Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5 Âm lịch) còn được người dân Việt Nam gọi thân thương là "Tết diệt sâu bọ" hay "Tết giữa năm". Vậy Tết Đoan Ngọ 2026 rơi vào ngày nào và phong tục cúng lễ có gì? Cùng tìm hiểu nhé!
1. Tết Đoan Ngọ là gì? Vì sao gọi là Tết giữa năm?
Theo quan niệm truyền thống, Tết Đoan Ngọ diễn ra vào giờ Ngọ (11h - 13h) ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch. "Đoan" nghĩa là mở đầu, "Ngọ" là khoảng thời gian giữa trưa, lúc mặt trời lên cao nhất.
Người Việt xưa xem đây là Tết giữa năm hay Tết nửa năm. Dù tính theo lịch pháp thì tháng 5 chưa phải là chính giữa năm, nhưng đây là thời điểm kết thúc vụ chiêm, bước vào vụ mùa mới. Đây là dịp để con cháu sum họp, tạ ơn trời đất, tổ tiên đã phù hộ cho một mùa màng bội thu và cầu mong nửa năm còn lại mưa thuận gió hòa.
Năm Bính Ngọ 2026, Tết Đoan Ngọ sẽ rơi vào Thứ Sáu, ngày 19/06/2026.

Tết Đoan Ngọ sẽ rơi vào Thứ Sáu, ngày 19/06/2026
2. Nguồn gốc Tết Đoan Ngọ: Sự tích "Ông lão Đôi Truân"
Khác với Trung Quốc gắn liền với Khuất Nguyên, người Việt lưu truyền sự tích riêng về ngày này. Tương truyền, vào một năm nọ, nông dân được mùa nhưng sâu bọ lại kéo đến phá hoại trái cây, lương thực thu hoạch được. Đang lúc lo lắng, một ông lão tên là Đôi Truân xuất hiện và chỉ cách cho dân chúng:
"Hàng năm, cứ vào ngày này, hãy lập đàn cúng gồm bánh tro, trái cây, sau đó ra trước nhà vận động thể dục."
Người dân làm theo, quả nhiên sâu bọ té ngã rả rượi và bỏ đi hết. Từ đó, ngày 5/5 được gọi là Tết diệt sâu bọ, với ý nghĩa tiêu diệt các loài gây hại cho mùa màng và cả giun sán, bệnh tật trong cơ thể con người.
3. Phong tục đón Tết Đoan Ngọ của người Việt
Người Việt Nam coi trọng ngày này thứ hai sau Tết Nguyên Đán, với những phong tục độc đáo để "giết sâu bọ":
Mâm cúng 3 miền có gì khác nhau?
|
Vùng miền
|
Lễ vật đặc trưng
|
|
Miền Bắc
|
Không thể thiếu cơm rượu nếp cái hoa vàng (hạt tơi, rời) và bánh tro (bánh gio) chấm mật mía. Trái cây thường là mận, vải thiều đang vào mùa chín rộ.
|
|
Miền Trung
|
Người miền Trung thường cúng thịt vịt vì tin rằng tính hàn của thịt vịt giúp giải nhiệt trong ngày hè oi bức. Ngoài ra còn có chè kê, cơm rượu nếp được ép thành từng khối vuông vức.
|
|
Miền Nam
|
Đặc trưng với bánh ú Bá Trạng (nhân mặn), chè trôi nước (viên tròn tượng trưng sự viên mãn) và cơm rượu nếp được vo thành viên tròn.
|
Tục lệ "Giết sâu bọ" vào sáng sớm
Người xưa quan niệm, ngay khi thức dậy vào sáng sớm 5/5, không được đặt chân xuống đất mà phải súc miệng, sau đó ăn ngay một chút cơm rượu nếp hoặc hoa quả chua chát (mận, vải). Vị nồng của rượu và men sẽ làm cho sâu bọ trong bụng bị "say", sau đó vị chua của trái cây sẽ tiêu diệt chúng.
4. Bài văn khấn Tết Đoan Ngọ cổ truyền
Để lễ cúng thêm phần trang trọng, gia chủ có thể tham khảo bài văn khấn Thần linh, Gia tiên vào giờ Ngọ dưới đây:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
- Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
- Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh.
Tín chủ (chúng) con là: .............................................................
Ngụ tại: ....................................................................................
Hôm nay là ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch, nhân Tết Đoan Ngọ (Tết giữa năm), chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa, trà, quả dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại, cúi xin thương xót con cháu, linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Cầu xin các vị phù hộ độ trì cho toàn gia quyến chúng con được bình an, mạnh khỏe, mùa màng bội thu, công việc hanh thông, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
5. Khám phá Tết Đoan Ngọ ở các nước khác
Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Á Đông khác cũng đón Tết Đoan Ngọ nhưng với tên gọi và phong tục rất khác biệt:
- Trung Quốc: Là ngày lễ tưởng nhớ nhà thơ yêu nước Khuất Nguyên. Người dân thường tổ chức đua thuyền rồng và ăn bánh Bá Trạng (bánh chưng Trung Quốc).
- Hàn Quốc & Triều Tiên: Gọi là lễ Dano (hoặc Surit-nal). Đây là dịp người dân cầu nguyện mùa màng bội thu. Phụ nữ thường gội đầu bằng nước lá diên vĩ (Iris) để tóc bóng mượt, còn đàn ông chơi đấu vật.
- Nhật Bản: Tết Đoan Ngọ tại đây đã chuyển sang ngày 5/5 Dương lịch và trở thành ngày Tết Thiếu nhi (Kodomo no hi). Họ treo cờ cá chép (Koinobori) để cầu chúc cho các bé trai khỏe mạnh, thông minh.
Biếu Bố Mẹ MÁY TÍNH BẢNG màn hình lớn: Chữ to rõ nét, đọc báo xem phim không lo mỏi mắt:
Trên đây là tất cả thông tin về ngày Tết Đoan Ngọ (Tết giữa năm) của người Việt và sự thú vị trong văn hóa các nước lân cận. Hy vọng bạn sẽ chuẩn bị được một mâm cúng tươm tất để "diệt sâu bọ", cầu chúc sức khỏe cho cả gia đình. Đừng quên ghé Thế Giới Di Động để sắm sửa quà tặng ý nghĩa cho người thân nhé!