Trả lời nhanh: Giới từ (preposition, viết tắt prep.) là từ đứng trước danh từ, đại từ hoặc cụm danh từ để chỉ mối quan hệ của chúng với từ khác trong câu, như thời gian, nơi chốn, hướng, cách thức. Ví dụ: in, on, at, to, for, with.
1. Giới từ là gì?
Giới từ (preposition) là từ đi cùng danh từ, đại từ hoặc cụm danh từ để cho biết chúng liên hệ thế nào với một thành phần khác trong câu. Các từ quen thuộc gồm on, in, at, out, for, to. Phần này phù hợp với bạn đang học tiếng Anh ở bậc THCS, THPT hoặc mới bắt đầu.
1.1 Định nghĩa và ký hiệu
Trong từ điển, giới từ được ghi là prep. để phân biệt với n. (danh từ), v. (động từ), adj. (tính từ). Giới từ thuộc nhóm từ đóng: số lượng không nhiều và hiếm khi có thêm từ mới. Dù vậy, cách dùng khá phức tạp và gần như không theo một quy luật cố định.
Điểm cần nhớ: giới từ không có nghĩa cố định. Nghĩa phụ thuộc vào các từ xung quanh và ngữ cảnh. Lấy "in" làm ví dụ:
- He works in the room. (in = trong) – Anh ấy làm việc trong phòng.
- We live in Viet Nam. (in = ở) – Chúng tôi sống ở Việt Nam.
- They swim in the river. (in = dưới) – Họ bơi dưới sông.
- He lies in the bed. (in = trên) – Anh ấy nằm trên giường.
- I get up in the morning. (in = vào) – Tôi thức dậy vào buổi sáng.
- He speaks in English. (in = bằng) – Anh ấy nói bằng tiếng Anh.
1.2 Cụm giới từ và tân ngữ của giới từ
Phần đi cùng giới từ gọi là tân ngữ của giới từ, có thể là danh từ, đại từ hoặc V-ing. Ghép lại ta có cụm giới từ (prepositional phrase).
Công thức: giới từ + tân ngữ = cụm giới từ
- on the table (trên bàn): on là giới từ, the table là tân ngữ.
- in the garden (trong vườn).
- Trong câu Look at them (Hãy nhìn họ), nghĩa "nhìn" đến từ động từ look; at them là cụm giới từ, với them là đại từ làm tân ngữ.
Cụm giới từ thường đóng vai trò tính từ hoặc trạng từ, bổ sung thông tin cho câu. Thông thường giới từ đi kèm một tân ngữ. Tuy vậy, trong câu hỏi hoặc mệnh đề quan hệ, tân ngữ có thể đứng trước và giới từ bị đẩy về cuối, như What are you looking at? Cách này cũng giúp phân biệt với trạng từ: down the hill (giới từ, có tân ngữ the hill) và sit down (trạng từ, không có tân ngữ).
2. Vị trí của giới từ trong câu
Giới từ không đứng tùy ý. Nó thường nằm ngay trước tân ngữ của mình, và hay đi kèm to be, động từ hoặc tính từ.
2.1 Trước danh từ, đại từ
Giới từ đứng trước danh từ hoặc đại từ mà nó liên kết: in the garden, with her, for you.
2.2 Sau to be, động từ và tính từ
- Sau to be: She is in the room. (Cô ấy ở trong phòng.)
- Sau động từ: look at, wait for.
- Sau tính từ: afraid of, good at.
2.3 Có thể đứng cuối câu không?
Được. Quy tắc cấm kết thúc câu bằng giới từ có từ thế kỷ 17 và đã bị bác bỏ. Câu như What are you looking at? hoàn toàn tự nhiên trong tiếng Anh hiện đại.
3. Các loại giới từ thường gặp
Chia theo chức năng sẽ giúp bạn nhớ nhanh hơn. Đây là các giới từ thường gặp nhất.
3.1 Giới từ chỉ thời gian
Giới từ chỉ thời gian gồm at, on, in, before, after, during, since, for, by, until. Ví dụ: I study during the evening. (Tôi học vào buổi tối.)
3.2 Giới từ chỉ nơi chốn
Giới từ chỉ nơi chốn gồm in, on, at, under, above, between, behind, next to. Ví dụ: The light hangs under the ceiling. (Cái đèn treo dưới trần nhà.)
Lưu ý về between và among: between dùng khi nói về vị trí hay mối quan hệ giữa các đối tượng riêng biệt, có thể là hai hoặc nhiều hơn (between the three houses). Among thường dùng với một nhóm, một đám đông không tách rời từng cá thể (among the trees).
3.3 Giới từ chỉ chuyển động
Giới từ chỉ chuyển động gồm to, into, onto, out of, across, through. Ví dụ: The pen falls on the ground. (Cây viết rơi xuống đất.)
3.4 Giới từ chỉ nguyên nhân, cách thức
- Nguyên nhân: because of, due to, thanks to.
- Cách thức: by, with. Ví dụ: She goes to school by bike.
4. Cách dùng at, in, on
Ba giới từ at in on hay bị nhầm nhất vì đều có thể dịch là "vào" hay "ở". Thực ra mỗi từ có phạm vi riêng.
4.1 At, in, on chỉ thời gian
- At: giờ, thời điểm cụ thể (at 6 PM, at noon, at night).
- On: thứ, ngày cụ thể (on Monday, on 30th October).
- In: tháng, năm, mùa, buổi (in July, in 1995, in the morning).
4.2 At, in, on chỉ nơi chốn
- At: điểm cụ thể (at the bus stop).
- On: bề mặt (on the table, on the ground).
- In: không gian bên trong, thành phố, quốc gia (in the box, in Da Nang, in Viet Nam).
| Giới từ |
Thời gian |
Nơi chốn |
| at |
at 6 PM |
at the door |
| on |
on Monday |
on the wall |
| in |
in 1995 |
in the city |
Mẹo nhỏ về phương tiện: dùng in với xe kín như car, taxi; dùng on với phương tiện công cộng hoặc hở như bus, train, bike.
5. Vì sao người Việt dễ sai giới từ
Lý do chính là mỗi ngôn ngữ diễn đạt quan hệ vị trí theo thói quen riêng, và nhiều giới từ tiếng Anh không có từ tương ứng một đối một trong tiếng Việt.
5.1 Khác biệt cách nhìn Anh – Việt
Cùng một tình huống, cách diễn đạt phụ thuộc ngữ cảnh và vị trí người nói. Xét câu The children play in the garden. Tiếng Anh dùng in để nói bọn trẻ đang ở trong khu vườn. Khi dịch, tùy người nói đứng ở đâu, tiếng Việt có thể nói "trong vườn" hoặc "ngoài vườn". Vì thế dịch từng chữ rất dễ lệch.
Tương tự, The boy lies on the ground dịch là "Thằng bé nằm trên đất", còn The pen falls on the ground dịch là "Cây viết rơi xuống đất". Cùng một on nhưng cách dịch đổi theo động từ.
Có câu tiếng Việt không cần giới từ nhưng tiếng Anh thì cần: He is angry with me. (Anh ấy giận tôi.) Vì thế, cách chắc nhất là tra từ điển và học thuộc theo cụm.
5.2 Giới từ trong thành ngữ và cụm động từ
Động từ đi với giới từ khác nhau sẽ đổi nghĩa. Với look:
- look: trông, có vẻ
- look at: nhìn
- look for: tìm
- look after: chăm sóc
Bạn cần thuộc từng động từ với giới từ riêng của nó. Một ví dụ khác: result in (gây ra) và result from (do bởi).
5.3 Mẹo ghi nhớ và lỗi thường gặp
- Học theo cụm kèm danh từ, động từ, đừng học giới từ rời.
- Khi to là giới từ, động từ theo sau thêm -ing: I look forward to seeing you. Đừng nghĩ to luôn đi với động từ nguyên mẫu.
- Không dùng at, in, on thay nhau chỉ vì cùng nghĩa "vào".
- Không phải từ nào như down, up, after cũng là giới từ; hãy kiểm tra xem nó có đi với tân ngữ hay không.
Khi học thêm các loại từ khác để phân biệt với giới từ, bạn có thể đọc tiếp phần dưới đây.
Xem thêm để hiểu rõ hơn các loại từ trong tiếng Anh:
6. Các cặp giới từ dễ nhầm
6.1 On time và in time
On time nghĩa là đúng giờ hẹn: The train left on time. In time nghĩa là kịp lúc: We arrived in time to catch the train.
6.2 In và into, on và onto
In chỉ vị trí tĩnh, into chỉ sự di chuyển vào trong. Cặp on và onto cũng tương tự.
- The cat is in the room. (Con mèo đang ở trong phòng.)
- The cat ran into the room. (Con mèo chạy vào phòng.)
6.3 Since và for, by và until
- Since + mốc thời gian: since 2020.
- For + khoảng thời gian: for three years.
- By: muộn nhất là lúc đó, nhấn vào hạn chót. Ví dụ: Finish the homework by 5 PM. (Làm xong bài muộn nhất lúc 5 giờ.)
- Until: hành động kéo dài liên tục đến mốc đó. Ví dụ: I will study until 5 PM. (Tôi sẽ học đến 5 giờ.)
- Ago khác before: ago tính từ hiện tại, before tính từ một mốc trong quá khứ.
Về cuối tuần, Anh-Anh nói at the weekend, Anh-Mỹ nói on the weekend, cả hai đều đúng.
7. Ví dụ và bài tập về giới từ
7.1 Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1: She was born ___ 2005. Năm là mốc thời gian dài, dùng in. Đáp án: in.
Ví dụ 2: We meet ___ Monday ___ 7 PM. Thứ dùng on, giờ cụ thể dùng at. Đáp án: on, at.
7.2 Bài tập điền giới từ có đáp án
Phần bài tập giới từ dưới đây đi từ dễ đến khó.
- I get up ___ the morning.
- He is afraid ___ dogs.
- Cô ấy đi vào phòng: She walked ___ the room.
- The meeting starts at 9, so please arrive ___ time. (kịp lúc / đúng giờ)
- I have lived here ___ 2018.
- Please send the report ___ Friday. (muộn nhất là thứ Sáu)
- The shop stays open ___ 10 PM.
- The ball rolled ___ the box. (lăn vào trong hộp)
Đáp án và giải thích:
- in: buổi trong ngày dùng in the morning.
- of: tính từ afraid đi với of.
- into: có chuyển động từ ngoài vào trong.
- on (on time): đề nhấn việc đến đúng giờ hẹn, ngược lại in time là kịp lúc trước một việc khác.
- since: 2018 là mốc bắt đầu.
- by: thứ Sáu là hạn chót.
- until: cửa hàng mở liên tục đến 10 giờ tối.
- into: bóng di chuyển vào trong hộp.
Tóm lại, giới từ nối danh từ hay đại từ với phần còn lại của câu và mang nghĩa theo ngữ cảnh. Hãy nắm vị trí, cách phân loại và at, in, on, rồi học theo cụm để dùng đúng.
Câu hỏi thường gặp
Giới từ tiếng Anh ký hiệu là gì?
Viết tắt là prep., từ preposition. Ký hiệu này giúp phân biệt với n., v., adj. trong từ điển.
Có thể kết thúc câu bằng giới từ không?
Được. Trong tiếng Anh hiện đại điều này chấp nhận được, ví dụ What are you looking at? Quy tắc cấm có từ thế kỷ 17 và đã bị bác bỏ.
Giới từ khác trạng từ như thế nào?
Giới từ thường đi cùng một tân ngữ, còn trạng từ đứng một mình, không có tân ngữ. Ví dụ: down the hill (giới từ) và sit down (trạng từ). Với giới từ cuối câu như What are you looking at?, tân ngữ what đã đứng trước.
Các giới từ thông dụng nhất là gì?
Gồm at, by, for, from, in, of, on, to, with.
Khi nào dùng since và for?
Since đi với mốc bắt đầu (since 2020), for đi với khoảng thời gian kéo dài (for two hours).
Between và among khác nhau thế nào?
Between dùng cho các đối tượng riêng biệt, có thể là hai hoặc nhiều hơn. Among thường dùng khi nói về một nhóm, một tập hợp không tách từng cá thể.
Nếu muốn luyện thêm các cụm động từ đi với giới từ, bạn có thể đọc tiếp những bài sau.
Xem thêm các bài tiếng Anh liên quan:
Bạn có làm được hướng dẫn này không?
Có
Không