "The soup smelled good" thì không thay "good" bằng "it" được, nên "good" là bổ ngữ.
Tân ngữ là thành phần nhận tác động của động từ hoặc đứng sau giới từ, gồm ba loại chính và có thể là danh từ, đại từ, V-ing hay to V. Chỉ cần hỏi "cái gì/ai" sau động từ và thử thay bằng đại từ tân ngữ, bạn sẽ nhận diện chính xác và không còn nhầm với chủ ngữ, bổ ngữ hay trạng ngữ.
Nếu muốn nắm chắc hơn nền tảng ngữ pháp, bạn có thể đọc tiếp các bài giải thích những loại từ quen thuộc khác dưới đây.
Tìm hiểu thêm về các loại từ trong tiếng Việt và tiếng Anh:
Nguồn tham khảo
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
Có
Không