Dữ liệu di động: Vừa là thiên thần, vừa là ác quỷ!

Ngườidùng có thể chọn phương án trả cước trọn gói, hoặc tính tiền theo khốilượng dữ liệu sử dụng. Do kích cỡ nhỏ gọn và sự đơn giản trong sử dụng,dongle ngày càng phổ biến và tạo ra một sự bùng nổ về dung lượng dữliệu di động. Những thiết bị tí hon này đã tạo ra một sức ép chưa từngcó tiền lệ cho các nhà mạng.

Nhưng ngay cả khi lưulượng bùng nổ, doanh thu từ các dịch vụ mới vẫn không thể bắt kịp đượcáp lực căng thẳng lên giá cước. Điều đó có nghĩa là những khoản đầu tưnâng cấp công suất của mạng sẽ khiến cho lợi nhuận của hãng viễn thôngsẽ bị thâm hụt.

"Băng thông rộng di độnglà món quà từ thiên đường đối với người dùng, nhưng lại là địa ngục củacác mạng di động", chuyên gia tư vấn John Strand bình luận. Với việcngày càng có nhiều người dùng mạng di động để truy cập Internet (thôngqua laptop cắm card 3G, Apple iPhone hoặc BlackBerry), cứ mỗi 6 thángdung lượng dữ liệu lại tăng gấp đôi trên phạm vi toàn cầu.

Ở nhiều nước, tốc độtăng trưởng còn kinh khủng hơn. Đơn cử như vào ngày ông vua nhạc PopMichael Jackson đột ngột qua đời, lượng truy cập trên nền mạng củaTelstra Úc đã nhảy vọt tới 170%. "Cùng một thời điểm, tất cả mọi ngườiđều muốn biết chuyện gì đang xảy ra. Điều đó đã tạo nên một gánh nặngkhổng lồ cho hệ thống", kỹ sư trưởng của Telstra nhớ lại.

Tiến thoái lưỡng nan

So với một chiếc điệnthoại di động truyền thống, một máy laptop có trang bị ổ dongle sẽ ngốnbăng thông gấp 450 lần, đại diện của mạng SFR lớn thứ hai tại Pháp chiasẻ. Tuy nhiên, do sự cạnh tranh trên thị trường rất khốc liệt nên hầunhư không nhà mạng nào dám tăng cước.

Tình cảnh này đã đặt cácmạng viễn thông từ Âu sang Á vào một thế tiến thoái lưỡng nan: họ phảiđầu tư lớn cho mạng lưới của mình để ngăn quá tải, nghẽn và chết mạng.Nhưng nếu làm như vậy, họ lại phải đối mặt với nguy cơ ảnh hưởng tớilợi nhuận dài hạn.

"Bạn có thể dễ dàng mấttiền vì băng rộng di động nếu làm sai cách hoặc đi sai hướng", ôngBjorn Amundsen, Giám đốc mạng Telenor Na uy cho biết. "Chúng tôi phảirất cẩn thận để không rót vốn quá nhiều. Vì sao ư? Nếu làm vậy, chúngtôi chỉ tăng lượng truy cập lên chứ không hề tăng được lợi nhuận".

Rất ít hãng tin rằngcard 3G sẽ làm thay đổi hành vi của người dùng. Lấy thí dụ, công nghệnày cho phép một nhân viên ngân hàng theo dõi các diễn biến bên trongtài khoản của mình, dù là anh ta đang ngồi trên xe taxi đi chăng nữa.Một nhiếp ảnh gia cũng có thể tải những hình ảnh của một trận đấu bóngđá Ngoại hạng ngay từ đường pitch.

Thế nhưng ngay cả trongnhững lĩnh vực đã triển khai công nghệ 3G, thiết kế của các mạng diđộng cũng không chịu được dòng dữ liệu nặng đến thế. Các trạm phát sóngBTS chỉ có thể đảm đương được một khối lượng dữ liệu nhất định. Tất cảngười dùng trong phạm vi phủ sóng của BTS đó sẽ phải chia sẻ phần dữliệu nói trên.

Do đó, nếu như tất cảnhững ai có mặt ở phố Wall đều dùng iPhone để xem video trong giờ ăntrưa, mạng sẽ chạy hệt như sên bò hoặc thậm chí là gián đoạn dịch vụ.

Mạng không tải nổi

Những người như CherifPaul càng làm cho tình hình trở nên phức tạp hơn. Paul là một sinh viênđại học tại Paris, chuyên lướt Net bằng mạng di động bởi cậu không cóđiện thoại cố định hay kết nối ADSL tại nhà. "Tôi sử dụng laptop vàdongle cho mọi mục đích", cậu nói. "Chúng giúp tôi tiết kiệm tiền vàthuận tiện hơn dù đang ở đâu".

Những thói quen kiểu nàykhiến cho dây thần kinh của nhà mạng càng thêm căng thẳng, nhất là khingười dùng sử dụng gói cước cố định hàng tháng.

Kể từ năm 2005 trở lạiđây, số thuê bao điện thoại cố định của cả thế giới đã giảm gần 9%xuống còn 1,24 tỷ. Trong khi đó, lượng thuê bao di động lại tăng tới95% lên 4,22 tỷ. Khoảng 10% số người dùng di động thường xuyên chơivideo game, xem nhạc hoặc tải phim lậu và họ chiếm tới 80% tổng lượngdữ liệu luân chuyển.

"Dongle cho phép ngườidùng sử dụng mạng không dây dễ dàng hệt như khi họ xài băng rộng cốđịnh ở nhà vậy. Nhưng đơn giản là hệ thống mạng không thể chịu tải nổi".

Các nhà mạng đang cốgắng tuyên truyền tới người dùng răng băng rộng di động chỉ nên làmphương án truy cập Internet thứ hai mà thôi, chứ không phải là phươngthức chính. "Nhưng nếu như chúng tôi thất bại trong việc phát đi thôngđiệp đó, chúng tôi sẽ phải chi ra một khoản tiền cực lớn để nâng cấpdung lượng mạng", đại diện Telenor âu lo.

Còn tại Pháp, dongle vàsmartphone đã khiến cho dòng dữ liệu di động của mạng SFR tăng gấp 10lần trong năm ngoái, trong khi doanh thu chỉ tăng khoảng 30%.

Đi tìm giải pháp

Nhiều giải pháp đã đượcnhà mạng triển khai để đối phó với làn sóng dữ liệu bão táp mới. Họ đầutư nâng cấp hạ tầng, tạm ngừng hoặc hạn chế các gói cước cố định vàthực hiện nhiều "tiểu xảo" để ngăn người dùng tải phim, xem video haymở những ứng dụng tốn băng thông.

Một cách tiếp cận kháclà chuyển một phần lưu lượng sang cho mạng cố định, vốn ổn định và cókhả năng chịu tải tốt hơn. Mạng viễn thông ở Hàn Quốc và Nhật Bản, haitrong số những quốc gia hàng đầu về băng rộng di động, đã chọn cách này.

Tương tự, khi đầu tư 1tỷ USD để tăng cường hạ tầng mạng di động cách đây 3 năm, Telstra cũngđã từng sử dụng chiến lược nói trên. Còn ở Pháp, SFR kết nối nhiều trạmBTS của mình với các trục cáp quang cố định nhằm tiếp quản lưu lượng dữliệu hiệu quả hơn.

Ngoài việc đầu tư, hầuhết các mạng đều hạn chế hoặc dừng hẳn hợp đồng với những thuê bao vượtquá "quota" băng thông hàng tháng. "Chúng tôi phải làm việc này mộtcách khôn ngoan và khéo léo để người dùng không cảm thấy phật ý. Nhưngnếu cứ thả rông họ, toàn bộ mạng sẽ tắc nghẽn".

Dù đã triển khai hơn 800dự án trong vòng 6 tháng qua để có thể đáp ứng được sự bùng nổ về dữliệu, Telenor vẫn e ngại những thách thức không dễ dàng biến mất."Chúng ta đang tiến gấn đến thời điểm mà dung lượng đạt tới đỉnh điểm".

Trọng Cầm (Theo AP)