ĐỪNG BỎ LỠ một số mẫu laptop cấu hình mạnh, giá tốt hỗ trợ soạn thảo văn bản tại Thế Giới Di Động:
Toán tư duy lớp 1 giúp các em luyện quan sát, tìm cách giải và giải thích điều mình đã làm. Bài tập có thể bắt đầu từ dãy số, so sánh, cộng trừ, rồi mở rộng bằng xếp nhóm đồ vật, đếm hình và suy luận từ dữ kiện đơn giản. Cùng Thế Giới Di Động tìm hiểu 7 dạng toán, luyện các câu có đáp án và tham khảo tài liệu PDF dưới đây nhé!
1. Cách học toán tư duy lớp 1
- Đọc và nói lại đề: Xác định điều đã biết, điều cần tìm; có thể nhờ người lớn đọc khi chưa đọc thành thạo.
- Dùng vật thật hoặc hình vẽ: Que tính, thẻ, nút đếm phù hợp giúp nhìn rõ các nhóm và thao tác thêm, bớt.
- Giải thích cách làm: Nói vì sao chọn số, dấu hoặc hình ấy, không chỉ đọc đáp án.
- Kiểm tra: Đếm lại, thử số vào dãy hoặc làm lại theo thứ tự để tìm chỗ nhầm.
- Chọn mức phù hợp: Làm vài câu mỗi lần, bắt đầu trong phạm vi đã học rồi mới tăng số hoặc thêm bước. Các bài chia đều, đếm hình lớn và xếp hàng có thể dùng như phần mở rộng khi học sinh đã sẵn sàng.
2. Các dạng toán tư duy lớp 1
1. Tìm quy luật và điền số còn thiếu
Quan sát mức thay đổi giữa các số. Có thể dùng que tính hoặc nhẩm theo từng bước để kiểm tra số cần điền.
Ví dụ và cách làm: Dãy 2, 4, 6, …, 10 tăng thêm 2 ở mỗi bước. Sau 6 là 8, nên điền 8.
Luyện tập:
- Điền số còn thiếu: 1, 2, 3, …, 5 (mỗi bước thêm 1).
- Điền số còn thiếu: 2, 4, 6, …, 10 (mỗi bước thêm 2).
- Điền số còn thiếu: 10, 9, …, 7, 6 (mỗi bước bớt 1).
- Điền số còn thiếu: 3, 6, 9, …, 15 (mỗi bước thêm 3).
- Điền số còn thiếu: 20, 18, …, 14, 12 (mỗi bước bớt 2).
- Điền số còn thiếu: 5, 10, 15, …, 25 (mỗi bước thêm 5).
- Điền số còn thiếu: 12, 14, …, 18, 20 (mỗi bước thêm 2).
- Điền số còn thiếu: 30, 25, …, 15, 10 (mỗi bước bớt 5).
- Điền số còn thiếu: 4, 8, 12, …, 20 (mỗi bước thêm 4).
- Điền số còn thiếu: 40, 50, …, 70, 80 (mỗi bước thêm 10).
Xem đáp án sau khi làm bài
- 4
- 8
- 8
- 12
- 16
- 20
- 16
- 20
- 16
- 60
2. So sánh và sắp xếp số
Nhìn giá trị từng số rồi so sánh. Với số có hai chữ số, xem hàng chục trước; khi hàng chục bằng nhau mới xem hàng đơn vị.
Ví dụ và cách làm: Sắp xếp 7, 2, 9, 5 từ bé đến lớn: số bé nhất là 2, tiếp theo là 5, 7, 9. Kết quả: 2, 5, 7, 9.
Luyện tập:
- Điền dấu >, < hoặc =: 8 … 5.
- Điền dấu >, < hoặc =: 12 … 12.
- Điền dấu >, < hoặc =: 16 … 19.
- Điền dấu >, < hoặc =: 40 … 30.
- Điền dấu >, < hoặc =: 27 … 72.
- Sắp xếp 7, 2, 9, 5 từ bé đến lớn.
- Sắp xếp 14, 11, 18, 16 từ lớn đến bé.
- Sắp xếp 30, 10, 40, 20 từ bé đến lớn.
- Sắp xếp 25, 52, 15, 50 từ lớn đến bé.
- Sắp xếp 8, 0, 12, 6 từ bé đến lớn.
Xem đáp án sau khi làm bài
- 8 > 5
- 12 = 12
- 16 < 19
- 40 > 30
- 27 < 72
- 2, 5, 7, 9
- 18, 16, 14, 11
- 10, 20, 30, 40
- 52, 50, 25, 15
- 0, 6, 8, 12
3. Cộng, trừ theo hai việc xảy ra liên tiếp
Đọc theo trình tự: lúc đầu có bao nhiêu, bớt đi bao nhiêu rồi thêm bao nhiêu. Có thể vẽ các nhóm đồ vật để theo dõi từng bước.
Ví dụ và cách làm: Có 10 quả táo, dùng 3 quả rồi thêm 4 quả: còn 10 − 3 = 7 quả; sau đó có 7 + 4 = 11 quả.
Luyện tập:
- An có 10 viên bi, cho bạn 3 viên bi, sau đó được thêm 4 viên bi. An có tất cả bao nhiêu viên bi?
- An có 12 nhãn dán, cho bạn 5 nhãn dán, sau đó được thêm 2 nhãn dán. An có tất cả bao nhiêu nhãn dán?
- An có 8 que tính, cho bạn 2 que tính, sau đó được thêm 6 que tính. An có tất cả bao nhiêu que tính?
- An có 15 chiếc bút, cho bạn 4 chiếc bút, sau đó được thêm 3 chiếc bút. An có tất cả bao nhiêu chiếc bút?
- An có 9 quả bóng giấy, cho bạn 3 quả bóng giấy, sau đó được thêm 5 quả bóng giấy. An có tất cả bao nhiêu quả bóng giấy?
- An có 16 bông hoa giấy, cho bạn 6 bông hoa giấy, sau đó được thêm 4 bông hoa giấy. An có tất cả bao nhiêu bông hoa giấy?
- An có 7 tấm thẻ, cho bạn 2 tấm thẻ, sau đó được thêm 8 tấm thẻ. An có tất cả bao nhiêu tấm thẻ?
- An có 18 quyển vở, cho bạn 5 quyển vở, sau đó được thêm 2 quyển vở. An có tất cả bao nhiêu quyển vở?
- An có 14 khối gỗ, cho bạn 4 khối gỗ, sau đó được thêm 6 khối gỗ. An có tất cả bao nhiêu khối gỗ?
- An có 20 chiếc kẹp, cho bạn 7 chiếc kẹp, sau đó được thêm 3 chiếc kẹp. An có tất cả bao nhiêu chiếc kẹp?
Xem đáp án sau khi làm bài
- 10 − 3 + 4 = 11 (viên bi).
- 12 − 5 + 2 = 9 (nhãn dán).
- 8 − 2 + 6 = 12 (que tính).
- 15 − 4 + 3 = 14 (chiếc bút).
- 9 − 3 + 5 = 11 (quả bóng giấy).
- 16 − 6 + 4 = 14 (bông hoa giấy).
- 7 − 2 + 8 = 13 (tấm thẻ).
- 18 − 5 + 2 = 15 (quyển vở).
- 14 − 4 + 6 = 16 (khối gỗ).
- 20 − 7 + 3 = 16 (chiếc kẹp).
4. Chia đều bằng cách xếp nhóm đồ vật
Dùng que tính hoặc thẻ giấy, lần lượt đưa mỗi bạn một chiếc rồi tiếp tục đến khi hết. Đếm lại để chắc các phần có số lượng bằng nhau; chưa cần dùng kí hiệu nhân, chia.
Ví dụ và cách làm: Có 12 chiếc kẹo chia đều cho 4 bạn: xếp 4 nhóm, lần lượt thêm mỗi nhóm 1 chiếc. Khi hết, mỗi nhóm có 3 chiếc. Kiểm tra: 3 + 3 + 3 + 3 = 12.
Luyện tập:
- Chia đều 6 nhãn dán cho 2 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu nhãn dán?
- Chia đều 8 que tính cho 4 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu que tính?
- Chia đều 12 tấm thẻ cho 4 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu tấm thẻ?
- Chia đều 10 viên bi cho 2 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu viên bi?
- Chia đều 9 bông hoa giấy cho 3 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu bông hoa giấy?
- Chia đều 12 khối gỗ cho 3 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu khối gỗ?
- Chia đều 15 chiếc kẹp cho 5 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu chiếc kẹp?
- Chia đều 16 que tính cho 4 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu que tính?
- Chia đều 18 tấm thẻ cho 3 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu tấm thẻ?
- Chia đều 20 nhãn dán cho 5 bạn, chia hết và mỗi bạn nhận như nhau. Mỗi bạn được bao nhiêu nhãn dán?
Xem đáp án sau khi làm bài
- Mỗi bạn được 3 nhãn dán; kiểm tra cộng 2 nhóm 3 được 6.
- Mỗi bạn được 2 que tính; kiểm tra cộng 4 nhóm 2 được 8.
- Mỗi bạn được 3 tấm thẻ; kiểm tra cộng 4 nhóm 3 được 12.
- Mỗi bạn được 5 viên bi; kiểm tra cộng 2 nhóm 5 được 10.
- Mỗi bạn được 3 bông hoa giấy; kiểm tra cộng 3 nhóm 3 được 9.
- Mỗi bạn được 4 khối gỗ; kiểm tra cộng 3 nhóm 4 được 12.
- Mỗi bạn được 3 chiếc kẹp; kiểm tra cộng 5 nhóm 3 được 15.
- Mỗi bạn được 4 que tính; kiểm tra cộng 4 nhóm 4 được 16.
- Mỗi bạn được 6 tấm thẻ; kiểm tra cộng 3 nhóm 6 được 18.
- Mỗi bạn được 4 nhãn dán; kiểm tra cộng 5 nhóm 4 được 20.
5. Quan sát, đếm và nhận biết hình
Nhìn hình rồi đếm có thứ tự, có thể chỉ từng hình hoặc đánh dấu trên giấy. Phân biệt câu hỏi đếm hình nhỏ với câu hỏi tính cả hình bao ngoài.
Ví dụ và cách làm: Hình A là một hình vuông có một đường chéo. Đường chéo chia hình vuông thành 2 hình tam giác, nên đáp án là 2.
Hình A
Hình A: Một hình vuông, kẻ một đường chéo từ góc trên trái đến góc dưới phải.
Hình B
Hình B: Ba ô vuông bằng nhau ghép cạnh nhau thành một hàng ngang.
Hình C
Hình C: Một hình vuông lớn chia thành 2 hàng, mỗi hàng 2 ô vuông bằng nhau.
Hình D
Hình D: Hai ô vuông bằng nhau ghép cạnh nhau thành một hàng ngang.
Luyện tập:
- Hình A có tất cả bao nhiêu hình tam giác?
- Đường bao ngoài của hình A tạo thành mấy hình vuông lớn?
- Hình B được chia thành mấy ô vuông nhỏ?
- Hình C có mấy ô vuông nhỏ?
- Hình C có tất cả mấy hình vuông, tính cả hình lớn bao ngoài?
- Hình D có mấy ô vuông nhỏ?
- Đường bao ngoài hình D là hình gì?
- Hình A có mấy đỉnh ở đường bao ngoài?
- Mỗi hình tam giác có 3 cạnh. Hai hình tam giác đặt rời nhau có tổng cộng mấy cạnh?
- Mỗi hình vuông có 4 góc. Ba hình vuông đặt rời nhau có tổng cộng mấy góc?
Xem đáp án sau khi làm bài
- 2
- 1
- 3
- 4
- 5: 4 hình nhỏ và 1 hình lớn.
- 2
- Hình chữ nhật.
- 4
- 6
- 12
6. Giờ đúng, ngày trong tuần và độ dài
Đọc giờ đúng, theo dõi thứ tự ngày hoặc so sánh độ dài cùng đơn vị. Với câu có thêm, bớt thời gian, nên vẽ từng bước để không nhầm.
Ví dụ và cách làm: Bây giờ 6 giờ, sau 2 giờ: đếm 7 giờ rồi 8 giờ, nên kết quả là 8 giờ. Dải 12 cm dài hơn dải 8 cm vì 12 > 8.
Luyện tập:
- Bây giờ là 6 giờ. Sau 2 giờ nữa là mấy giờ?
- Bây giờ là 9 giờ. Sau 1 giờ nữa là mấy giờ?
- Bây giờ là 7 giờ. Sau 3 giờ nữa là mấy giờ?
- Bây giờ là 10 giờ. Trước đó 2 giờ là mấy giờ?
- Hôm nay là thứ Hai. Sau 2 ngày là ngày nào?
- Hôm nay là Chủ nhật. Sau 1 ngày là ngày nào?
- Dải giấy đỏ dài 8 cm, dải xanh dài 12 cm. Dải nào dài hơn?
- Bút chì dài 15 cm, cục tẩy dài 5 cm. Bút chì dài hơn cục tẩy bao nhiêu xăng-ti-mét?
- Đặt nối tiếp đoạn dây dài 7 cm và đoạn dây dài 5 cm, không chồng lên nhau. Cả hai dài bao nhiêu xăng-ti-mét?
- Ba dải giấy, mỗi dải dài 4 cm, được đặt nối tiếp không chồng nhau. Tổng độ dài là bao nhiêu xăng-ti-mét?
Xem đáp án sau khi làm bài
- 8 giờ.
- 10 giờ.
- 10 giờ.
- 8 giờ.
- Thứ tư.
- Thứ hai.
- Dải xanh.
- 15 − 5 = 10 cm.
- 7 + 5 = 12 cm.
- 4 + 4 + 4 = 12 cm.
7. Suy luận từ vị trí và các dữ kiện
Đọc đủ dữ kiện, xác định điều đề đã cho rồi mới trả lời. Có thể dùng hình vẽ, vật thật hoặc đóng vai để kiểm tra; không cần đoán thật nhanh.
Ví dụ và cách làm: An cao hơn Bình, Bình cao hơn Chi. Có thể xếp từ thấp đến cao: Chi, Bình, An, nên An cao nhất. Bài yêu cầu dựa vào thông tin đã cho, không dựa vào người ngoài đời.
Luyện tập:
- Lan cao hơn Mai, Mai cao hơn An. Trong ba bạn, ai cao nhất?
- Ba bạn An, Bình, Chi đứng thành hàng theo đúng thứ tự vừa nêu. Bạn nào đứng giữa?
- Số nào lớn hơn 6 và nhỏ hơn 8?
- Một số có 2 chục và 0 đơn vị. Đó là số nào?
- Hà đứng thứ 3 từ đầu hàng và thứ 2 từ cuối hàng. Hàng có tất cả mấy bạn?
- Mỗi con gà trong tranh có 2 chân. Ba con gà có tổng cộng mấy chân?
- Ba chiếc cốc A, B, C được đặt từ trái sang phải theo đúng thứ tự đó. Quả bóng nằm trong cốc ở giữa. Đó là cốc nào?
- Mai có 3 que tính. Lan nhiều hơn Mai 2 que tính. Lan có mấy que tính?
- Năm bạn ngồi trên 5 ghế, mỗi bạn một ghế. Một bạn đứng dậy và rời ghế. Có mấy ghế không có người ngồi?
- Có 4 hộp, ban đầu mỗi hộp có một quả bóng. Chuyển quả bóng từ hộp thứ nhất sang hộp thứ hai. Có mấy hộp không có bóng?
Xem đáp án sau khi làm bài
- Lan.
- Bình.
- 7.
- 20.
- 4 bạn: 3 + 2 − 1 = 4.
- 2 + 2 + 2 = 6 chân.
- Cốc B.
- 3 + 2 = 5 que tính.
- 1 ghế.
- 1 hộp: hộp thứ nhất.
3. Tài liệu 1000+ bài tập toán tư duy lớp 1
Các em và người hướng dẫn có thể dùng đường dẫn dưới đây để tham khảo thêm. Nên chọn bài theo kiến thức đã học, không cần làm lần lượt toàn bộ tài liệu hoặc làm nhiều bài trong một buổi.
Mở tài liệu toán tư duy lớp 1 – Ebook IQ1 (PDF)
Gợi ý chọn nội dung để ôn tập
- Số và chữ số: Nhận biết số, đếm, tìm số còn thiếu.
- Cộng, trừ trong phạm vi 10: Dùng đồ vật hoặc tranh để hiểu thêm, bớt.
- Cộng, trừ trong phạm vi 20: Luyện tính và theo dõi hai việc xảy ra liên tiếp.
- Số đến 100: Nhận biết chục, đơn vị, so sánh và các phép tính phù hợp với phần đang học.
- Hình và vị trí: Nhận dạng, ghép hình, đếm có thứ tự, phân biệt trái, phải, trên, dưới.
- Quy luật: Theo dõi sự thay đổi của số, hình dạng hoặc màu sắc.
- Thời gian, đo lường: Giờ đúng, ngày trong tuần, độ dài cùng đơn vị.
- Suy luận mở rộng: Xếp nhóm, chia đều bằng đồ vật, xác định vị trí theo dữ kiện.
4. Lưu ý khi luyện tập
- Ưu tiên hiểu cách làm: Một lời giải được giải thích rõ có ích hơn nhiều đáp án đoán nhanh.
- Không dùng áp lực “đố mẹo”: Khi học sinh trả lời chưa đúng, cùng xem đã bỏ sót dữ kiện hay đếm nhầm chỗ nào.
- Vẽ cho rõ: Đếm hình nhỏ khác đếm tất cả hình; khi chia đều phải kiểm tra mỗi nhóm có bằng nhau không.
- Không vội dùng kí hiệu mới: Với nhóm chia đều, dùng xếp từng lượt và cộng kiểm tra là đủ cho hoạt động minh họa.
- Chia nhỏ buổi học: Xen bài số và bài hình, nghỉ khi mất tập trung; tăng độ khó theo khả năng thay vì theo số lượng đã làm.
ĐỪNG BỎ LỠ một số máy in chất lượng để in bài làm phục vụ việc nộp bài và lưu trữ:
Xem thêm:
- 500+ bài tập toán lớp 1 cơ bản đến nâng cao, có đáp án, tải miễn phí
- Hình chữ nhật là gì? Tính chất, công thức và bài tập tham khảo
- Tham khảo cách tính diện tích hình thoi
- Công thức tính diện tích hình tròn, các dạng bài tập (có đáp án)
- Cách viết số mũ, chỉ số trên dưới trong Word nhanh, đơn giản
- Cách tính diện tích hình thoi nhanh, dễ hiểu kèm ví dụ, bài tập
- Công thức tính diện tích hình tam giác (vuông, đều, cân) dễ nhớ
Học toán tư duy bắt đầu từ việc quan sát kĩ, thử cách làm và biết nói vì sao mình chọn đáp án. Hãy luyện từng nhóm vừa sức, dùng hình vẽ hoặc đồ vật khi cần và kiểm tra lại để mỗi bài học đều có điều hiểu rõ hơn.