Trả lời nhanh: Training là gì? Training là quá trình học và rèn luyện kiến thức, kỹ năng cần thiết cho một công việc hoặc hoạt động cụ thể, thường dịch là đào tạo hoặc huấn luyện. Từ này dùng trong doanh nghiệp, giáo dục, thể thao và cả máy tính khi huấn luyện mô hình bằng dữ liệu.
❓ Training khác gì với education (giáo dục)?
❓ Doanh nghiệp thường training bằng những hình thức nào?
❓ Ngoài công việc, training còn mang nghĩa gì khác?
1. Training là gì?
1.1 Định nghĩa và nghĩa tiếng Việt
Training là quá trình học và rèn kỹ năng cho một việc cụ thể. Đây là danh từ không đếm được, phiên âm /ˈtreɪ·nɪŋ/, và xuất hiện lần đầu năm 1537.
Vậy training nghĩa là gì khi dịch sang tiếng Việt? Đó là đào tạo hoặc huấn luyện. Trong văn phòng, người ta hay nói "đào tạo". Trong thể thao, "huấn luyện" hoặc "luyện tập" nghe tự nhiên hơn.
Ví dụ, nhân viên mới dành một tuần học cách dùng hệ thống quản lý của công ty. Đó là training công việc điển hình: ngắn, thực hành, gắn với nhiệm vụ sắp làm.
Lưu ý chính tả: viết đúng là training. Các dạng "trainning", "traning" đều là lỗi.
2. Training khác education như thế nào?
Training thiên về thực hành, nhằm làm được một việc cụ thể trong thời gian tương đối ngắn. Education (giáo dục) thiên về nền tảng kiến thức và tư duy dài hạn.
| Tiêu chí |
Training |
Education |
| Mục tiêu |
Kỹ năng cho việc cụ thể |
Nền tảng, tư duy lâu dài |
| Tính chất |
Thực hành, ứng dụng ngay |
Lý thuyết, tổng quát |
| Ví dụ |
Học dùng phần mềm kế toán |
Học chuyên ngành kế toán ở đại học |
Hai thứ bổ trợ nhau chứ không thay thế nhau. Có nền tảng tốt thì training sẽ vào nhanh hơn, còn training giúp kiến thức nền được dùng vào việc thật.
3. Mục tiêu và vai trò của training
3.1 Mục tiêu training trong doanh nghiệp
Training nhân viên thường nhắm đến các mục tiêu sau:
- Nhân viên mới: làm quen công ty, quy trình, văn hoá. Dạng này còn gọi là induction training (đào tạo hội nhập).
- Tuân thủ: nội quy, quy định an toàn, bảo mật thông tin.
- Sản phẩm: hiểu rõ thứ mình đang làm hoặc bán.
- Chuyên môn: nâng cao tay nghề cho người đang làm.
- Lãnh đạo: chuẩn bị cho người sắp quản lý đội nhóm.
Nhiều người nghĩ training chỉ dành cho người mới. Thực tế, người đang làm lâu năm hay người sắp lên vị trí cao hơn đều cần được đào tạo.
3.2 Lợi ích với nhân viên và doanh nghiệp
Với doanh nghiệp, training giúp tăng hiệu suất và giảm sai sót. Khi mọi người cùng được hướng dẫn một cách làm, quy trình làm việc trở nên thống nhất, ít phải sửa lỗi về sau.
Với nhân viên, được đào tạo bài bản khiến họ tự tin hơn và có cơ hội chuẩn bị cho vai trò cao hơn. Doanh nghiệp quan tâm đến việc học của nhân viên cũng dễ giữ chân nhân sự hơn.
Training còn giúp đội ngũ cập nhật công nghệ mới, từ phần mềm đến thiết bị làm việc, để không bị tụt lại phía sau.
4. Các hình thức training phổ biến
4.1 On-the-job training (OJT)
Nếu bạn thắc mắc on the job training là gì: đó là đào tạo ngay tại nơi làm việc, học qua công việc thực tế. Người mới đứng cạnh đồng nghiệp có kinh nghiệm, quan sát rồi tự làm dần.
Ưu điểm là học đến đâu áp dụng đến đó. Hạn chế là chất lượng phụ thuộc nhiều vào người hướng dẫn.
4.2 Off-the-job, e-learning và blended learning
Off-the-job training diễn ra ngoài vị trí làm việc, như lớp học, hội thảo hay một training course (khoá đào tạo). Một buổi cụ thể trong khoá đó gọi là training session.
E-learning là học trực tuyến, linh hoạt về thời gian và địa điểm. Blended learning kết hợp học online với học trực tiếp, để vừa tiện vừa có tương tác thật.
Cần phân biệt hình thức với mục đích. Vocational training (đào tạo nghề) là đào tạo để làm một nghề cụ thể, và có thể diễn ra ở trường nghề, cũng có thể là thực hành ngay tại xưởng hay nơi làm việc.
Học online cần một thiết bị ổn định để xem video và làm bài tập trực tuyến. Một chiếc laptop học tập - văn phòng sẽ đáp ứng tốt nhu cầu này.
Tham khảo laptop phù hợp để học online và tự học e-learning:
4.3 Mentoring, coaching và họp định kỳ
Mentoring và coaching là kèm cặp cá nhân. Mentor thường là người đi trước chia sẻ kinh nghiệm lâu dài, còn coach tập trung giúp bạn đạt một mục tiêu cụ thể.
Họp định kỳ là cách chia sẻ kiến thức nội bộ: mỗi tuần hoặc mỗi tháng, một người trình bày điều mới học hay bài học từ dự án. Cách này nhẹ nhàng, chi phí thấp, ai cũng tham gia được.
5. Training trong thể thao và công nghệ
5.1 Training trong thể thao và luyện tập
Training không chỉ ở văn phòng. Be in training nghĩa là đang luyện tập để chuẩn bị thi đấu. Basic training là giai đoạn huấn luyện cơ bản, hay gặp trong quân đội.
Trong phòng tập, bạn sẽ gặp strength training (tập sức mạnh, thường với tạ), circuit training (chuyển liên tục giữa nhiều bài tập theo vòng) và hybrid training (kết hợp sức mạnh với sức bền).
Dân tập cũng hay nhắc RIR (reps in reserve), tức số lần còn có thể thực hiện thêm trước khi kiệt sức. Tập đến thất bại nghĩa là làm đến khi không thể thêm một lần nào đúng kỹ thuật. Đây là một cách điều chỉnh cường độ, không phải lúc nào cũng cần thiết, và mỗi người nên chọn mức phù hợp với trình độ của mình.
5.2 Training trong máy tính và AI
Trong học máy, training là cung cấp dữ liệu để huấn luyện mô hình. Mô hình có nhiều tham số, giống như các "núm vặn" bên trong. Mỗi lần xử lý dữ liệu, nó so kết quả dự đoán với đáp án mong muốn rồi điều chỉnh tham số để sai lệch giảm dần. Nhờ vậy nó nhận ra quy luật và dự đoán được dữ liệu mới.
Độ chính xác không chỉ phụ thuộc lượng dữ liệu. Các yếu tố ảnh hưởng gồm:
- Chất lượng dữ liệu: dữ liệu sai, thiếu hoặc lệch sẽ làm mô hình học sai.
- Phương pháp huấn luyện: thuật toán và cách thiết lập tham số.
- Cách đánh giá: thử mô hình trên dữ liệu chưa từng thấy mới cho biết nó dùng được thật hay chỉ "học thuộc".
6. Quy trình training cơ bản và lỗi thường gặp
6.1 Quy trình training cơ bản
Quy trình gồm bốn bước: xác định nhu cầu, thiết kế chương trình, triển khai và đánh giá. Thời lượng từ vài ngày đến vài tuần tuỳ nội dung.
Hãy lấy ví dụ một cửa hàng có nhiều khách phàn nàn vì nhân viên tư vấn thiếu thống nhất. Ở bước đầu, quản lý xem lại phản hồi và quan sát ca làm để biết nhân viên đang thiếu kỹ năng gì. Tiếp theo, họ thiết kế buổi học ngắn về quy trình tư vấn, triển khai bằng thực hành đóng vai, rồi đánh giá.
Đánh giá nên diễn ra ở nhiều thời điểm: làm bài kiểm tra ngay sau khoá, quan sát cách nhân viên làm việc sau một thời gian, và so sánh số phản hồi của khách trước và sau đào tạo.
6.2 Sai lầm thường gặp
Sai lầm phổ biến nhất là đào tạo không gắn với nhu cầu thực tế. Ở ví dụ trên, nếu cả đội chỉ nghe một buổi nói chung về "kỹ năng giao tiếp" thì học xong vẫn không biết áp dụng vào tình huống cụ thể.
Một lỗi nữa là thiếu đánh giá sau khoá, khiến không ai biết hiệu quả ra sao. Ngoài ra, nhiều nơi chỉ kiểm tra lúc kết thúc mà không theo dõi việc áp dụng, nên kiến thức nhanh chóng bị quên.
Câu hỏi thường gặp
Training là gì trong tiếng Việt?
Tuỳ ngữ cảnh mà training được dịch khác nhau. Trong công ty, đó là "đào tạo", như đào tạo nhân viên mới dùng phần mềm. Trong thể thao hay quân đội, từ này thường là "huấn luyện" hoặc "luyện tập". Với máy tính, người ta nói "huấn luyện mô hình".
Trainning hay training là đúng?
Đúng là training, chỉ có một chữ "n" ở giữa. Các dạng "trainning" hay "traning" đều là lỗi chính tả, thường do gõ nhầm hoặc nhớ sai. Nếu tìm kiếm trên mạng, bạn nên gõ đúng để có kết quả chính xác hơn.
On-the-job training là gì?
Đây là hình thức học trực tiếp tại nơi làm việc, thông qua chính công việc hằng ngày. Ví dụ, nhân viên kho mới được đồng nghiệp lâu năm hướng dẫn cách kiểm hàng rồi tự làm dưới sự theo dõi. Cách này không đòi hỏi bằng cấp chính thức và phù hợp với kỹ năng cần thao tác thực tế.
Training khác development như thế nào?
Training tập trung vào kỹ năng cần cho công việc hiện tại, như học dùng một phần mềm mới trong vài ngày. Development hướng tới phát triển năng lực dài hạn, như rèn tư duy quản lý để đảm nhận vai trò cao hơn sau vài năm. Hai việc này thường đi cùng nhau trong lộ trình nghề nghiệp.
Đi training là gì?
Đây là cách nói thông dụng ở nơi làm việc, nghĩa là tham gia một khoá hoặc buổi đào tạo để học kỹ năng hay quy trình. Ví dụ, nhân viên được cử "đi training" về sản phẩm mới hoặc về quy định an toàn. Buổi đó có thể diễn ra tại công ty, ở trung tâm bên ngoài hoặc qua mạng.
Xem thêm các khái niệm liên quan đến đào tạo và học tập:
Training là cách học thiên về thực hành, giúp bạn làm tốt một việc cụ thể, từ văn phòng, phòng tập đến huấn luyện mô hình AI. Nắm rõ các hình thức, quy trình và cách đánh giá sẽ giúp bạn chọn cách học phù hợp, tránh học dàn trải mà không áp dụng được.
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
Có
Không