SWOT là gì? Cách phân tích, xây dựng ma trận SWOT hiệu quả

Đóng góp bởi Dương Trúc Phương1 ngày trước

Mời bạn tham khảo các mẫu laptop cấu hình mạnh để phân tích mô hình SWOT mượt mà hơn:

Trả chậm 0%

MacBook Pro 14 inch M5 16GB/512GB 41.990.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

MacBook Air 13 inch M4 16GB/256GB

23.990.000₫

26.490.000₫ -9%

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Dell 15 DC15250 i7 1355U (DC5I7748W1)

20.990.000₫

21.390.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Lenovo IdeaPad Slim 3 15IRH10 i5 13420H (83K1000HVN)

16.190.000₫

16.990.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Acer Aspire Lite 15 AL15 71P 517D i5 12450H (NX.J7KSV.001)

14.890.000₫

15.590.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

HP 15 fc0085AU R5 7430U (A6VV8PA)

14.590.000₫

16.090.000₫ -9%

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Asus Vivobook Go 15 E1504FA R5 7520U (NJ776W)

13.590.000₫

14.190.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Asus Gaming Vivobook 16X K3605VC i5 13420H (RP364W)

20.190.000₫

22.090.000₫ -8%

Trả chậm 0%

MacBook Air 13 inch M2 16GB/256GB

19.690.000₫

24.490.000₫ -19%

Xem thêm sản phẩm Laptop

SWOT là một mô hình phân tích chiến lược kinh doanh quan trọng, giúp doanh nghiệp và cá nhân xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội cùng các thách thức hiện hữu. Cùng tìm hiểu ngay cách xây dựng và áp dụng ma trận SWOT hiệu quả để tối ưu hóa kế hoạch hành động nhé!

1. SWOT là gì?

SWOT là viết tắt của 4 yếu tố: Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội), và Threats (Thách thức).

SWOT là mô hình phân tích chiến lược kinh doanh nổi tiếng giúp đánh giá tình hình nội tại (S, W) và ngoại cảnh (O, T) của doanh nghiệp, dự án hoặc cá nhân, từ đó định hình phương hướng phát triển bền vững.

SWOT là viết tắt của 4 yếu tố

Mô hình SWOT phân loại các yếu tố tác động thành 2 nhóm chính:

Yếu tố nội bộ (Internal Factors): Gồm Điểm mạnh và Điểm yếu. Đây là những đặc điểm thuộc về bản thân tổ chức hoặc cá nhân mà bạn có thể kiểm soát và thay đổi được.

Ví dụ: Nguồn lực tài chính, đội ngũ nhân sự, quy trình làm việc hay các bằng sáng chế.

Yếu tố bên ngoài (External Factors): Gồm Cơ hội và Thách thức. Những yếu tố này đến từ thị trường, đối thủ cạnh tranh hoặc môi trường bên ngoài mà bạn khó có thể kiểm soát trực tiếp.

Ví dụ: Biến động kinh tế, xu hướng công nghệ mới, chính sách pháp luật hay sự thay đổi trong hành vi khách hàng.

SWOT phân loại yếu tố tác động thành 2 nhóm chính

2. Nguồn gốc của mô hình SWOT

Nguồn gốc mô hình SWOT: Albert Humphrey và dự án Stanford Research Institute (SRI).

Mô hình SWOT không phải lý thuyết ngẫu nhiên mà ra đời từ dự án nghiên cứu lớn tại Mỹ những năm 1960 - 1970. Albert Humphrey (1926 - 2005) dẫn dắt nhóm tại Stanford Research Institute (SRI), phân tích thất bại hoạch định chiến lược của hàng trăm công ty Fortune 500.

Ban đầu gọi là SOFT:

S (Satisfactory): Điểm thỏa mãn hiện tại.
O (Opportunity): Cơ hội tương lai.
F (Fault): Lỗi hiện tại.
T (Threat): Nguy cơ tương lai.

Sau cải tiến, F đổi thành W (Weaknesses) và hình thành ma trận SWOT quen thuộc ngày nay – công cụ phân tích chiến lược kinh doanh hiệu quả.

Nguồn gốc của mô hình SWOT

3. Vai trò và lợi ích của việc phân tích SWOT

Phân tích SWOT là bước đệm quan trọng để hình thành các chiến lược kinh doanh (Business Strategy) bền vững. Việc thực hiện phân tích này mang lại những giá trị cụ thể sau:

Đánh giá thực trạng khách quan: Giúp doanh nghiệp thoát khỏi cái nhìn chủ quan, xác định chính xác vị thế của mình trên thị trường.

Xây dựng kế hoạch Marketing (Marketing Plan): Cung cấp dữ liệu đầu vào để lựa chọn phân khúc thị trường, định vị thương hiệu và xây dựng các chương trình truyền thông phù hợp.

Quản trị rủi ro (Risk Management): Việc nhận diện sớm các thách thức giúp tổ chức chuẩn bị các phương án dự phòng, giảm thiểu thiệt hại trước những biến động bất ngờ.

Tối ưu hóa nguồn lực: Giúp nhà quản lý quyết định nên tập trung nguồn vốn và nhân sự vào đâu để tận dụng cơ hội tốt nhất, đồng thời khắc phục những lỗ hổng nội bộ.

Phát triển lợi thế cạnh tranh: Tìm ra điểm khác biệt độc nhất (USP) để tạo ra rào cản ngăn chặn sự tấn công của đối thủ.

Vai trò và lợi ích của việc phân tích SWOT

4. Phân tích chi tiết 4 yếu tố trong ma trận SWOT

Để xây dựng một ma trận SWOT chất lượng, bạn cần đi sâu vào phân tích từng thành phần dựa trên các dữ liệu thực tế thay vì suy đoán cảm tính.

Strengths (Điểm mạnh)

Đây là những lợi thế nội tại giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn so với các đối thủ.

Ví dụ: Thương hiệu uy tín, đội ngũ nhân sự giàu kinh nghiệm, công nghệ độc quyền, nguồn vốn dồi dào, mạng lưới phân phối rộng khắp.

Các câu hỏi gợi ý bao gồm:

Bạn làm điều gì tốt hơn đối thủ?
Bạn có những nguồn lực độc nhất nào?
Khách hàng và đối tác nhìn nhận điểm mạnh của bạn là gì?

Strengths (Điểm mạnh)

Weaknesses (Điểm yếu)

Đây là những hạn chế khiến tổ chức gặp khó khăn trong việc đạt được mục tiêu.

Các điểm yếu cần được nhìn nhận trung thực:

Kỹ năng hoặc kiến thức nào mà đội ngũ nhân sự còn thiếu hụt?
Nguồn vốn hay thiết bị máy móc có đáp ứng được nhu cầu mở rộng không?
Những yếu tố nào khiến khách hàng chưa hài lòng hoặc chọn đối thủ thay vì bạn?

Weaknesses (Điểm yếu)

Opportunities (Cơ hội)

Cơ hội là những khả năng có thể mang lại sự tăng trưởng nếu được khai thác đúng lúc.

Ví dụ: Xu hướng thị trường mới, chính sách hỗ trợ của chính phủ, đối thủ cạnh tranh đang suy yếu. Hãy chú ý đến:

Có xu hướng xã hội nào đang có lợi cho bạn?
Có sự thay đổi nào về luật pháp, chính sách mà bạn có thể tận dụng?
Thị trường có khoảng trống nào chưa được khai thác?

Opportunities (Cơ hội)

Threats (Thách thức)

Thách thức là những nguy cơ có thể làm suy giảm hiệu quả hoạt động hoặc đe dọa sự tồn tại của doanh nghiệp:

Sự xuất hiện của các đối thủ mới hoặc công nghệ thay thế.
Thay đổi trong thị hiếu của người tiêu dùng diễn ra quá nhanh.
Tình hình lạm phát, giá nguyên vật liệu tăng cao ảnh hưởng đến chi phí vận hành.

Threats (Thách thức)

5. Hướng dẫn 5 bước phân tích SWOT hiệu quả

Một buổi phân tích SWOT thành công đòi hỏi sự phối hợp của đội ngũ và quy trình làm việc hệ thống.

Bước 1: Xác định mục tiêu rõ ràng.

Trước khi bắt đầu, hãy xác định bạn thực hiện SWOT để làm gì? Mục tiêu càng cụ thể, việc liệt kê các yếu tố sẽ càng tập trung.

Bước 2: Thu thập dữ liệu đa chiều.

Sử dụng các số liệu thực tế từ báo cáo tài chính, phản hồi khách hàng và các nghiên cứu thị trường. Phân tích SWOT dựa trên dữ liệu sẽ có giá trị cao hơn nhiều so với việc chỉ ngồi thảo luận mà không có căn cứ.

Bước 3: Tổ chức buổi Brainstorming.

Tập hợp các thành viên chủ chốt từ nhiều bộ phận. Khuyến khích mọi người đưa ra ý kiến tự do cho từng ô S-W-O-T mà không phán xét sớm.

Bước 4: Sàng lọc và ưu tiên.

Từ danh sách dài các ý tưởng, hãy nhóm chúng lại và loại bỏ những yếu tố không thực sự tác động lớn đến mục tiêu. Chọn ra khoảng 5 - 7 yếu tố quan trọng nhất cho mỗi mục.

Bước 5: Chuyển hóa thành hành động.

Đây là bước then chốt. Từ ma trận đã xây dựng, bạn cần đặt ra các câu hỏi để hình thành chiến lược cụ thể.

5 bước phân tích SWOT hiệu quả

Mẹo nhỏ: Để buổi brainstorming phân tích SWOT hiệu quả, bạn có thể sử dụng các phần mềm ghi chú hoặc bảng tính trên laptop để dễ dàng tổng hợp và chia sẻ ý kiến với đội nhóm.

Các dòng laptop hỗ trợ đắc lực cho công việc văn phòng và quản trị:

Trả chậm 0%

MacBook Pro 14 inch M5 16GB/512GB 41.990.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

MacBook Air 13 inch M4 16GB/256GB

23.990.000₫

26.490.000₫ -9%

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Dell 15 DC15250 i7 1355U (DC5I7748W1)

20.990.000₫

21.390.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Lenovo IdeaPad Slim 3 15IRH10 i5 13420H (83K1000HVN)

16.190.000₫

16.990.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Acer Aspire Lite 15 AL15 71P 517D i5 12450H (NX.J7KSV.001)

14.890.000₫

15.590.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

HP 15 fc0085AU R5 7430U (A6VV8PA)

14.590.000₫

16.090.000₫ -9%

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Asus Vivobook Go 15 E1504FA R5 7520U (NJ776W)

13.590.000₫

14.190.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Asus Gaming Vivobook 16X K3605VC i5 13420H (RP364W)

20.190.000₫

22.090.000₫ -8%

Trả chậm 0%

MacBook Air 13 inch M2 16GB/256GB

19.690.000₫

24.490.000₫ -19%

Xem thêm sản phẩm Laptop

6. Cách xây dựng chiến lược từ ma trận SWOT (Ma trận TOWS)

Ma trận TOWS là phiên bản nâng cao, giúp bạn kết hợp các yếu tố của SWOT để tạo ra 4 nhóm chiến lược hành động:

1. Chiến lược S-O (Chiến lược tấn công): Tận dụng tối đa điểm mạnh để nắm bắt cơ hội từ môi trường bên ngoài.

2. Chiến lược W-O (Chiến lược cải thiện): Tìm cách khắc phục các điểm yếu nội bộ để không bỏ lỡ những cơ hội tiềm năng.

Ví dụ: Đào tạo nhân sự về công nghệ mới để đáp ứng nhu cầu thị trường.

3. Chiến lược S-T (Chiến lược phòng thủ): Sử dụng các nguồn lực mạnh của nội bộ để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các thách thức bên ngoài.

4. Chiến lược W-T (Chiến lược rút lui): Khi điểm yếu gặp thách thức lớn, doanh nghiệp cần có kế hoạch phòng thủ nghiêm ngặt hoặc chuyển hướng để tránh rủi ro.

Cách xây dựng chiến lược từ ma trận SWOT

7. Ví dụ về phân tích SWOT trong thực tế

Phân tích SWOT của Vinamilk

Điểm mạnh (Strengths)	Điểm yếu (Weaknesses)
Thương hiệu quốc gia mạnh, hệ thống phân phối rộng khắp.	Chi phí vận chuyển và quảng cáo rất lớn do quy mô rộng.
Cơ hội (Opportunities)	Thách thức (Threats)
Xu hướng sử dụng sản phẩm hữu cơ (Organic) tăng mạnh.	Cạnh tranh khốc liệt từ các tập đoàn sữa đa quốc gia.

Phân tích SWOT của Walmart

Điểm mạnh (Strengths)	Điểm yếu (Weaknesses)
Giá thấp, chuỗi cung ứng mạnh mẽ.	Phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ.
Cơ hội (Opportunities)	Thách thức (Threats)
Mở rộng thương mại điện tử.	Cạnh tranh khốc liệt từ Amazon.

Phân tích SWOT của Starbucks

Điểm mạnh (Strengths)	Điểm yếu (Weaknesses)
Thương hiệu toàn cầu, khách trung thành.	Giá cao, phụ thuộc cà phê nhập khẩu.
Cơ hội (Opportunities)	Thách thức (Threats)
Nhu cầu đồ uống cao cấp tăng.	Đối thủ địa phương giá rẻ.

Phân tích SWOT của Coca-Cola

Điểm mạnh (Strengths)	Điểm yếu (Weaknesses)
Thương hiệu biểu tượng, phân phối toàn cầu.	Phụ thuộc đồ uống có gas.
Cơ hội (Opportunities)	Thách thức (Threats)
Xu hướng đồ uống lành mạnh.	Quy định sức khỏe, Pepsi cạnh tranh.

Phân tích SWOT cá nhân

Mô hình này cực kỳ hữu ích cho việc phát triển cá nhân (Personal Development):

Điểm mạnh (Strengths)	Điểm yếu (Weaknesses)
Thành thạo tin học văn phòng (Word, Excel).	Thiếu kinh nghiệm thực tế, kỹ năng thuyết trình chưa tốt.
Cơ hội (Opportunities)	Thách thức (Threats)
Nhiều cơ hội việc làm tại các công ty quốc tế.	Yêu cầu từ nhà tuyển dụng ngày càng khắt khe.

8. Những sai lầm thường gặp khi phân tích SWOT

Dù đơn giản về mặt cấu trúc, nhưng nhiều người vẫn mắc lỗi khi thực hiện:

Phân tích quá chủ quan: Người phân tích thường có xu hướng phóng đại điểm mạnh và phớt lờ điểm yếu.
Nhầm lẫn giữa các yếu tố: Thường xuyên nhầm Điểm yếu (nội bộ) với Thách thức (bên ngoài). Hãy nhớ: Nếu điều đó xảy ra ngay cả khi doanh nghiệp của bạn không tồn tại, đó là yếu tố bên ngoài.
Danh sách quá dài: Liệt kê hàng chục yếu tố khiến kế hoạch bị loãng, không tập trung được vào vấn đề trọng tâm.
Phân tích tĩnh: SWOT chỉ có giá trị tại một thời điểm nhất định, bạn cần thực hiện phân tích định kỳ.

Sai lầm thường gặp khi phân tích SWOT

9. Câu hỏi thường gặp về SWOT

Phân tích SWOT có cần thực hiện thường xuyên không?

Có. Môi trường kinh doanh và nội tại doanh nghiệp luôn vận động. Việc cập nhật SWOT định kỳ (mỗi 6 tháng hoặc 1 năm) giúp bạn điều chỉnh chiến lược kịp thời với thực tế.

SWOT và PESTEL khác nhau như thế nào?

SWOT nhìn vào cả trong và ngoài doanh nghiệp. Trong khi đó, mô hình PESTEL tập trung hoàn toàn vào việc phân tích các yếu tố bên ngoài (Chính trị, Kinh tế, Xã hội, Công nghệ, Pháp lý, Môi trường).

Ai nên tham gia vào quá trình phân tích SWOT?

Nên có sự tham gia của đại diện từ nhiều cấp bậc và phòng ban để tránh tình trạng "điểm mù" từ góc nhìn một chiều.

Tham khảo thêm các mẫu laptop cấu hình mạnh mẽ giúp bạn làm việc hiệu quả hơn:

Trả chậm 0%

MacBook Pro 14 inch M5 16GB/512GB 41.990.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

MacBook Air 13 inch M4 16GB/256GB

23.990.000₫

26.490.000₫ -9%

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Dell 15 DC15250 i7 1355U (DC5I7748W1)

20.990.000₫

21.390.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Lenovo IdeaPad Slim 3 15IRH10 i5 13420H (83K1000HVN)

16.190.000₫

16.990.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Acer Aspire Lite 15 AL15 71P 517D i5 12450H (NX.J7KSV.001)

14.890.000₫

15.590.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

HP 15 fc0085AU R5 7430U (A6VV8PA)

14.590.000₫

16.090.000₫ -9%

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Asus Vivobook Go 15 E1504FA R5 7520U (NJ776W)

13.590.000₫

14.190.000₫

Trả chậm 0% trả trước 0đ

Asus Gaming Vivobook 16X K3605VC i5 13420H (RP364W)

20.190.000₫

22.090.000₫ -8%

Trả chậm 0%

MacBook Air 13 inch M2 16GB/256GB

19.690.000₫

24.490.000₫ -19%

Xem thêm sản phẩm Laptop

Xem thêm:

Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết. Hy vọng kiến thức về mô hình SWOT và ma trận TOWS sẽ giúp bạn xây dựng lộ trình phát triển sự nghiệp và kinh doanh rực rỡ hơn trong tương lai!

3 lượt xem

Từ khóa: swot là gì, mô hình swot là gì, ma trận swot là gì, ma trận swot là gì, swot

Không tìm thấy kết quả phù hợp

Đặt câu hỏi