Chế ngự sự phơi sáng của ảnh

Chế độ Metering trong máy ảnh số

Khi mới bắt đầu, người chụp phải luyện ghi hình đúngsáng để độ phơi sáng (exposure) thật chính xác, giúp ảnh không bị tốihay “cháy”.

Tới lúc muốn tay nghề cao hơn, bạn có thể dùng chế độmetering (đo sáng) ngay trong máy để tạo nên những cách phơi sáng khácnhau mà các tính năng tự động không thể làm được.

Nhiều người vẫn dựa vào các tính năng tự động đo sángđa mẫu (Multi-Pattern) bởi nó thể hiện chi tiết rất tốt, ngay trongphần sáng và phần bóng tối, như hình chụp cây thứ nhất (bên trái). Nhưng cách đo sáng đa mẫu trên máy ảnh số DSLR chỉ hàm ý nắm bắt càng nhiều chi tiết càng tốt trong dải sáng của máy.

Trong khi đó, đôi mắt của người nghệ sĩ lại không muốnnhìn toàn bộ cái cây mà chỉ muốn ngắm chút tia nắng ban mai đang đậutrên cành lá. Hãy dừng lại và chuyển sang chế độ Spot Metering trên máyảnh, đo sáng vào cành cây được nắng chiếu. Làm như vậy sẽ khiến vùngtối trở nên tối hơn, mất chi tiết. Nhưng bù lại hiệu quả nghệ thuậttăng lên - đó là sự tương phản.

Chế độ Metering là câu trả lời cho những trường hợpngười chụp muốn nhấn mạnh đối tượng trong khung hình. Nếu muốn chi tiếttrên toàn bộ khung cảnh, hãy dùng chế độ Multi-Pattern. Nếu muốn nhấnnhá một nét, hãy tìm đến Spot Metering.

Ví dụ, khi ngắm cô gái đang đọc sách ở sân bay, ngườichụp đã thấy ấn tượng vì ánh sáng rọi từ trên cao xuống chỗ cô. Đó lànguồn sáng rất quý, tạo cảm giác cô gái tách biệt khỏi đám đông.

Chế độ Multi-Pattern sẽ giúp lấy chi tiết ở bối cảnhđằng sau. Nhưng lúc này thì không nên thế, hãy chuyển sang SpotMetering và đo sáng vào cánh tay của cô gái, các khu vực xung quanhchìm vào bóng tối khiến bức ảnh có vẻ cô đơn thú vị.

Người chụp nên bắt đầu bằng sự tương phản, với ánhsáng rực rỡ và các bóng tối có hình khối. Trong bức ảnh trên, khi phơisáng cho các vùng sáng và để bóng tối đen hoàn toàn, các đối tượngtrong hình tạo ra hai thế giới khác nhau khiến mắt người xem bị hút vàophần sáng. Đó là ở giữa thành phố New York, ánh sáng cắt qua hai tòanhà chọc trời và chạm vào bề mặt của tòa nhà có hình dáng cổ điển này.Nếu chụp rõ mọi chi tiết, bức ảnh không mang lại cảm xúc khác lạ nữa.

Khi ngồi trên ghế đá công viên, người ta thường thấynhững chiếc lá. Nhưng để nắm bắt chiếc lá cô đơn đang được ánh nắngbuổi chiều rọi vào, người chụp cần chuyển sang đo sáng điểm. Ảnh nàyphơi sáng hơn mức bình thường một chút, làm chiếc lá có vẻ như rạngngời lên.

Người chụp dần dần sẽ phải hình thành thói quen quansát các luồng ánh sáng trong tự nhiên để quyết định bức ảnh cuối cùngtrông sẽ ra sao. Với một khung cảnh, mỗi cách chụp sẽ tạo ra những tấmhình có sắc thái khác nhau. Khi đánh giá bất kỳ khung cảnh hay đốitượng nào, nên chú ý đến ánh sáng và cách sử dụng nó. Nếu chỉ tập trungvào đối tượng mà không để ý tới ánh sáng, bạn sẽ làm mất một trongnhững yếu tố quan trọng nhất để làm đẹp hay phá vỡ bức ảnh.

Như bức ảnh trên, nếu chụp quầy hoa quả này muộn hơn,hoa quả sẽ bị chìm trong cái bóng của tấm vải che. Và ở thời điểm chụp,nếu dùng Multi-Pattern sẽ làm mọi thứ trở nên phẳng hơn. Khi chuyểnsang đo sáng điểm, những loại quả đó được nhấn mạnh bằng ánh mặt trờichiếu vào và các phần còn lại chìm vào bóng tối hoàn toàn.

PHAN ANH (Theo Photographic)